SALİH TUNA Hem soyuyor hem fişliyorlar

Rekabet Kurumu, beyaz yakalı ilaç devlerinin ipliğini pazara çıkaran öyle bir "Ön Rapor" hazırlamış ki, olursa o kadar olur.
Hastalığın kaynağına inip reçeteyi şak diye masaya koymuşlar!
Düşünün; pazardan elmayı siz seçmiyorsunuz, parayı SGK ödüyor ama elmayı siz yiyorsunuz. Bu "tuhaf pazar" küresel ilaç devlerinin en vahşi kâr hırsına yataklık ediyor.
Rekabet Kurumu tam 350 patent davasını tek tek incelemiş.
Kimi ilaç firmalarının ucuz "eşdeğer" ilaçlar piyasaya girmesin diye yapmadıkları yok. Ucuz ilaç üretecek rakiplerine "Al sana milyonlarca dolarlık sus payı, piyasaya girmeyi ertele" bile diyorlar.
Hülasa...
Patent otoritelerine yalan bilgi vermekten, tek ilacın etrafını uyduruk patentlerle sarıp "patent kümeleri" oluşturmaya kadar her biri soruşturma konusu olabilecek çok güçlü şüpheler var.

***

Rekabet Kurumu sadece böyle kallavi raporlar hazırlamakla kalmıyor elbette.
Mesela, TEVA ilaç firmasının rakip ilaçların önünü patent süreçleriyle kesmiş olabileceği, dolayısıyla hastaların ucuz alternatiflere (uygun fiyatlı eşdeğer ilaçlara) ulaşmasını engellediği düşüncesiyle söz konusu ilaç firması hakkında soruşturma başlattığını daha geçen gün açıkladı.
Ayrıca, eczacı kooperatiflerinin hakkını teslim etmeyi de unutmuyor.
İhaleye tek depo girince kâr marjının yüzde 20'lere fırladığını saptayarak, marka içi rekabete izin verip "paylaşımlı münhasırlığa" geçilmesi önerisinde bulunuyor.
Bir de doğrudan cebimizi kemiren "Kamu Kurum İskontosu (KKİ)" fiyaskosu var.
Anlaşılan o ki şirketler, devlete yapmaları gereken indirimi peşin yapmıyor. "Eczane ilacı kazık fiyattan alsın, sonra bana belgeleri yollasın, keyfim isterse iade ederim" demeye getiriyor.

***

E tabii iskontoyu eksik yapınca zarar eczacının kasasında patlıyor. Hâliyle o da batmamak için mecburen vatandaştan "fiyat farkı" olarak tahsil ediyor.
Bütün bunların yanı sıra iskontoyu ödemek için eczanenin mahrem İTS şifresini isteyip ticari ve kişisel verileri hortumluyorlar!
Sizin anlayacağınız hem soyuyorlar hem fişliyorlar!
Çözüm mü?.. Gerekirse "Zorunlu Lisans" kılıcını çekip patentleri kıracaksın, bu kadar net.
Böylece ilaç firması eczacıdan veri dilenmeyecek; MEDULA ile İTS entegre edilecek. İndirimi yapmayanın parası, SGK nezdinde kurulacak "teminat hesabından" şak diye kesilecek.
Zira sektörel mevzuata uymak, rekabeti katletmek demek değildir.
Bu olağanüstü kapsamlı cesur raporu hazırlayan başta Rekabet Kurumu Başkanı Sayın Birol Küle ve kurumundaki uzmanların ellerine, yüreklerine sağlık...