Sömürgecilikten arındırılmış eğitim Ali Saydam

Mısırlı feminist yazar, aktivist ve psikiyatr Nevâl es-Saadavi’nin bir röportajı çokça paylaşılıyor… Sunucunun sorusuna “Orta Doğu” diye başlaması, es-Saadavi’nin itirazıyla karşılık buluyor: “Orta Doğu ifadesini duyduğumda rahatsız oluyorum; çünkü bu sömürgecilerin dilidir... Tıpkı ‘üçüncü dünya ülkesi’ demek gibi… Kime göre ‘orta’?!.. Bize Orta Doğu dendi, çünkü Britanya’nın kolonisiydik ve Mısır, Londra’ya göre orta doğuda… Hindistan, uzak doğuda… Bu sömürgeci dilidir ve dili arındırmamız gerekiyor…”

Mısırlı feminist yazar, aktivist ve psikiyatr Nevâl es-Saadavi’nin bir röportajı çokça paylaşılıyor… Sunucunun sorusuna “Orta Doğu” diye başlaması, es-Saadavi’nin itirazıyla karşılık buluyor:

“Orta Doğu ifadesini duyduğumda rahatsız oluyorum; çünkü bu sömürgecilerin dilidir... Tıpkı ‘üçüncü dünya ülkesi’ demek gibi… Kime göre ‘orta’?!.. Bize Orta Doğu dendi, çünkü Britanya’nın kolonisiydik ve Mısır, Londra’ya göre orta doğuda… Hindistan, uzak doğuda… Bu sömürgeci dilidir ve dili arındırmamız gerekiyor…”

Tam da üstüne geldi…

Enstitü Sosyal’in “Eğitimde Bir Adım Ötesi” zirvesi etkinliği çerçevesinde Beykoz’daki NUN Okulları kampüsünde son derece önemli bir etkinliği vardı: “Eğitimde Dekolonizasyon”…

Saat dilimleri için neden Greenwich merkez alınıyor?.. “Geliyor olacağım” kalıbı Türkçe gramerde yok; İngilizce ‘future continous’… Realize’dan çeviri ‘gerçekleştirmek’, “Öptüm, bye”, Cadılar Bayramı zorlaya zorlaya bizde de yerleştirildi… Kilise, mahkeme, hastane, karakol sahnelerinin eksik olmadığı Hollywood filmlerinde, kültür ve sanattaki neredeyse tüm ürünler ve tabii ki eğitimde, “Mükemmel Hristiyan-Batı âlemi, medeniyetin ve her türden gelişmişliğin merkezidir” algısı, onların ilerledikleri yol ise tüm dünya için izlenmesi gereken bir amel olarak benimsettirildi…

Kültürde, değerlerde ve eğitimde millî bağımsızlığı elde etmeden, mutlak ekonomik ve sosyal bağımsızlığa kavuşmak mümkün değil. İşte Zirve’de bütün bu görüşler derinlemesine tartışıldı…

Açılış konuşmasını NUN Eğitim ve Kültür Vakfı YK Başkanı Dr. Esra Albayrak yaptı. İlk konuşmacı Kudüs doğumlu bilim insanı Dr. Munir Fasheh “Eğitimin Dekolonizasyonu: Hayatın Merkezine Yeniden Hikmeti Koymak”; ardından Prof. Dr. Mustafa Gündüz “Zihinlerimizdeki Müfredat: Kimin Hikâyesini Öğreniyoruz” başlıklarında sunumlar yaptılar.

Gelişiyle salonu alkıştan yıkan eski Millî Eğitim Bakanı Prof. Dr. Ziya Selçuk’un konuşmasının merkezinde “Dijital Bağların Dekolonizasyonu” vardı. Ardından Dr. Nihal Fırat Özdemir “Dekolonizasyon Perspektifinden Bilim Tarihini Yeniden Düşünmek”; Prof. Dr. Recep Şentürk, ruh, zihin, beden üçlüsü temeline oturan “Multiplex Eğitim” kavramını ele aldı. Konuşmasının başlığı ise “Geleneksel ve İlerlemeci Yaklaşımların Ötesinde Eğitimi Yeniden Düşünmek” idi… Bu bölümün son konuşmacısı ise Türkiye Maarif Vakfı Başkanı Mahmut M. Özdil oldu… O da “Anadolu’dan Farklı Coğrafyalara: Maarif Hikâyeleri”ni anlattı…

Üçüncü bölümün konukları ise şöyleydi: Prof. Dr. Halil Berktay, Enstitü Sosyal Genel Koordinatörü Dr. İpek Coşkun Armağan, Halil İbrahim İzgi, Prof. Dr. Nilüfer Pembecioğlu…

2025 Zirvesi, “Eğitimde Dekolonizasyon” ödülleri ve çalıştaylarla akşama kadar sürdü… İnşallah bu Zirve’nin sonuçları mümkün olan her türlü kanaldan ve de çeşitli hedef kitlelere hitap edecek şekilde yayınlanır…

CEO’ların gelecek senaryoları hazır mı?

