İnanması güç ama gerçek: 4,3 milyar insan aynı çemberin içinde yaşıyor! İşte dünyanın “insanlık merkezi” Yuxi Çemberi

Dünya’nın büyük bölümü seyrek nüfuslu alanlardan oluşurken, milyarlarca insan belirli bölgelerde yoğunlaşıyor. “Yuxi Çemberi” olarak bilinen kavram da dünya nüfusunun ne kadar dengesiz dağıldığını çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Çin’in Yuxi şehri merkez alınarak çizilen yaklaşık 4 bin kilometrelik çemberin içinde, dünya nüfusunun yarısından fazlası yaşıyor.

Görsel kaynak: Wikimedia Commons / Kamu Malı

4,32 MİLYAR İNSAN AYNI ÇEMBERİN İÇİNDE YAŞIYOR

Yuxi merkezli yaklaşık 4 bin kilometre yarıçapındaki çember; Çin, Hindistan, Endonezya, Bangladeş, Pakistan, Filipinler, Vietnam, Tayland ve Japonya gibi dünyanın en kalabalık ülkelerinin büyük bölümünü içine alıyor. Çember aynı zamanda Orta Doğu’nun ve Avrupa’nın bazı bölgelerine kadar uzanıyor.

Bu alan, Dünya’nın kara yüzeyinin yüzde 10’undan daha azını kaplamasına rağmen, 2020 verilerine göre yaklaşık 4,32 milyar insanı, yani dünya nüfusunun yüzde 55’inden fazlasını içinde barındırıyor.

Bunun en büyük nedeni ise Asya’nın güney, doğu ve güneydoğu bölgelerindeki yoğun nüfus kümeleri. Özellikle Çin ve Hindistan’ın toplam nüfusunun milyarlarla ifade edilmesi, bu bölgeyi küresel nüfusun merkezi haline getiriyor.

Görsel kaynak: Wikimedia Commons / Kamu Malı

HER ŞEY REDDİT’TE PAYLAŞILAN BİR GÖRSELLE BAŞLADI

Bu fikir ilk kez 2013 yılında Reddit’te ortaya çıktı. “Valeriepieris” kullanıcı adlı Ken Myers, dünya haritası üzerine bir çember çizerek “Bu çemberin içinde, dışında yaşayanlardan daha fazla insan var” iddiasında bulundu.

Kısa sürede viral olan bu görsel, dünya nüfusunun Asya’da nasıl yoğunlaştığını gösteren en dikkat çekici internet haritalarından biri haline geldi. Ancak çalışma, iki boyutlu harita projeksiyonu üzerinden yapıldığı için teknik olarak kusurluydu ve eski nüfus verilerine dayanıyordu.

Daha sonra coğrafyacı Alasdair Rae, güncel nüfus verileri ve modern haritalama teknikleriyle yaklaşık 1500 farklı çember hesaplayarak en yoğun nüfusu kapsayan merkezi belirlemeye çalıştı. Yapılan analizler sonucunda, en fazla nüfusu kapsayan çemberin merkezinin Çin’deki Yuxi olduğu ortaya çıktı.

YUXİ NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Yuxi’nin kendisi yaklaşık 2,5 milyon nüfuslu orta ölçekli bir şehir. Ancak onu benzersiz kılan şey, Asya’daki dev nüfus kümelerine olan merkezi konumu.

Bu çemberin içinde Çin’in doğusundaki mega kentler, Hindistan’ın yoğun nüfuslu bölgeleri ve Bangladeş gibi yüksek nüfus yoğunluğuna sahip ülkeler bulunuyor.

Her ne kadar çember; Tibet, Moğolistan ve Sibirya gibi seyrek nüfuslu alanları da kapsıyor olsa da Güney ve Doğu Asya’nın devasa insan toplulukları bu alanı tartışmasız bir şekilde dünyanın “nüfus merkezi” haline getiriyor.

Görsel yapay zeka ile oluşturulmuştur

PARİS VE MEXİCO CİTY NEDEN YAKLAŞAMIYOR?

Yuxi Çemberi, dünya nüfusunun ne kadar eşitsiz dağıldığını gösteren en çarpıcı örneklerden biri olarak kabul ediliyor. Avrupa ve Kuzey Amerika geniş yüzölçümlerine rağmen Asya kadar yoğun nüfusa sahip değil.

Örneğin Paris merkezli benzer bir çember yaklaşık 1,19 milyar insanı kapsarken, Mexico City merkezli çemberde bu sayı yalnızca 730 milyon civarında kalıyor. Buna karşılık Yuxi çevresindeki yoğun nüfus birikimi, bölgeyi dünyanın en kalabalık alanlarından biri haline getiriyor.

DAHA KÜÇÜK BİR “YARIM DÜNYA ÇEMBERİ” DE VAR

2015 yılında London School of Economics ekonomistlerinden Danny Quah da dünya nüfusunun yarısını içine alan daha küçük bir çember bulmaya çalıştı. Quah’ın çalışması sonucunda Myanmar yakınlarında, yaklaşık 3 bin 300 kilometre yarıçapındaki daha dar bir alanın dünya nüfusunun yarısını kapsayabildiği ortaya çıktı.

Yine de güncel verilerle yapılan analizlerde Yuxi Çemberi, dünyanın en yoğun nüfuslu bölgesi olarak öne çıkmaya devam ediyor.

SADECE İLGİNÇ BİR HARİTA DETAYI DEĞİL

Yuxi Çemberi yalnızca şaşırtıcı bir coğrafya bilgisi değil; aynı zamanda ekonomik, kültürel ve demografik güç dengelerinin nasıl şekillendiğini de gösteriyor.

Dünya nüfusunun büyük bölümünün Asya’da toplanması; ekonomi, teknoloji, şehirleşme ve küresel siyasette bölgenin etkisini her geçen yıl daha da artırıyor. Yuxi Çemberi de bu gerçeği tek bir görselle anlatan en çarpıcı örneklerden biri olarak görülüyor.

Haber kaynak: Visual Capitalist, UN Population Division, WorldPop

Görsel kaynak: Wikimedia Commons / Kamu Malı