Palamut tezgahta ucuzladı: KTÜ lü uzman gelecek yıl azalma bekliyor

Karadeniz'de palamut bolluğu tezgahlarda fiyatları düşürürken, balıkçıların ekonomik kaygıları avcılık üzerindeki baskıyı artırdı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Şahin, düşük fiyatlar nedeniyle balıkçıların masraflarını karşılamak için daha fazla avlanma çabasına girmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Karadeniz'de bu sezon palamut avcılığında yaşanan bolluk, balığın tezgahlarda düşük fiyatlarla satışa sunulmasını beraberinde getirdi. Sezon boyunca yoğun şekilde avlanan palamut, balık tezgahlarında bol olarak yerini aldı. Palamudun fiyatındaki düşüşle birlikte balık, tüketicilere daha düşük fiyatlarla sunulmaya başladı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Şahin, palamudun genel olarak iki yılda bir yoğun olarak av verdiğini belirterek bu sezon av miktarının geçmiş yıllardaki seviyelere ulaşmasını beklediklerini ifade etti.

Palamut avcılığında fiyatların daha dengeli olması gerektiğini belirten Şahin, "Şu an tezgaha baktığımızda güzel bir palamut sezonu geçiriyoruz. Zaten palamudun 2 yılda bir kendini göstermesi bilinen bir şey. Bu bolluk sebebiyle çok düşük bir fiyattan satılıyor ancak balıkçılık açısından daha yukarıda olması gerekiyor. Çünkü bu fiyatlarla balıkçı kendi masraflarını karşılayamıyor. Karşılamadığı için daha fazla av çabasına girmek zorunda kalıyor. Bu kısır döngüden kurtulma için bazı düzenlemeler gerektiğini düşünüyorum" dedi.

"Av miktarı konusunda, 2 yılda bir artışı düşünürsek 2 yıl önce yaklaşık 50 bin ton civarında bir avcılık yapıldı" diyen Şahin "Bu sene de o seviyelere gelecektir. Son yıllardaki av verisi grafiği 30 bin ile 50 bin ton arasında değişiyor. Bu sene de o seviyelere geleceğini düşünüyorum. Şu anda avlanan miktar tam olarak ne bilmiyoruz ama biraz daha devam edeceği kanaatindeyim. Palamut burada yazın başında üremesini gerçekleştiriyor ve çok kısa bir zaman diliminde büyüyor. 2 ay önce çingene palamudu olarak tutulan balıklar şu anda 900 grama ulaştı. Yoğun bir şekilde av veren bir balık. Hamsi stokları üzerine etkisi mutlaka var. Büyük balıklar küçük balıkları her zaman tüketiyor. 4-5 aylık bir dönemde palamut 900 gramlara 1 Kg seviyelerine çıktı. Önümüzdeki dönemlerde 1.5 kilograma kadar çıkacak. Hamsi, çaça, istavrit gibi küçük balıklarla ya da yavru balıklarla besleniyor. Bu yüzden hamside ve diğer türlerde av miktarında dalgalanma oluyor. Hamsinin zaten kendi yıllar içinde av miktarında görülen dalgalanma formu var. Her balık türünün her canlıda olduğu belli bir peridoyu var. Şuanda çok fazla palamut olduğu söyleniyor. Bizim elimizde yıllık veriler var. Bu verilere bakarak konuşabiliyoruz. O verilere baktığımızda bu sene de 50 bin ton seviyelerinde balık olmasını bekliyoruz. Böyle baktığımızda aşırı avcılık yok demektir. Çingene palamutu adı altında avlanan küçük bireyler avlanmasaydı biraz daha beklenseydi 300 gram değil de şuan onlar 900 gram olarak karşımıza çıkacaktı. Yani yüzde 200'lük bir ağırlık artışı olacaktı. Bunun direk hem gelire hem de popülasyona etkisi olacaktı. 2018 yılından 30 bin ton bandında bir avcılık oldu, korona dönemini saymazsak son 6 yıldır 50 bin ton civarında avcılık yapılıyor. Bu yılda balığın bolluğu ve boyutlarına baktığımızda ben 50 bin ton civarında olacak diye düşünüyorum" şeklinde konuştu.

Palamut avcılığındaki dönemsel dalgalanmaya dikkat çeken Şahin, bu yıl yaşanan bolluğun gelecek yıl aynı seviyede olmayabileceğini ifade etti. Şahin, "Dalgalanma palamudun seneye az olacağını gösteriyor. Bu sene bu ucuz palamuttan herkes dolaplara koysun. Hamside 2024 yılında 240 bin ton civarında avcılık yapılırken bu 2025 yılında artış göstererek 320 bin ton seviyelerine yükseldi. İnşallah bu artış devam eder. 400-500 bin ton seviyelerine hamsiyi çıkartabiliriz. Daha yukarıda olması gerekiyor. Balıkçılarımızın bu konuda dikkat etmesi gerekiyor. Av stratejilerini, av araçlarını biraz daha dengeli ve düzgün şekilde yaparsalar bence stoklar herkese yetecek miktarda olacaktır. Hamsi stoku da kendini yeniden toparlayıp eskisi gibi bol miktarda av verecektir. Palamut, hamsi ve diğer balık türlerimizi iyi korumamız lazım. Küçük bireyleri avlamadan üremelerine müsaade ederek sürdürülebilir balıkçılık çalışmasıyla ilerleyen yıllara taşımak gerekiyor. Balık kooperatiflerine çok iş düşüyor. Artık biraz daha avcılık yöntemlerini bilimsel yöntemlerle birleştirmeleri gerekiyor" ifadelerini kullandı.