Risksiz diye para piyasası fonu yatırımı yapıyoruz ama... İş Yaşam Haberleri

Yatırım fonu piyasası son günlerde gündemimizden düşmüyor. Özellikle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Sermaye Piyasaları Kongresi'nde serbest fonlara yönelik sert çıkışı ve önlem alınacağını söylemesi dikkatimizi her açıdan bu piyasaya çekti. Nasıl çekmesin ki, yatırımcı sayısının yıl başında bu yana 5 milyon 378 binden 232 bin artarak 5 milyon 610 bine yükseldiği ve yatırım tutarının 7 trilyon liraya çıktığı bir enstrümandan bahsediyoruz.

Diğer yandan son günlerde yapılan Q Yatırım Bankası operasyonu nedeniyle de fon piyasası gündemde. Sosyal medyada bu banka ile ilişkili bazı serbest fonların bu operasyonlar nedeniyle likidite zorluğu yaşadığı ve yatırımları uzun vadeli olduğu için kısa vadeli talepleri karşılamakta zorluk çektiği konuşuluyor. Hemen belirtelim ki olayın sistemin tümüyle çok ilgisi de görünmüyor. Tek tek kurumların ve fonların ve yöneticilerinin yaşadığı sorunlardan bahsediliyor. Yaptığımız görüşmeler bu sorunların olduğunu doğruluyor.

Bugün ise fonlar ile ilgili başka bir noktaya daha dikkat çekmek istiyoruz. Bir çok yatırımcı hem enflasyona göre hala reel getirisi olduğu hem de risksiz getiri sağladığı için para piyasası fonlarına yatırım yapıyor. Bu fonların eski adı likit fon. Toplam değeri yukarıda saydığımız nedenlerle 2 trilyon lirayı geçmiş bu fonların milyonlarca yatırımcısı bulunuyor. Peki bu fonlar gerçekten risksiz mi?

Yatırım fonu yatırımı yapılırken son dönemde çok fazla tercih edilen para piyasası fonları enstrümanın getirisi yaklaşık olarak Merkez Bankası politika faizi düzeyinde oluyor. Ancak bazı fonların getiriyi artırmak için hisse senetleri veya bazı şirketlerin bonoları karşılığı yaptığı pay repo veya bono yatırımı yapılmasının sıkıntı yaratıp yaratmayacağı çok konuşuluyor. İster pay repo ister bono olsun şirketlerin bildiğimiz büyük kurumlar ve hisse senetleri veya bonolarının likit olması elbette herhangi bir risk doğurmuyor.

Ancak bu işlemde fiyatı son dönemde anormal yükselmiş hisselerin kullanılması veya reytingi çok düşük şirket bonolarının kullanılması için aynı şeyi söyleyebilir miyiz? Şimdilik sorun büyük gibi görünmüyor ama uzmanların uyarılarını dikkate almakta fayda var.

Peki neler olabilir? Teminat olarak verilen hisse senedinin fiyatının sert düşmesi halinde para piyasası fonunun teminatı eksilmiş olur yani verdiği borcun altına iner. Borç alan da ödemeyi yapamadığında para piyasası fonu zarar edebilir. Diğer yandan kredi notu düşük olan şirkette temerrüde düşmesi veya borcun ödenmemesi halinde de fon zarar yazabilir. Oysa para piyasanı fonlarının risk seviyesi 1, yani en düşük risk seviyesine sahip. Dolayısıyla oranı düşük de olsa bu fonların riskli enstrüman taşımaması gerekiyor. Basiretli olmayan tüccara borç verilmemesi gerekiyor.