Ülkemizde 2 bin, faaliyet gösterdiği 149 ülkede ise toplam 370 binden fazla çalışanı olan danışmanlık şirketi PwC, Türkçede “Hareketlilikteki Bereket” olarak karşılayabileceğimiz “Value in Motion Araştırması”nın sonuçlarını açıklamış…

‘Ekonomik hareketliliğin’ haritalandırıldığının ifade edildiği Araştırma’da; jeopolitik gerilimlerin yanı sıra ‘mega trendler’ olarak tanımlanan yapay zekâ ve iklim krizinin şirketleri dönüşüme zorladığı ve bunlardaki belirsizliğin her sektör için kırılgan bir ortam yarattığı belirtilmiş.

İster istemez Marketing Türkiye dergisinin Kasım sayısında yayınlanan “Ne PR Kalacak Ne De PRcı! İletişim Nereye?..” başlıklı -halkla ilişkiler sektöründe hazırlıksız yakalananları hayli rahatsız etmiş olan- makalemizi hatırladık…(https://shorturl.at/uodXQ) Orada da sözünü ettiğimiz gibi iletişim sektörü, alt üst olan değişim ve dönüşüm süreçlerinin dışında kalamaz… PwC’nin araştırması da o makaledeki tespitleri bir kez daha doğrulamıyor mu?

PwC Türkiye Müşteri ve Endüstri Grupları Lideri Cihan Harman, bahsi geçen ‘mega trendler’ ile ilgili durumu şöyle özetlemiş: “Sadece 2025 yılında 7 trilyon dolar değer, yeni büyüme alanlarında kendine yer buluyor. Yapay Zekâ doğru kullanılırsa, maliyetleri düşürerek sektörler arası iş birliğini daha kolay ve ucuz hâle getiriyor. Ama bu faydanın ne kadar hızlı, hangi ölçekte gerçekleşeceği belirsiz. AI tek başına değil; diğer teknolojilerle birleştiğinde inovasyonun hızını katlıyor. AI’nın katkısıyla dünya ekonomisi 2035’e kadar yüzde 15 büyüyebilir. Öte yandan, iklim riskleri aynı tedarik zincirlerini kırılgan hâle getiriyor. Artan doğal afetler, önümüzdeki 10 yılda küresel büyümeden 6,8 puan götürebilir.”

Bir yandan devasa potansiyele, diğer yandan ‘iyi yönetilmeye’ ihtiyaç duyan bu trendler ve neden olukları belirsizlikteki büyüme fırsatlarını görmek için PwC’nin tasarladığı üç gelecek senaryosu varmış ve şirketlerin her bir senaryo için pozisyon almak durumunda olduğuna dikkat çekilmiş. Neymiş bunlar?

En iyimser senaryo olan Güvene Dayalı Senaryo’da, ileri teknoloji sorumlu şekilde benimsenirken, yapay zekânın verimlilik kazançları, karbonsuzlaşma maliyetlerini fazlasıyla telafi ederek yüksek büyümeye yol açıyormuş.

Kırılgan Denge Senaryosu’nda, teknoloji ile iklim arasında bir denge kurulmaya çalışılıyor; ancak bölgesel çıkarlar ve regülasyonlardaki gecikmelerin dengeleri bozabileceği göz önüne alınıyormuş.

En zorlu senaryo olan Fırtınalı Zamanlar’da ise teknoloji güven bunalımı yaşıyor, iklim politikaları yetersiz kalıyor; çatışmalar, jeopolitik gerilimler artarak büyüme beklentilerini düşürüyormuş.

Üç senaryonun da son derece gerçekçi ve ülkemiz şartlarına da uygun olduğunu kabul etmek lazım… Üstelik bu senaryolar yüz yıl sonrasına, uzak geleceğe değil, 10 yıl gibi şirket ömürleri için son derece yakın bir zamana işaret ediyor…

Değişime karşı direncin hayli yaygın olduğu ülkemizdeki CEO’ların işleri zor…