ÖZLEM DOĞANER Sıfır atık için şirketlere teşvik hazırlığı

Bir çevre projesi düşünün... Önce Türkiye'de başlıyor. Ardından Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun gündemine giriyor. Sonra dünyanın 183 ülkesini aynı masada buluşturuyor. Ve bugün geldiği noktada İstanbul'u küresel bir merkeze dönüştürme iddiası taşıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Hanımefendi Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi artık yalnızca bir çevre politikası değil, Türkiye'nin uluslararası alandaki en güçlü marka projelerinden biri haline geldi.
Bu yıl ilk kez ilan edilen "İstanbul Sıfır Atık Haftası" da bunun en somut göstergesi.
Sıfır Atık Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Samed Ağırbaş ile konuştum. Ağırbaş'ın verdiği rakamlar, projenin ulaştığı boyutu ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yıl 108 ülkenin katıldığı Sıfır Atık Forumu, bu yıl 183 ülkeye ulaştı. 120'den fazla bakan, 20'den fazla eski devlet başkanı ve binlerce katılımcı İstanbul'da bir araya geliyor.
Ağırbaş'ın ifadesiyle hedef açık: "İstanbul'u 5 yıl içerisinde sıfır atığın başkenti yapmak."
Aslında bu yaklaşım yalnızca çevreyi koruma hedefi taşımıyor. Aynı zamanda İstanbul'u yeni nesil çevre teknolojilerinin, geri dönüşüm yatırımlarının ve sürdürülebilir ekonomi modellerinin merkezi haline getirmeyi amaçlıyor.
Londra'nın iklim haftası, New York'un sürdürülebilirlik zirveleri varsa artık İstanbul'un da Sıfır Atık Haftası var. Üstelik bu sadece bir organizasyon değil.
1-7 Haziran tarihleri arasında İstanbul'un 39 ilçesinde gerçekleştirilecek 1500'den fazla etkinlik, sıfır atığın toplumsal bir harekete dönüştüğünü gösteriyor.
Daha da önemlisi işin ekonomik boyutu.
Ağırbaş'ın verdiği bilgiye göre Sıfır Atık Hareketi'nin Türkiye ekonomisine katkısı bugüne kadar 350 milyar lirayı aştı.
Bu rakam, çevre yatırımlarının artık yalnızca doğayı korumak için değil, ekonomik büyüme ve kalkınma için de kritik bir araç olduğunu ortaya koyuyor.
Şimdi ise yeni bir aşamaya geçiliyor. Vakfın üzerinde çalıştığı en önemli başlıklardan biri özel sektörün sisteme daha güçlü entegre edilmesi.
Ağırbaş, geri dönüşüm ve sıfır atık yatırımları için yeni kredi modelleri, vergi teşvikleri ve finansman mekanizmaları üzerinde çalışıldığını açıkladı.
"Ucuz kredi nasıl buluruz? Faizsiz kredi nasıl buluruz? Vergi teşvikleri nasıl yaparız? Bunları çalışıyoruz" sözleriyle önümüzdeki dönemde yeni destek paketlerinin gündeme geleceğinin işareti.
Aslında burada amaç yalnızca atıkları geri dönüştürmek değil. Türkiye'yi geri dönüşüm teknolojileri ve çevre dostu üretim alanında bölgesel bir üretim üssüne dönüştürmek. Yani atığın ekonomiye kazandırıldığı, çevre teknolojilerinin geliştirildiği ve ihraç edildiği yeni bir ekosistem oluşturmak.
Bu nedenle sıfır atık artık sadece çevrecilerin konusu değil.
Sanayicinin, yatırımcının, girişimcinin ve finans sektörünün de gündeminde.
Önümüzdeki aylarda açıklanması beklenen teşvik modelleri bu açıdan dikkatle takip edilmeli. Çünkü dünya artık yeşil dönüşümü konuşuyor.
Türkiye ise bu dönüşümün içinde yalnızca uygulayıcı değil, kural koyucu ve yön verici aktörlerden biri olmayı hedefliyor.
Birleşmiş Milletler'in 30 Mart'ı Dünya Sıfır Atık Günü ilan etmesi ve Emine Erdoğan'ın BM Sıfır Atık Danışma Kurulu Başkanlığı görevini üstlenmesi de bu liderliğin uluslararası alandaki yansıması.
Bugün geldiğimiz noktada sıfır atık denildiğinde dünyada akla Türkiye geliyor.
Yarın ise İstanbul'un, sıfır atığın küresel başkenti olarak anılması hedefleniyor.
Görünen o ki İstanbul için inşa edilen yeni marka artık sadece tarihi, turizmi ve finansı değil; çevreyi, sürdürülebilirliği ve yeşil ekonomiyi de içine alan çok daha geniş bir vizyona dayanıyor.