Tek ayak testi yaşınızı ele veriyor!

Yaş ilerledikçe vücutta meydana gelen değişimler yalnızca dış görünüşle sınırlı kalmıyor. Kas gücü, hareket kabiliyeti ve denge yeteneği de zaman içerisinde değişebiliyor. ABD'deki Mayo Clinic araştırmacılarının yürüttüğü ve Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından paylaşılan çalışma, yaşlanmanın fiziksel belirtilerini değerlendirmek için oldukça basit bir yöntemi gündeme taşıdı. Araştırmaya göre tek ayak üzerinde ne kadar süre dengede kalabildiğiniz, yaşa bağlı fiziksel değişimleri anlamada yürüme hızından bile daha belirleyici olabilir.

TEK AYAK ÜZERİNDE DURMAK YAŞLANMAYI GÖSTERİYOR MU?
PLOS ONE dergisinde 23 Ekim 2024'te yayımlanan araştırmada, 50 yaşın üzerindeki 40 sağlıklı yetişkinin fiziksel performansı incelendi.
Katılımcıların yürüme hızı, el kavrama gücü, diz kaslarının gücü ve denge becerileri ölçüldü. Sonuçlar, yaşla birlikte en belirgin değişimin denge yeteneğinde meydana geldiğini gösterdi.
Özellikle tek ayak üzerinde durma süresi, araştırmada yaşa bağlı fiziksel değişimlerin en güçlü göstergelerinden biri olarak öne çıktı.

50 YAŞINDAN SONRA DENGE NE KADAR AZALIYOR?
Araştırmada katılımcıların yarısı 50-64 yaş aralığında, diğer yarısı ise 65 yaş ve üzerindeydi.
Elde edilen sonuçlara göre kişilerin daha az kullandıkları ayak üzerinde dengede kalma süresi, yaşın ilerlediği her 10 yılda ortalama yüzde 21 azaldı.
Baskın ayak üzerinde durma süresindeki azalma ise her 10 yılda yüzde 17 olarak hesaplandı. Bu değişim, kas gücündeki düşüşten daha belirgin bulundu.

30 SANİYE DENGEDE KALABİLİYOR MUSUNUZ?
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Dr. Kenton Kaufman'a göre tek ayak üzerinde 30 saniye dengede kalabilmek, iyi bir denge performansına işaret ediyor.
Uzman, beş saniye boyunca bile dengede kalamayan kişilerin düşme riski açısından dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
Ancak bu süreler biyolojik yaşı kesin olarak hesaplayan bir test anlamına gelmiyor. Denge performansı, yaşlanmanın fiziksel etkilerini değerlendirmek için kullanılabilecek göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.

DENGE TESTİ EVDE NASIL YAPILIR?
Tek ayak üzerinde durma testi, herhangi bir özel ekipman gerektirmeden uygulanabiliyor.
Düşme riski olmayan kişiler, gerektiğinde tutunabilecekleri sağlam bir desteğin yanında, gözleri açık şekilde bir ayaklarını yerden kaldırarak dengede kalabildikleri süreyi ölçebilir.
Araştırmada özellikle baskın olmayan ayak üzerindeki denge süresi değerlendirildi. Denge sorunu yaşayanların veya düşme riski bulunanların testi tek başlarına yapmamaları gerekiyor.

YÜRÜME HIZINDAN DAHA BELİRLEYİCİ ÇIKTI
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de yürüme performansıyla ilgili oldu.
Katılımcıların yürüme hızı ve adım uzunluğunda yaşla bağlantılı belirgin bir farklılık saptanmazken, denge ve kas gücü ölçümlerinde önemli değişimler görüldü.
Bu sonuç, kişinin günlük yaşamda rahat yürüyebilse bile denge yeteneğinde yaşa bağlı değişiklikler yaşayabileceğini gösteriyor.

DENGE KAYBI NEDEN ÖNEMLİ?
Mayo Clinic uzmanı Dr. Kenton Kaufman, denge kaybının özellikle ileri yaşlarda düşme riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Kaufman'a göre dengeyi korumak; görme, iç kulak, kaslar ve sinir sistemi arasındaki koordinasyona bağlı. Bu sistemlerde yaşla birlikte meydana gelen değişimler, tek ayak üzerinde durmayı zorlaştırabiliyor.
Denge yeteneğinin korunması, ileri yaşlarda bağımsız hareket edebilmek açısından da önem taşıyor.

DENGE YETENEĞİ GELİŞTİRİLEBİLİR Mİ?
Araştırmacılar, denge becerisinin yaş ilerlese bile geliştirilebileceğini vurguluyor.
Dr. Kaufman, düzenli denge çalışmalarının bu yeteneği korumaya yardımcı olabileceğini belirtiyor. Kas gücünü destekleyen fiziksel aktiviteler de sağlıklı yaşlanma açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte yalnızca 40 katılımcıyla gerçekleştirilen araştırma, tek ayak üzerinde durma süresinin tek başına kişinin sağlık durumunu veya ne kadar yaşayacağını gösterebileceği anlamına gelmiyor.