Sahanın içindekiler ve dışındakiler Gökhan Özcan

Heidegger kulübeye uzun yıllar elektrik bağlatmamış. Televizyon da sokmamış. Fakat futbol meraklısı olduğu için Alman millî maçlarını takip edermiş. Millî maç olduğunda köydeki komşusunun evine gider ve maçı orada izlermiş. Bu ilginç detay, İbrahim Kalın’ın ‘Heidegger’in Kulübesine Yolculuk’ isimli kitabından. Malum Dünya Kupası başladı, bu defa biz de varız. Demek oluyor ki tansiyon giderek yükselecek. Futbol gerçekten çok ilginç bir şey, insanlar futbolu bir başka seviyor; başka hiçbir konuda

Heidegger kulübeye uzun yıllar elektrik bağlatmamış. Televizyon da sokmamış. Fakat futbol meraklısı olduğu için Alman millî maçlarını takip edermiş. Millî maç olduğunda köydeki komşusunun evine gider ve maçı orada izlermiş. Bu ilginç detay, İbrahim Kalın’ın ‘Heidegger’in Kulübesine Yolculuk’ isimli kitabından.

Malum Dünya Kupası başladı, bu defa biz de varız. Demek oluyor ki tansiyon giderek yükselecek. Futbol gerçekten çok ilginç bir şey, insanlar futbolu bir başka seviyor; başka hiçbir konuda anlaşamasalar da futbolu sevmekte anlaşıyorlar. Hem de her geçen gün biraz daha çok, biraz daha yaygın şekilde... Kuşkusuz bu ilgi yoğunluğu, dünyanın bütün sevgilerini paraya çevirmenin bir yolunu bulan dünya ekonomik sisteminin dikkatinden de kaçmıyor.

Gerçekten de bütün sektörleri kıskandıracak kadar cazip bir ‘mal’ haline geldi futbol. Top orta noktaya konduğunda, dünya üzerindeki o kadar çok göz o noktaya çevriliyor ki; başka hiçbir şey bunu sağlayamıyor. Çokuluslu savaş gösterilerinin bile Dünya Kupası kadar izleyeni yok. Bu da üstten bakıldığında futbol sahasını, yeşil kocaman bir pastaya benzetiyor. Herkesin iştahını kabartan bir pasta...

Kim milyarlara varan sayıda insanın gözünü diktiği bir gösteriye reklam vermek istemez? Kim milyonlarca hazır müşterisi olan bir mala yatırım yapmaz? Kim milyon dolarların söz konusu olduğu bir beceri arenasının ayak oyunlarına katılmaz? Cevap belli!.. Eğer insanlık, gelecekte futbolun kramponunu dama atacak yeni bir oyun bulamazsa, bu böyle devam edip gidecek.

Dünya Kupası yayınları reyting rekorları kırıyor. Tıpkı Şampiyonlar Ligi gibi dev bir yayın endüstrisi var bu işin arkasında… Futbolcular, ülkelerinin en popüler ve en zengin insanları arasına giriyor, ne yapsalar olay oluyor. Oyuncuları ve modelleri geçiyor şöhretleri. Böyle bir gidişat içinde; gittikçe gücüne güç katan futbol imparatorluğunu tartışmaya açmak oldukça zor görünüyor. Oysa işin maddi boyutu büyüdükçe futbolun tadını kaçıran pek çok şey oluyor. Kupa’nın Meksika ve Kanada ile ortak bile olsa Trump Amerika’sında düzenleniyor olması, siyasi üstenci tavırların kupaya katılan hakemlere, sporculara yansıtılması sinir bozucu… Yayınların Amerikan medyasının reklam alışkanlıklarıyla imtihanı da turnuva boyunca sürecek gibi görünüyor.

Eduardo Galeano, ‘Gölgede ve Güneşte Futbol’ ismini verdiği kitabında futbolun tadını kaçıran şeylere işaret ediyor: “Oyun, oyuncusu az, izleyeni çok bir gösteriye dönüştü. Bu artık seyirlik bir futbol. Bu, günümüzün en kârlı gösterilerinden biri ve artık oynanması için değil, oynanmasının engellenmesi için düzenleniyor. Profesyonel sporun teknokratları, futbolu sırf sürate ve güce dayalı, mutluluğa boş vermiş, fantezinin gelişemediği, cüretin yasaklandığı bir spor dalı haline getirdiler.”

Yine de konuya iyimser bir paragraf açalım; futbolun bütün kusurlu hareketleri tanımlanmış durumda ve herkes, hiç olmazsa nerede durması gerektiğini tam olarak biliyor! Dünya siyasetinde durum hiç de öyle değil malum!