‘Sıtmada en önemli yöntem koruyucu ilaçlar ve kişisel önlemlerdir’

Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi'nden Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Şeyma Betül Kayhan, Dünya Sıtma Günü nedeniyle yazılı açıklama yaptı. Dr. Kayhan, Türkiye’de yerli bulaş sona ermiş olsa da yurtdışı kaynaklı vakalar ve iklim koşulları nedeniyle sıtma riskinin sürdüğünü belirterek, özellikle endemik bölgelere seyahat edecekler için koruyucu önlemlerin hayati önem taşıdığını söyledi. Dr. Kayhan, “Sıtma dişi anofel sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan ve plasmodium cinsi parazitlerin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre vaka sayılarında azalma görülse de hastalığın etkisi sürmektedir” diye konuştu.

Türkiye’de geçmişte yaygın görülen sıtmanın, Sağlık Bakanlığı’nın çalışmalarıyla yerli bulaş açısından ortadan kaldırıldığını belirten Uzman Dr. Kayhan, “Buna karşın Türkiye’nin subtropikal kuşakta yer alması, iklim değişikliği ve yoğun nüfus hareketleri nedeniyle risk tamamen ortadan kalkmış değildir. Türkiye’de her yıl 200-250 civarında yurtdışı kaynaklı vaka bildirilmektedir. Vakaların çoğu Sudan, Nijerya ve Uganda gibi Afrika ülkelerinden gelmektedir. Hastalığın belirtilerinde ise, sivrisinek temasından en erken bir hafta sonra ortaya çıkmaktadır. Ateş, üşüme, titreme, terleme, baş ağrısı ve kas-eklem ağrıları gibi belirtiler görülebilir. Erken tanı ve tedaviyle genellikle tam iyileşme sağlanmaktadır. Özellikle en ağır seyreden sıtma türü enfeksiyonlarında koma, böbrek yetmezliği ve akciğer ödemi gibi ağır tablolar gelişebilir” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de sıtma tanısının sağlık kuruluşlarında yapılan periferik kan yayması ile konulabildiğini belirten Uzman Dr. Kayhan, şunları söyledi:

“Doğrulama testleri İl Halk Sağlığı Laboratuvarları tarafından yapılır. Tedavide kullanılan ilaçlar ise, İl Sağlık Müdürlükleri tarafından temin edilmektedir. Endemik bölgelere seyahat edecek kişiler için sıtma önemli bir risk oluşturmaktadır. Etkili bir aşı bulunmamıştır. Korunmada en önemli yöntem koruyucu ilaçlar ve kişisel önlemlerdir. Seyahatten en az 15 gün önce profilaksiye başlanması gerekmektedir. Uzun kollu kıyafetler giyilmesi ve sinek kovucular kullanılması gerekir. Seyahat sonrası ateş ve benzeri şikayetleri olan kişiler sağlık kuruluşuna başvurarak seyahat geçmişlerini ve kullandıkları ilaçları hekimleriyle paylaşmaları hayati önem taşımaktadır.”