Savaş dört yanı sardı ekonomistler uyardı: Türkiye ekonomisi çemberin içinde

Dünya ekonomisinin kalbi Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, Türkiye için "kusursuz bir fırtınaya" dönüşüyor. BBC Türkçe’nin analizine göre, savaş nedeniyle yükselen maliyetler, Türkiye’nin tüm ekonomik hesaplarını altüst etmiş durumda.

Ekonomist Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu’nun verileri, halkın neden daha fazla vergi ve düşük ücretle karşı karşıya kalacağını özetliyor:

ÖTV Kaybı: Akaryakıt zamlarını dizginlemek için devreye alınan "eşel mobil" sistemi, bütçede 650 milyar liralık bir delik açacak.

Faiz Yükü: Hazine’nin borçlanma maliyetindeki artış bütçeye 400 milyar lira ek yük getirecek.

Bu 1 trilyon liralık devasa fatura; sosyal hizmetlerde aksama ve enflasyonun altında kalan maaş zamları olarak halkın cebine yansıyacak.

Türkiye, sanayisi için kritik olan pek çok ürünü Körfez'den "uygun fiyata" alıyordu. Şimdi o kapı kapanmak üzere:

Plastik ve Tekstil: Türkiye, polyester ve PET üretimi için gerekli girdilerin %40’ını Körfez’den alıyor. Ham maddeye erişim zorlaştıkça, giydiğimiz kıyafetten aldığımız ambalajlı ürüne kadar her şeye dev zamlar yolda.

Gübre ve Gıda: Gübre ham maddesi krizi nedeniyle Tarım Bakanlığı, 2016'dan beri yasaklı olan "amonyum nitrat" gübresine mecburen geri döndü. Bu hamle, gıda enflasyonunun kapıda olduğunun en net itirafı.

Alüminyum ve Helyum: İnşaat ve otomotivin vazgeçilmezi alüminyumda %20 dışa bağımlı olduğumuz Körfez hattı çöktü. MR cihazlarından havacılığa kadar kritik olan helyum gazı tedariki ise durma noktasında.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2026 yılı cari açığının hedeflerin çok üzerine çıkabileceğini kabul etti. Petrol fiyatlarının 60-65 dolar olması beklenirken 100 doların üzerine çıkması, Türkiye'nin dış ticaret dengesini bozdu.

Mehmet Şimşek: Eşel mobil olmasaydı mazot 83 TL olacaktı

Şimşek, akaryakıt zamlarını sınırlayan sistem için "Kalıcı olursa sürdürülebilir değil, gelirimiz gidiyor" diyerek, faturanın yakında tamamen vatandaşa kesileceğinin sinyalini verdi.

Uzmanlara göre Türkiye, Çin ve Uzak Doğu’dan kopan tedarik zincirinde "yakın tedarikçi" avantajıyla tekstil, beyaz eşya ve gıda işlemede öne çıkabilir.

Ayrıca Hürmüz’ün kapanması, Irak petrolünün Türkiye üzerinden Akdeniz’e akışını hızlandırarak Türkiye’yi bir "enerji merkezi" haline getirebilir.