SGK reformu emekliyi bitirdi Sözcü Gazetesi

Belce Örü Erçin

Türkiye’de emekli aylıkları sosyal güvenlik reformu olarak ifade edilen 2008 yılındaki teamül değişikliğiyle ciddi biçimde geriledi. 5510 sayılı yasayla emeklilerin milli gelirden aldığı pay sıfırlandı ve emekli aylıkları asgari ücretin altına düştü. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) çalışmasında, 2008’de yapılan değişiklikle emekli aylık alt sınırının yüzde 35’e kadar düşürüldüğü, işçi emeklilerinin alt sınır aylığının 1999 öncesinde yüzde 70 olduğu yer alıyor. Oysa emekli ve hak sahibi aylıklarının temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için asgari ücretin altında olmaması gerekir. Bugün açlık sınırı 31 bin 224 TL, yoksulluk sınırı 101 bin 706 TL, en düşük emekli aylığı ise 20 bin TL.

ORAN %110’DAN DÜŞTÜ

CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar, Meclis’te yaptığı bir konuşmada emeklilerin yoksulluk ve sefalet içinde olduğunu söyleyerek 2008 yılı öncesinde en düşük emekli maaşının asgari ücretin yüzde 110’u seviyesinde olduğunu belirtti. Yontar, “AKP iktidarı ‘SGK’de reform’ diyerek söz konusu güvenceyi kaldırdı, aylık bağlama oranları sürekli azaldı ve bugün en düşük emekli maaşı asgari ücretin yarısı kadar oldu” dedi. Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Aziz Çelik de uygulamada 2008 öncesinde memur emekli aylıklarının asgari ücretin yüzde 110’ün üzerinde olduğunu, yıllar içinde ödenen prim gün sayısının anlamını yitirdiğini vurguladı.

ENFLASYON ETKİSİ

SGK Uzmanı İsmail Sevinç, aylık bağlanma oranlarındaki ve en düşük aylık alt sınırındaki düşüşün 1999 ve 2008 sonrasında emeklileri sefalete sürüklediğini belirtti. Sevinç, son yıllarda aylıkların erimesinin en önemli nedenlerinden birinin de resmi enflasyon verisiyle hissedilen enflasyon arasındaki uçurum olduğunu vurguladı. Sevinç, en düşük emekli aylığının 40 bin TL seviyesinde olması gerektiğini söyledi.

Emekli aylıkları 2018 yılında uygulanmaya başlayan başkanlık rejiminin ardından asgari ücretin altına geriledi. Hazine takviyesiyle yama yapılan emekli aylıklarında ödenen tavan prim ve gün sayısı anlamını yitirdi. Ortalama emekli aylıkları ile en düşük aylıklar arasındaki makas yıldan yıla kapandı. SGK Uzmanı Mert Nayır ara kademe sosyal güvenlik denge ve teamüllerinin bozulduğunu, emeklilikte ara kademe diye bir şeyin kalmadığını, sefalete adaletsizliğin eklediğini söyledi.