Trump ın hamlesi ters mi tepti? Napolyon dan sonra bir ilk: İşte gerilimin perde arkası...

Napolyon'dan bu yana hiçbir siyasi lider, Papa'yı ABD Başkanı Donald Trump kadar açık şekilde karşısına almamıştı. Analistlere göre, Trump bu sefer kendine epey zorlu bir rakip seçti.

Mayıs 2025’te göreve gelen Papa 14. Leo, Chicagolu ve ABD Başkanı’ndan eleştirilerini esirgemiyor. 14. Leo’nun İran savaşı nedeniyle Trump ile girdiği kavgada papalığının en büyük sınavıyla karşı karşıya kaldığı ve hiç de geri adım atmadığı düşüncesi hakim. Ancak şu ana kadar, bu kamuoyu önünde yapılan atışmalar nedeniyle hem ABD'deki hem de dünyanın diğer noktalarındaki Katoliklerden eleştiri alan taraf Leo değil, Trump oldu.

Trump, 14. Leo'yu “sol kesime hizmet etmekle” suçluyor. Üstelik ABD Başkanı geçtiğimiz günlerde Truth Social'da kendisini İsa’ya benzeten ve iyileştirme güçlerine sahipmiş gibi gösteren bir görsel paylaştı. Yapay zeka tarafından oluşturulan bu görsel, ABD'deki dindar sağ kesimin tepkisini topladı. Trump daha sonra bu paylaşımını sildi ve aslında görüntüde kendisinin bir “doktor olarak resmedildiğini” iddia etti.

‘PAPAYI YALNIZLAŞTIRMASI ZOR’

Bu sırada 14. Leo da Trump'tan korkmadığını ve İran'daki savaşa karşı sesini yükseltmeye devam edeceğini belirtti.

Roma merkezli jeopolitik düşünce kuruluşu Appia Enstitüsü'nün direktörü Francesco Sisci, Trump'ın 14. Leo karşısında yüzleştiği en büyük zorluklardan birinin, Leo’nun selefi Papa Francesco gibi tek başına hareket etmemesi olduğunu, bunun da mevcut Papa'yı devre dışı bırakmayı veya yalnızlaştırmayı zorlaştırdığını söylüyor.

FOTO

Vatikan'ı yakından takip eden bazı gözlemciler ise, dünya siyasetindeki artan düzensizliğin, Katolik Kilisesi'ne son yıllarda cinsel istismar skandalları nedeniyle zarar gören ahlaki otorite konumunu onarması için bir fırsat sunduğu kanaatinde. Üstelik 14. Leo, barış ve diyaloğu savunma meselesini geleneksel Katolik doktrinlerine daha çok vurgu yaparak ele aldığı yaklaşımından ötürü küresel çaptaki Hristiyanlar arasında da geniş bir destek topluyor.

Elbette dünyanın farklı yerlerindeki Katolikler, Trump ile aynı düşünmüyor. Bunu Sisci’nin ifadelerinden de anlıyoruz. Sisci, “Dünyanın dört bir yanındaki kiliseler açısından Trump’a karşı durabilen kişinin 14. Leo olması harika bir şey” değerlendirmesini yapıyor.

NBC News için geçtiğimiz ay yapılan bir ankete göre Papa 14. Leo’nun ABD'deki popülaritesi Trump'tan ciddi ölçüde yüksek. Papa, seçmenler arasında net +34 puanlık bir destek oranına sahipken, Trump ise net -12 puanlık bir oranla karşı karşıya.

Öte yandan, Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, Trump'ın Katoliklerin desteklediği politikalar izlediğini belirterek, Başkan’ın dini hakları genişlettiğini, kürtaj karşıtı faaliyetler yürüten aktivistleri affettiğini ve reşit olmayanların cinsiyet değişikliği ile ilgili tıbbi tedavileri kısıtladığını söyledi. Rogers, “Katolik Amerikalılar’ın Trump'tan daha büyük bir başkanı hiç olmadı” da dedi.

Papa ile ABD Başkanı’nın bu çekişmesinin ardında, ABD yönetiminin İran savaşını bazen “Allah’a hizmet” olarak sunması ve savaşın parçaladığı bir dünyada Katolik Kilisesi'nin ahlaki otoritesini yeniden inşa etmeye çalışan Amerikalı bir Papa’nın çabaları yatıyor. Taraflar arasında aylardır bir gerginlik mevcut.

