Tıp dünyasında tarihi adım! Yapay zekaya muayene ve reçete yetkisi geliyor

ABD'nin Utah eyaletinde sağlık hizmetlerinde yapay zekanın kullanımına ilişkin dikkat çeken bir uygulama hayata geçirilmeye hazırlanıyor. Bir yıllık pilot program kapsamında yapay zekanın belirli hastaları doğrudan değerlendirmesi ve sınırlı ilaçları reçete edebilmesinin önü açılacak. Uygulama, doktorların rolü, hasta güvenliği ve yapay zekanın vereceği kararlarda hukuki sorumluluğun kime ait olacağı tartışmalarını da beraberinde getirdi. 

İLK AŞAMADA SADECE SİVİLCE TEDAVİSİ

Utah'ta uygulanacak pilot programın kapsamı başlangıçta oldukça dar tutulacak. Yaklaşık bir yıl sürmesi planlanan uygulamada yalnızca hafif ve orta şiddette akne şikayeti bulunan hastalar değerlendirilecek.

Yapay zekanın narkotik, bağımlılık yapıcı veya ağır sistemik ilaçları reçete etmesine izin verilmeyecek. Sistem, yalnızca sınırlı sayıdaki haricen kullanılan cilt ilaçları ve kremler için reçete oluşturabilecek. 

İLK 100 HASTA DOKTORLAR TARAFINDAN KONTROL EDİLECEK

Uygulamada yapay zekanın vereceği kararların güvenliğini ölçmek amacıyla aşamalı bir denetim sistemi oluşturulacak. İlk 100 muayene ve reçete, hastaya uygulanmadan önce uzman doktorlar tarafından incelenecek.

Sonraki 400 hasta için ise haftalık geriye dönük kontroller yapılacak. Böylece yapay zekanın koyduğu değerlendirmeler ve oluşturduğu reçeteler uzman hekimler tarafından çapraz denetime tabi tutulacak. 

AMAÇ HASTANE VE KLİNİKLERDEKİ YÜKÜ AZALTMAK

Uygulamayı destekleyenler, yapay zekanın özellikle rutin sağlık hizmetlerinde doktorların iş yükünü azaltabileceğini savunuyor. Randevu yoğunluğunun hafifletilmesi ve kırsal bölgelerde yaşayan kişilerin temel sağlık hizmetlerine daha hızlı ve düşük maliyetle ulaşması hedefleniyor.

Basit ve belirli kurallara dayanan vakaların yapay zekaya yönlendirilmesiyle doktorların daha karmaşık hastalara zaman ayırabileceği belirtiliyor. 

HEKİMLERDEN "HATA" UYARISI

Ancak uygulama tıp çevrelerinde tartışma yarattı. Utah Tabipler Birliği ve bazı klinik uzmanları, yapay zekanın doktorların klinik değerlendirmesinin yerini almasının ciddi riskler taşıyabileceği uyarısında bulunuyor.

Özellikle yapay zekâ sistemlerinin zaman zaman gerçeğe dayanmayan veya hatalı bilgiler üretebilmesi, sağlık alanında daha büyük sonuçlara yol açabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor. Yanlış teşhis ya da ilaç kullanımına bağlı bir sorun yaşanması halinde hukuki ve cezai sorumluluğun kime ait olacağı da henüz netleşmiş değil. 

BAŞARILI OLURSA KAPSAM GENİŞLEYEBİLİR

Utah'taki bir yıllık pilot uygulamanın sonuçları, yapay zekanın sağlık sektöründeki kullanım alanının genişleyip genişlemeyeceği açısından önem taşıyor. Programın başarılı olması halinde grip, alerji, idrar yolu enfeksiyonu ve kronik ilaç yenilemeleri gibi daha fazla rutin sağlık hizmetinin de yapay zekaya devredilmesinin önü açılabilir.