Tıp dünyasında tarihi adım! Yeni ilaç her şeyi değiştirdi... En inatçı ve ölümcül kanseri tedavi etmek artık hayal değil

Tıp dünyasının kırk yılı aşkın süredir üzerinde çalıştığı ve en inatçı, en ölümcül kanser türlerinden biri olarak kabul edilen pankreas kanserine karşı nihayet tarihi bir başarı elde edildi. Geliştirilen yeni bir ilaç, standart kemoterapiye kıyasla hastaların ömrünü uzatmayı ve tümörleri kontrol altında tutmayı başardı.

Amerikan Klinik Onkoloji Derneği'nin (ASCO) Chicago'daki büyük toplantısında sunulan ve aynı anda tıp dünyasının en saygın yayınlarından New England Journal of Medicine'da yayımlanan klinik araştırma sonuçları, onkoloji camiasında son yılların en çok beklenen haberiydi. Bugüne kadar hastalarına çok az seçenek ve umut sunabilen onkologlar, elde edilen verileri "eşi benzeri görülmemiş", "çarpıcı" ve "göz kamaştırıcı" olarak nitelendiriyor.

Mass General Brigham Kanser Enstitüsü Pankreas Onkolojisi Program Direktörü Dr. Harsh Singh, gelişmeyi şu sözlerle özetledi: "Bu çalışma ezberleri tamamen bozdu. Gerçekten olağanüstü ve tarihi bir adım. Bu, muhtemelen pankreas kanseri tarihinde bugüne kadar gördüğümüz en büyük ilerlemedir."

KANSER HÜCRELERİNİN ‘YÖNETİM MERKEZİ’ HEDEF ALINDI

İlacı geliştiren biyoteknoloji şirketindeki bilim insanları, şimdi bu olumlu yanıtı nasıl daha kalıcı hale getirebileceklerine ve hastalara nasıl daha fazla zaman kazandırabileceklerine odaklanmış durumda.

Ancak bu başarı, tıp dünyasında uzun süredir ‘hedef alınamaz’ olarak görülen KRAS adlı genin alt edilebileceğini kanıtladı. KRAS geni, pankreas kanseri vakalarının neredeyse tamamının yanı sıra bazı akciğer ve kolon kanserlerinin de arkasındaki temel itici güç, yani kansere yol açan en yaygın gen olarak biliniyor.

YAŞAM SÜRESİNİ İKİ KATINA ÇIKARDI

Gerçekleştirilen klinik teste, daha önce en az bir kez pankreas kanseri tedavisi görmüş ancak hastalığı ilerlemeye devam etmiş 500 kişi katıldı. Hastaların bir kısmına daraxonrasib isimli deneysel hap, diğer kısmına ise geleneksel kemoterapi uygulandı. Hapı kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13,2 aya ulaşırken, kemoterapi alanlarda bu süre 6,6 ayda kaldı. Böylece ilaç, yaşam süresini tam iki katına çıkarmış oldu.

Kanser tedavilerinde bir diğer önemli başarı ölçütü olan ‘ilerlemesiz sağkalım’ (tümörün büyümeden veya yayılmadan sabit kaldığı süre) oranlarında da çarpıcı bir sonuç elde edildi. Yeni hap, tümörleri ortalama 7,2 ay boyunca kontrol altında tutmayı başarırken, kemoterapide bu süre sadece 3,6 ay olarak kayıtlara geçti.

ONAY SÜRECİ HIZLANDIRILDI, DÜNYA GENELİNDE SATIŞ İÇİN HAZIRLIKLAR BAŞLADI

İlaç şirketinin CEO'su Mark Goldsmith, bilim insanlarının tüm verileri düzenleyici kurumlara ulaştırmak için büyük bir hızla çalıştığını ve onay alınır alınmaz ilacı hem ABD'de hem de küresel ölçekte piyasaya sürmeye hazır olduklarını belirtti. Hatta ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), resmi inceleme süreci devam ederken hastaların mağdur olmaması için ilaca erken erişim kapsamını genişletti.

Bu başarı, arkasında onlarca yıllık bir emeği barındırıyor. Federal fonlar, bağışlar ve özel sektörün finansmanıyla yürütülen çalışmaların temeli aslında çok eskiye dayanıyor.

Ulusal Kanser Enstitüsü'nde çalışırken yaklaşık 50 yıl önce KRAS geninin kansere neden olduğunu keşfeden 86 yaşındaki bilim insanı Edward Scolnick, "Bugün hastada görülen mutasyon, bizim yarım asır önce keşfettiğimiz genle tamamen aynı" diyerek temel bilim araştırmalarının önemine dikkat çekti.

KEMOTERAPİYE GÖRE DAHA AZ YIPRATICI

New Jersey'de yaşayan ve klinik araştırmanın bir parçası olarak bu ilacı kullanan 83 yaşındaki Helene Rubin, deneyimlerini paylaşan hastalardan biri. 2022 yılında pankreas kanseri teşhisi konulan Rubin, ameliyat ve kemoterapi süreçlerini atlatmıştı. Ancak yakın zamanda yapılan rutin kontrollerde, akciğerindeki nodüllerin büyümeye başladığı görüldü.

Şubat ayında günde üç hap içeren bu yeni tedaviye başlayan Rubin, ilk başta hastaneye kaldırılmasına neden olacak kadar şiddetli kusma yan etkisi yaşadı. Doktorunun dozu günde iki hapa düşürmesiyle durum dengelendi.

Şu an ağzında yaralar ve parmak uçlarında çatlaklar olduğunu belirten Rubin, buna rağmen kemoterapi dönemine kıyasla kendisini çok daha enerjik hissettiğini ve son tarama sonuçlarının oldukça iyi çıktığını söyledi. Rubin, "Vücudum bu haplara elbette tepki veriyor ama en azından beni yatağa bağlamayan, hayatımı tamamen felç etmeyen bir tedavi alıyorum" dedi.

KANSER TARİHİNDE YENİ BİR DEVRİN BAŞLANGICI

Pankreas kanseriyle mücadele eden uzmanlar, bu ilacı karanlık bir tabloda yeni bir devrin başlangıcı olarak görüyor. İlaç şu anda kanser teşhisi yeni konmuş hastalar üzerinde ‘ilk tedavi seçeneği’ olarak da test ediliyor ve uzmanlar, hastalık henüz ilerlemeden en başta verildiğinde çok daha güçlü sonuçlar alınabileceğini umuyor. Şu an için en büyük odak noktalarından biri, deri döküntüsü ve mide-bağırsak rahatsızlıkları gibi sık görülen ağır yan etkileri daha iyi yönetebilmek.

Hekimler bu tedavinin kesin bir mucizevi kür yani tamamen iyileşme olmadığının ve kanserin bir süre sonra bu ilaca karşı da direnç geliştireceğinin farkında. Ancak daraxonrasib, gelecekte geliştirilecek çok daha güçlü ilaç kombinasyonları için muazzam bir temel sağlıyor.

Pankreas kanseri araştırmacısı Dr. Anirban Maitra, durumun önemini şu sözlerle vurguladı: "Artık elimizde hastalarımız için çok daha etkili kombinasyonlar inşa edebileceğimiz harika bir temel var. Bilim, bu ilaçtan yola çıkarak çok daha güçlü tedavi kombinasyonlarını baş döndürücü bir hızla geliştirmeye başladı bile."