Orta Asya nın 5 ülkesi doğal gaz için aynı masaya oturdu Sözcü Gazetesi

Orta Asya'da beş ülkeyi birbirine bağlaması planlanan doğal gaz ağı için 5 milyar dolarlık altyapı yatırımı öngörülüyor. Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'ı kapsayacak Orta Asya Gaz Halkası'nın, 3 bin kilometreden uzun yeni ve modernize edilmiş boru hatlarından oluşması planlanıyor.

Euronews'te yer alan habere göre proje, Taşkent'te düzenlenen ikinci Orta Asya Petrol ve Gaz Forumu'nda ele alındı. Öngörülen yatırımın 2 milyar dolarının yeni hatlara, 3 milyar dolarının ise mevcut altyapının modernizasyonu ve dijitalleştirilmesine ayrılması planlanıyor.

Projenin savunucularından enerji uzmanı Askar Ismailov, ağın yıllık yaklaşık 20 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine ulaşabileceğini belirtti.

KIŞ AYLARINDA TERS YÖNDE GAZ AKIŞI HEDEFİ

Proje, üretim ve tüketim dengeleri farklı olan bölge ülkeleri arasında arz esnekliği sağlamayı hedefliyor. Önemli rezervlere sahip Türkmenistan'ın yeni pazarlara erişmesi, gaz ithalatına bağımlı Kırgızistan ve Tacikistan'ın ise alternatif tedarik imkanlarına kavuşması amaçlanıyor.

Doğal gaz üreten Özbekistan ve Kazakistan da özellikle kış aylarında artan talep ve mevcut altyapının dağılımı nedeniyle arz zorlukları yaşayabiliyor. PetroCouncil Kazakhstan Başkanı Assylbek Jakiyev, bağlantılı boru hatlarının ters yönde gaz akışına imkan tanımasının, kış aylarında artan talebin karşılanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.

NİHAİ ANLAŞMA VE İNŞAAT TAKVİMİ YOK

Projenin hayata geçirilmesi için finansmanın yanı sıra gaz tedarik miktarları, transit kuralları ve boru hatlarının işletilmesine ilişkin anlaşmalar gerekiyor.

Özbekistan'ın ulusal petrol ve gaz şirketi Uzbekneftegaz'ın projeye ilgi gösterdiği, Çin ve Orta Doğu'dan olası yatırımcılarla görüşmeler yürütüldüğü bildirildi. Ancak beş ülkenin tamamını kapsayan nihai bir anlaşma, kesin finansman modeli veya inşaat takvimi henüz açıklanmadı.

ÖZBEKİSTAN'IN GAZ ÜRETİMİ GERİLEDİ

Bölgesel bağlantıların yanı sıra yerli üretimini artırmayı da hedefleyen Özbekistan'da, büyük sanayi kuruluşlarının doğal gaz üretimi Ocak-Ağustos 2026 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,3 azalarak 24,2 milyar metreküpe geriledi.

Forumda Azerbaycan ve Avrupa ile enerji bağlantılarının geliştirilmesi de ele alındı. Azerbaycan'ın Avrupa Birliği ülkelerine Güney Gaz Koridoru üzerinden doğal gaz sevkiyatı 2025'te 12,5 milyar metreküpe ulaştı.