Antibiyotik kullanımı sırasında şeker tüketmek bağırsak bakterilerine zarar verebilir

Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, hastanede yatan ve kök hücre nakli öncesinde uzun süreli antibiyotik tedavisi gören kanser hastalarının bağırsak bakterilerinde meydana gelen değişimleri inceledi.

Kanser tedavisi gören hastaların yalnızca hastane tarafından hazırlanan gıdaları tüketmesi sayesinde araştırmacılar hastaların tam olarak ne kadar ve ne tür besin aldığını takip edebildi. Bağırsak mikrobiyomunun sindirime yardımcı olma, vitamin üretme, bağışıklık sistemini destekleme ve beyinle iletişim kurarak serotonin gibi nörotransmiterlerin üretilmesinde rol oynama gibi kritik işlevlere sahip olduğu biliniyor.

Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi, NYU Langone Health ve City of Hope Kanser Merkezi bilim insanları tarafından yürütülen çalışmada, 173 hastadan alınan 1.000'den fazla dışkı örneği ve tüketilen 9 bin 400'den fazla hastane öğünü incelendi.

Araştırma ekibinden Dr. Jonathan Peled, yağ, karbonhidrat ve lif gibi ana besin ögeleri ile belirli gıdaların bağırsak bakterileri üzerindeki etkilerini analiz ettiklerini belirtti.

Peled, türü ne olursa olsun tüketilen şekerli gıdaların, özellikle de ilave şekerlerin, antibiyotiklerle birleştiğinde mikrobiyoma zarar verme konusunda güçlü bir olumsuz etki yarattığını ifade etti.

Hastaların uyguladığı antibiyotik rejiminin yoğunluğu arttıkça mikrobiyomlarındaki çeşitlilik kaybının da büyüdüğü gözlemlendi. Araştırmada tatlı, şekerli gıda ve içecek tüketimindeki her 100 gramlık artışın, antibiyotik tedavisi süresince hastaların dışkı örneklerindeki mikrobiyom çeşitliliğini yaklaşık yüzde 24 oranında azalttığı tespit edildi.

Bağırsak bakterilerindeki çeşitlilik azalmasının, "Enterococcus faecium" gibi bazı zararlı bakterilerin çoğalmasıyla bağlantılı olduğu kaydedildi. Normal şartlarda bağırsakta zararsız bir şekilde duran bu bakterinin, antibiyotiklerin diğer faydalı bakterileri yok etmesiyle aşırı çoğalabildiği, bağırsak duvarından kan dolaşımına sızarak sepsise veya organ reddi komplikasyonlarına yol açabileceği aktarıldı.

Bilim insanları insanlarda gözlemledikleri bu değişimi fareler üzerinde de test etti. Geniş spektrumlu tek bir antibiyotik iğnesi yapılan farelere şeker verildiğinde, Enterococcus bakterisi miktarının üçüncü günde 16 kat, altıncı günde ise 33 kat arttığı görüldü.

Araştırma verileri, ortalamadan daha fazla şeker tüketen hastaların nakil sonrasında hayatını kaybetme riskinin diğer hastalara kıyasla yaklaşık yüzde 12 daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Enterococcus bakterisindeki aşırı çoğalmanın antibiyotik tedavisinden sonra yaklaşık sekiz gün sürdüğü belirtildi.

Houston'daki Baylor Tıp Kolejinden Dr. Anthony Maresso, çalışmanın hastanelerdeki beslenme programlarının değiştirilmesi gerekliliği konusunda önemli soru işaretleri doğurduğunu ifade etti.

Dr. Peled ise elde edilen bulguların, kişilerin tüm hayatları boyunca değil, özellikle antibiyotik kullandıkları dönemlerde şeker tüketimini sınırlandırmalarının faydalı olabileceğini gösterdiğini vurguladı.