Tanrıkulu’ndan Mustafa Çiftçi’ye Yerlikaya sorusu

CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’ye, Ali Yerlikaya döneminin uygulama ve icraatlarını sordu.  Tanrıkulu, Çiftçi’ye, “Yerlikaya dönemindeki düzenlemelerden kaçı doğrudan temel hak ve özgürlükleri sınırlandırıcı niteliktedir? Yerlikaya döneminde başlanıp tamamlanamayan projeler nelerdir? Kayyım uygulamalarıyla ilgili olarak yerel demokrasi ilkesine uygun yeni bir yaklaşım benimsenmiş midir” sorularını yöneltti.

CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili, Ali Yerlikaya’nın affını istemesinin ardından İçişleri Bakanlığı’na atanan Mustafa Çiftçi’ye, Yelikaya döneminin icraat ve uygulamalarını sordu. Tanrıkulu, Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na verdiği soru önergesinin gerekçesinde şu ifadelere yer verdi:

“İçişleri Bakanlığı kamu düzeni ve güvenliği, kolluk hizmetleri, yerel yönetimler, göç yönetimi, afet ve acil durum yönetimi, sivil toplum ilişkileri, nüfus ve vatandaşlık işlemleri, sınır güvenliği, insan hakları uygulamaları ve temel özgürlüklerin korunması bakımından devletin en kritik idari organlarından biridir. Sayın Ali Yerlikaya’nın İçişleri Bakanlığı döneminde (2023–2025), kamuoyuna yansıyan uygulamalar; kolluk yetkilerinin genişletilmesi, güvenlik merkezli politikaların ağırlık kazanması, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik müdahaleler, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, gözaltı ve tutuklama uygulamaları, sınır dışı işlemleri, göçmen politikaları, kayyım uygulamaları ve yerel yönetimlere yönelik idari tasarruflar bağlamında ciddi tartışmalara neden olmuştur.

Öte yandan kamu yönetiminin sürekliliği ilkesi gereği, bakanlıklar kişilere bağlı değil kurumsal yapılardır. Bu nedenle yeni İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi döneminde; önceki dönemden devreden idari dosyaların, devam eden projelerin, tamamlanmayan reform süreçlerinin, hukuka aykırılık iddialarının, insan hakları ihlallerine ilişkin dosyaların, ulusal ve uluslararası yargı organlarının kararlarının şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanması ve denetlenebilir olması Anayasal bir zorunluluktur. Bu bağlamda önceki dönemin icraatlarının, eksikliklerinin, hukuki sonuçlarının ve yeni dönemde izlenecek politika ve projelerin açıklığa kavuşturulması demokratik hukuk devleti ilkesinin gereğidir.”

CHP’li Tanrıkulu’nun Bakan Çiftçi’ye soruları ise şöyle:

"İnsan hakları ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne (AYM), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM), Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na, Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılan başvuru sayısı kaçtır? Sayın Ali Yerlikaya döneminde başlanıp tamamlanamayan projeler nelerdir? Reform olarak duyurulup hayata geçirilmeyen düzenlemeler nelerdir? Hukuki altyapısı hazırlanıp Meclis’e sunulmayan kanun taslakları var mıdır? Ulusal yargı kararları ve AİHM kararları gereği yapılması gereken ancak yapılmayan idari düzenlemeler hangileridir? Kolluk denetimi, şeffaflık ve hesap verebilirlik mekanizmaları neden kurulmamıştır? İşkence ve kötü muameleye karşı bağımsız denetim mekanizması kurulmuş mudur? Kurulmadıysa gerekçesi nedir?

Sizin Bakanlığınız döneminde insan hakları merkezli güvenlik politikası, demokratik kolluk modeli, şeffaflık ve hesap verebilirlik, sivil denetim mekanizmaları konularında hangi yapısal reformlar yapılacaktır? Kolluk yetkilerinin sınırlandırılması ve yargısal denetimin güçlendirilmesi yönünde bir çalışma var mıdır? Toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkının fiilen kullanılabilmesi için hangi düzenlemeler yapılacaktır? Göç politikalarında geri gönderme merkezleri, sınır dışı işlemleri, idari gözetim konularında insan hakları temelli yeni bir politika geliştirilecek midir?

kayyım uygulamalarıyla ilgili olarak yerel demokrasi ilkesine uygun yeni bir yaklaşım benimsenmiş midir? Kolluk personeline yönelik insan hakları, ifade özgürlüğü, orantılı güç kullanımı eğitimleri zorunlu hale getirilecek midir? İçişleri Bakanlığı bünyesinde bağımsız bir Kolluk Denetim Kurumu kurulması planlanmakta mıdır? Bakanlığınız döneminde açıklanacak kısa, orta ve uzun vadeli stratejik planlar nelerdir? Önceki döneme ilişkin hukuka aykırı işlem iddialarıyla ilgili idari ve cezai soruşturmalar başlatılacak mıdır? Kamu zararına yol açan uygulamalarla ilgili Sayıştay denetimleri sonucunda işlem tesis edilmiş midir? İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan tazminat davalarının sayısı kaçtır? Bakanlığınız döneminde hak temelli kamu yönetimi modeli benimsenmiş midir?”