ÇATIŞMALAR GÖÇMENLERE BASKILARLA BAŞLADI

“Dünyanın en önde gelen iki Amerikalı ismi” arasındaki bu çatışma, Trump'ın sert göçmen politikaları uygulamasıyla başladı. Gerilim, Trump’ın Venezuela ve İran'da askeri güç kullanmasıyla da yükseldi.

Beyaz Saray ile Vatikan arasında uzayıp giden bir çekişme yaşanması, her iki taraf için de riskler taşıyor. Ancak ABD siyaseti ve din analistlerine göre, riskin ağırlıklı kısmı Trump'ın tarafında.

ABD merkezli Acton Din ve Özgürlük Araştırmaları Enstitüsü'nün kurucu ortağı rahip Robert Sirico, Trump’ın Papa'ya yönelik saldırılarının, 2024’deki seçim zaferinde büyük rol oynayan Katolik seçmenleri uzaklaştırdığını kaydetti. Sirico, “En güçlü destekçilerinden bazılarını çok zor bir duruma soktu” dedi.

Washington Üniversitesi'nde siyaset bilimi çalışmaları yürüten eski din insanı Ryan Burge ise, Trump'a oy veren birçok insanın son günlerde olumlu tepkilerinin azaldığını ve “Neden bizim Papamızla kavga çıkarıyorsun” diye sorduğunu söyledi.

Normalde başkanlık seçimlerinde Katoliklerin oylarının Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında eşit şekilde dağıldığını hatırlatan Burge, fakat geçen seçimlerde Katoliklerin yüzde 56’sının Trump’ı, yüzde 42’sinin de Demokrat aday Kamala Harris’i desteklediğini dile getirdi. Fox News’ün geçen ayki araştırmasına göre ise, Trump’ı destekleyen Katoliklerin sayısı son aylarda düşüyor. Katoliklerin yüzde 52’si Trump’ın performansını doğru bulmuyor.

FOTO

Özellikle Latin Katolikleri etkileyen ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) biriminin göçmenlere yönelik baskıları, söz konusu hoşnutsuzluğun nedenlerinden biri. Papa 14. Leo ve ABD'li din insanları, insan onurunu ayaklar altına gerekçesiyle ICE operasyonlarını eleştiriyor; Beyaz Saray ise bu görüşleri reddediyor.

2024'te Trump’ın seçim kampanyasına destek veren “CatholicVote” adlı savunma grubu Şubat ayında yayınladığı uyarıda, Katolikler arasındaki “yaygın ICE güvensizliğinin” Kasım’da yapılacak ara seçimlerde Cumhuriyetçilere pahalıya mal olabileceğine vurgu yaptı.

Fakat Trump geri adım atmıyor. Geçtiğimiz günlerde İtalyan Il Corriere della Sera gazetesine verdiği demeçte, Papa’ya yönelik eleştirilerini yineleyerek, Papa’nın “savaş hakkında konuşmaması gerektiğini çünkü İran’da neler olup bittiğine dair bir fikri olmadığını” kaydetti.

Katolik Başkan Yardımcısı JD Vance ise Vatikan ile göçmenlik ve dış politika konularında fikir ayrılıkları olabileceğini nezaket çerçevesinde dile getirdi. Vance, Pazartesi günü Fox News'e verdiği demeçte, Trump'tan daha az çatışmacı bir yaklaşım sergileyerek, ara sıra fikir ayrılıklarının doğal olduğunu söyledi ve “yine de Papa'nın asıl işine bakması gerektiğini” belirtti.

Vance, “Vatikan'ın ahlak meseleleriyle ve Katolik Kilisesi'nde olup bitenlerle, ABD Başkanı'nın da kamu politikalarıyla ilgilenmesinin en iyisi olacağını düşünüyorum” dedi.

Ancak Katolikler, inançlarının kürtajdan yoksulluğa, savaştan barışa kadar kamu politikaları üzerinde yansımaları olduğunu ve bunların tüm siyasi partiler için rahatsız edici olabileceğini söylüyor.

The Wall Street Journal'da "Why Pope Leo Is Such a Challenging Opponent for Trump" başlığı ile yayımlanan haberden Türkçeleştirildi.