Tapuda vergiyi böyle düşürüyorlar: Jet ilan!

Gayrimenkul piyasasında "düşük beyan" sorunu, dijital platformlar üzerinden yeni bir boyuta taşındı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ilan sitelerini sıkı takibe aldığını bilen satıcılar, iz bırakmamak için satış aşamasında ilan fiyatlarını bir anda milyonlarca lira aşağı çekip ardından ilanı yayından kaldırıyor. Amaç, tapuda evin gerçek değerini değil, belediye rayiç bedelini göstererek hem tapu harcından hem de gelir vergisinden kaçmak.

Maliye’nin dijital verileri analiz ettiğini fark eden mülk sahipleri, alıcı ile anlaştıktan hemen sonra şu yöntemi izliyor:

İlan Güncelleme: Örneğin 10 milyon liraya ilana koyulan bir ev için alıcı ile anlaşıldığında, ilan fiyatı bir anda 5 milyon liraya düşürülüyor.

İlan Silme: Fiyat düşürüldükten kısa bir süre sonra ilan tamamen siliniyor.

Düşük Beyan: Tapu dairesine gidildiğinde, evin son ilan fiyatı olan 5 milyon lira üzerinden işlem yapılıyor. Böylece 10 milyon liralık gerçek satış gizlenmiş oluyor.

Bu yasa dışı yöntemin hem alıcı hem de satıcı için "maliyet" hesabı ise oldukça çarpıcı. Hürriyet'in haberine göre 10 milyon liralık bir satış üzerinden örnek verildiğinde;

Tapu Harcı Kaybı: Gerçek bedel üzerinden %4 harç (400 bin TL) ödenmesi gerekirken, 5 milyon lira beyan edildiğinde bu tutar 200 bin TL’ye düşüyor.

Değer Artış Kazancı: Eğer ev alımdan sonraki 5 yıl içinde satılıyorsa, aradaki kâr üzerinden ödenmesi gereken "değer kazanç vergisi" de düşük beyan sayesinde sembolik rakamlara indiriliyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), bu yeni yöntemi tespit ettiklerini ve Mekansal Veri Analizi (MEVA) projesi kapsamında tüm ilanların geriye dönük incelendiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, ilan tutarları ile gerçekleşen satış bedelleri arasındaki uyumsuzlukların emsal ve piyasa verileriyle kıyaslandığı vurgulandı.

Emlakta yeni tehlike: Komşu odası!

Yeni düzenlemeye göre; gerçek dışı beyan tespit edildiğinde aradaki farka isabet eden harç tahsil edilirken, vergi ziyaı cezası artık %25 yerine "bir kat" yani %100 oranında uygulanacak.

Konut arayan halk da bu durumdan şikayetçi. Sosyal medya platformlarında paylaşılan verilere göre, 12 milyon 100 bin TL olan bir evin fiyatının bir anda 5 milyon TL’ye, 15 milyon 950 bin TL olan bir başka evin ise 10 milyon 950 bin TL’ye çekilip kısa süre sonra silindiği görüldü.