SGK primi robotlar için de ödensin teklifi Sözcü Gazetesi

Microsoft'un kurucusu Bill Gates, insan çalışanların yerini alan robotlardan vergi alınması gerektiğini savundu.

Gates, The New York Times yazarı Ezra Klein ile yaptığı söyleşide robotların insan çalışanların yerini alması durumunda toplumsal sonuçlara dikkat çekti.

Gates, robotların insan çalışanlar gibi FICA vergisi ödemesi gerektiğini belirtti. ABD'de FICA, çalışanların ücretlerinden kesilen ve esas olarak sosyal güvenlik sistemini finanse eden zorunlu bir vergi. Türkiye'deki en yakın karşılığı ise SGK primleri.

Gates, "Bir emek birimi tanımlarsınız ve bunun bir insan ya da robot tarafından gerçekleştirilmesinden bağımsız olarak, insan çalışanın ödeyeceğiyle aynı FICA vergisinin ödenmesini sağlarsınız." dedi.

ABD'de FICA vergisi kapsamında çalışanların ücretlerinden genellikle yüzde 7,65 oranında kesinti yapılıyor. Bu oranın yüzde 6,2'si sosyal güvenlik, yüzde 1,45'i ise Medicare için ayrılıyor. İşveren de aynı oranda vergi ödüyor. Belirli bir gelirin üzerinde olan çalışanlar için ek Medicare vergisi de uygulanabiliyor.

Gates, ağustos ayında yayımladığı yaklaşık 6 bin kelimelik yazısında da yapay zeka çağının ekonomik ve toplumsal etkilerini değerlendirmişti.

Yazısında robotların yanı sıra yapay zeka tokenlarının da vergilendirilmesi gerektiğini savunan Gates, mevcut vergi sisteminin şirketleri insan çalışanlar yerine robotlara yönlendirdiğini öne sürdü.

"Bir işveren olarak birini işe aldığınızda, o kişinin kazancı üzerinden bordro vergileri ödersiniz. Ancak bir robot satın aldığınızda, genellikle bunu hemen işletme gideri olarak düşebilirsiniz. Vergi sistemi insanları makinelerle değiştirmeye yöneltiyor." ifadelerini kullandı.

Gates, robot ve yapay zeka vergisinin insan emeğinden uzaklaşmayı bir miktar yavaşlatabileceğini, aynı zamanda yeniden eğitim ve daha güçlü bir sosyal güvenlik ağı için kaynak sağlayabileceğini belirtti.

Gates'e göre robotların insan çalışanların yerini alması durumunda ortaya çıkabilecek büyük çaplı iş kaybı, hem çalışanları hem de kamu bütçesini etkileyebilir. İnsanların işsiz kalması ekonomik açıdan zorlanmalarına neden olurken, devletin toplayacağı vergiler de azalabilir.

Gates, robotlardan vergi alınmasının ise şirketlerin insan çalışan istihdam etmemekten elde ettiği tasarrufun bir kısmını kamuya aktarmasını sağlayabileceğini düşünüyor. Böylece hem vatandaşların ekonomik güvenliği korunabilir hem de devletin vergi geliri azalmayabilir.

Gates bu konuda, "Sadece ekonomik göstergeler bir yapay zekayı kullanmanın daha düşük maliyetli olduğunu söylüyor diye toplum bunu yapmak zorunda değil" dedi.