Önce Ağrı sonra Bingöl, Muş ve Malatya… Gözler o fayda: ‘Büyük bir depremin habercisi!’ Hangi şehirler etkilenebilir?

Doğu Anadolu’da kısa aralıklarla meydana gelen depremler, bölgede artan sismik hareketliliğe ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
26 Nisan saat 08.00’de Bingöl’ün Yedisu ilçesinde 4.4 büyüklüğünde deprem kaydedildi. Aynı gün saat 19.48’de Muş’un Bulanık ilçesinde 4.1 büyüklüğünde bir sarsıntı daha yaşandı.
Dün ise Malatya’nın Battalgazi ilçesinde saat 15.41’de peş peşe 3.9 ve 4.4 büyüklüğünde depremler meydana geldi. Son iki gün içinde yaşanan bu dört deprem, “Doğu Anadolu’da neler oluyor?” sorusunu beraberinde getirdi.
Öte yandan, 22 Nisan’da Ağrı’nın Patnos ilçesinde de 4.3 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmişti.

‘BÖLGE UZUN SÜREDİR HAREKETLİ AMA…’
Prof. Dr. Süleyman Pampal, Doğu Anadolu’daki sismik hareketliliğe ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Bölgenin uzun süredir hareketli olduğuna işaret eden Prof. Dr. Pampal, kırılma sürecinin aslında 2020 yılında başladığını hatırlattı.
2020’de Sivrice ile Pütürge arasında meydana gelen 6,5 büyüklüğündeki depremin, Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde önemli bir kırılma yarattığını belirten Prof. Dr. Pampal, söz konusu depremin Elazığ’da ciddi şekilde hissedildiğini ve o dönem bu sarsıntının ardından enerjinin güneye doğru transfer olabileceği uyarısında bulunduklarını ifade etti.
Bu kapsamda o dönem için Hatay çevresindeki segmentlerin kırılma ihtimalinin gündeme geldiğini belirten uzman isim, yine o günlerde sürecin Ölü Deniz Fayı’na kadar uzanabilecek büyük bir deprem riskine işaret ettiğini söylediklerini hatırlattı.
‘SON DEPREMLER BÜYÜK BİR DEPREMİN HABERCİSİ GİBİ DURUYOR’
Prof. Dr. Süleyman Pampal, son günlerde bölgede meydana gelen sarsıntılara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde de bulundu. Pampal, yaşanan depremlerin Yedisu Fayı’nın hareketliliğine işaret edebileceğini belirterek, “Bunlar bana Yedisu depreminin ayak sesleri gibi geliyor. Bölge, Yedisu’nun çevresi konumunda. Muş’taki depremler biraz doğuda kalsa da doğrudan fay hattı üzerinde gerçekleşen bir sarsıntı da yaşandı” dedi.
Son üç gün içinde meydana gelen depremlerin kendisini tedirgin ettiğini ifade eden Pampal, bu hareketliliğin daha büyük bir depremin habercisi olabileceğini dile getirdi. Depremin ne zaman olacağına dair kesin bir tarih vermenin mümkün olmadığını vurgulayan Pampal, riskli bölgelere de dikkat çekti.
Pampal’a göre Tunceli, Erzincan, Bayburt ve Gümüşhane Yedisu Fayı’na en yakın iller arasında yer alırken; Bingöl, Erzurum, Malatya ve Elazığ da riskin hissedilebileceği diğer yerleşimler arasında bulunuyor. Bazı bölgelerin fay hattına oldukça yakın olduğunun altını çizen Pampal, gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.


‘YEDİSU FAYI BENİ KORKUTUYOR’
“Beni en çok korkutan Yedisu Fayı’nın kırılma ihtimali” diyen Prof. Dr. Süleyman Pampal, şu önemli bilgilerin altını çizdi:
-- Yedisu Fayı, Bingöl ile Erzincan arasında yaklaşık 75-80 kilometrelik bir fay kuşağı… Üstelik Doğu Anadolu Fay Zonu tam da burada Kuzey Anadolu Fay Zonu ile kesişiyor. Bu fay 200-250 yıldır kırılmadı. Deprem kayıtlarına baktığımızda 7.4 büyüklüğünde deprem ürettiği görülüyor.
-- Bugünden faya baktığımızda enerjisini biriktirdi ve tekrarlanma süresini tamamladı diyebiliriz. Zaten 6 Şubat depremlerinden önce ilk kırılacak yerlerden biri olarak Yedisu Fayı’na dikkat çekiyorduk. Özetle kuzeyde denize daha yakın yerlerden ziyade biraz daha güneye yani Bingöl ve Erzincan çevresinde büyük deprem ihtimali bulunuyor. 

‘TAMAMEN KIRILMASI HALİNDE 7,2 BÜYÜKLÜĞE KADAR DEPREM ÜRETEBİLİR’

Bu konuyu daha önce Yedisu Fayı üzerinde çalışmaları olan Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Kenan Akbayram’a danıştığımda “Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun bazı kesimlerinde uzun yıllardır depremler olmadı ama bu bölgelerde yerkabuğunun hareketli olması nedeniyle depremlerin olması gerekiyor.
Bunların en önemlilerinden bir tanesi Yedisu Fayı veya Yedisu Fay Zonu adını verdiğimiz Bingöl ile Erzincan arasındaki yaklaşık 75 kilometrelik fay kuşağı…" demişti ve şu bilgileri paylaşmıştı:

-- Yedisu Fayı, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun Marmara’daki kollarıyla birlikte son yüzyılda deprem üretmemiş sismik boşluklarından bir tanesi. Bu fay kuşağında en son deprem 1784 yılında oldu. Kuzey Anadolu fayının deprem tekrarlanma aralığının 200-250 yıl olduğu düşünüldüğünde burada kısa süre içinde deprem olması çok olası.
-- Yedisu Fayı’nın yaklaşık uzunluğu 75 kilometre. Yedisu Fayı’nda en son yıkıcı depremin 1784 yılında gerçekleştiği kesine yakın bir bilgi. Yapılan hesaplar, 75 kilometrelik bu fayın tek bir depremde tamamen kırılması halinde 7.2 büyüklüğe kadar deprem üretebileceğini öneriyor.”

‘MALATYA VE OVACIK FAYI AKTİF’
Geçtiğimiz şubat ayında Malatya’nın Pütürge ilçesi sabah saatlerinde 4,5 büyüklüğünde bir depremle sarsılmıştı.  Dün de Malatya’nın Battalgazi ilçesinde önce 3,9 sonra da 4,4 büyüklüğünde deprem yaşandı. Prof. Dr. Süleyman Pampal, Malatya’daki depremlerin de dikkatle izlenmesi gerektiğinin altını çizerek, eğer Yedisu Fayı’nda büyük bir deprem olursa Malatya’nın da ağır yara alabileceğine dikkat çekti.
Malatya’nın bölgede yaşanabilecek depremlerden etkilenebilecek bir alanda olduğunu söyleyen Prof. Dr. Süleyman Pampal, “Malatya ve Ovacık fayları, bölgede en aktif faylar arasında yer alıyor. Ancak bu fayların ne zaman deprem üreteceğini kesin olarak söylemek mümkün değil. Asıl endişe kaynağımız Yedisu Fayı” dedi.