Şilili Victor Jara cinayetinde 53 yıl sonra gelişme: Kaçak mahkum albay yakalandı Dış Haberler

Diktatör Pinochet döneminde 1973 yılında henüz 40 yaşındayken öldürülen şarkıcı-söz yazarı Víctor Jara cinayetine dair önemli bir gelişme yaşandı.

Şili polisi, Şili’deki askeri diktatörlük döneminde Jara’yı kaçırıp öldürmekten suçlu bulunarak 25 yıl hapis cezasına çarptırıldıktan sonra üç yıldır kaçak olan emekli bir albayı gözaltına aldı.

Albayın gözaltına alınmasına rağmen, müzisyenin ailesi tam olarak tatmin olmadıklarını belirtiyor.

Jara'nın kızı, “2023 yılından beri adaletten kaçan emekli Albay Nelson Haase Mazzei’nin yakalanıp hapse atıldığını öğrendik. Bu haberi memnuniyetle karşılıyoruz. Ancak bunu adalet olarak kabul etmek zor” açıklamasını yaptı.

Albay Nelson Haase Mazzei, Jara ile dönemin Cezaevleri Genel Müdürü Littré Quiroga Carvajal’ın kaçırılması ve öldürülmesinden dolayı 25 yıl 2 gün hapis cezasına çarptırılmıştı.

80 yaşındaki Haase Mazzei, 2018’de suçlu bulunmuş ve cezası, diğer altı subayın cezalarıyla birlikte 2023’te artırılmıştı. Bu suçlar, General Augusto Pinochet’in 17 yıllık diktatörlüğünü damgalayan vahşetin en simgesel örnekleri arasında sayılıyor.

Eski yetkili, hapis cezasını çekmeye başlamadan önce kaçmıştı. Yargı Kurumu, üç yıl sonra nihayet yerinin tespit edilip tutuklandığını ve Santiago Temyiz Mahkemesi Yargıcı Paola Plaza’nın “derhal hapse atılması”na karar verdiğini belirtti.

1960’larda doğan müzikal ve sosyal bir hareket olan “Yeni Şili Şarkısı”nın simgelerinden biri olan Jara, eski Cumhurbaşkanı Salvador Allende’yi deviren darbenin üzerinden sadece beş gün geçtikten sonra, 16 Eylül 1973’te öldürüldü.

O dönemde 40 yaşında olan ve Şili Komünist Partisi üyesi olan Jara, aynı zamanda Devlet Teknik Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışıyordu.

Kampüste tutuklanan Jara, Şili Stadyumu’na (günümüzde Víctor Jara Stadyumu olarak anılan) götürüldü. Orada, yaklaşık 5.000 diğer tutukludan ayrıldı ve özel bir alana götürüldü. Quiroga ile birlikte işkence gördü, şiddetli saldırıya uğradı ve sonunda infaz edildi. Ölümü ve o döneme ait diğer suçlarla ilgili soruşturma bulgularına göre, şarkıcının vücudunda 44 kurşun yarası tespit edildi.

1991 yılında, Pinochet’in devrilmesinden ve demokrasinin yeniden tesis edilmesinden aylar sonra, Ulusal Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu’nun hazırladığı resmi bir raporda, Jara’nın siyasi bir infazın kurbanı olduğu tespit edildi ve cinayeti ciddi bir insan hakları ihlali olarak sınıflandırıldı. Raporda ayrıca, sadece üç ay içinde askeri darbenin doğrudan bir sonucu olarak 890 kişinin öldürüldüğü tespit edildi.

Son yıllarda Şili, 1973 ile 1990 yılları arasında işlenen cinayetlerden işkenceye, zorla kayıplardan çocukların yasadışı evlat edinilmesine kadar uzanan ihlalleri soruşturmak ve sorumluları belirlemek üzere bir dizi komisyon kurdu.

Resmi belgelere göre 17 yıl süren askeri diktatörlük döneminde, idam edilen 2.000'den fazla kişi, zorla kaybedilen 1.469 kişi ve işkence gören binlerce kişi dahil olmak üzere yaklaşık 40.000 kurban olduğu tahmin ediliyor.

Mahkemeler, Şili'nin modern tarihinin en karanlık döneminde işlenen suçlar nedeniyle yüzlerce devlet görevlisi ve sivili mahkum etti.