Uzmanlar uyarmıştı… Bingöl ve Erzincan’da risk büyük

MALATYA’da önceki gün Yedisu Fayında meydana gelen 5.6’lık deprem yürekleri ağza getirdi. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın (KAF) doğu ucunda yer alan, Erzincan (Üzümlü ve çevresi) ile Bingöl (Yedisu ilçesi) arasında uzanan Yedisu Fay’ındaki olası bir depremin Tunceli, Erzurum, Elazığ, Muş ve Diyarbakır gibi çevre illeri de sarsması bekleniyor. İşte Jeoloji Mühendisleri Odasının (JMO), 2021 yılında ‘Fay Üzerinde Yaşayan Kentlerimiz’ rapor serisiyle Erzincan ve Bingöl’ün de içinde yer aldığı 24 kente ilişkin kritik uyarıda bulunmuştu. Bakanlıklar, valilikler, belediyeler, tüm parti ve milletvekillerine gönderilen raporlarda içinden fay geçen kentlerde can kayıplarının azaltılması için fay üzerindeki binaların boşaltılarak imara kapatılması uyarısı yapılmıştı.

‘ŞEHİRLER DİRİ FAYLARIN ÜZERİNDE’

Erzincan raporunda kentin dünyanın en önemli faylarından olan Kuzey Anadolu Fayı üzerinde bulunduğu, zeminin alüvyon olması nedeniyle depremi binalara iletirken büyüttüğü, geçmişte çok yıkıcı depremler yaşadığı için gelecekte de yaşamasının olası olduğu vurgulanmıştı. Raporda, “160 bin nüfuslu Erzincan merkez, binalarının altından diri fay geçen illerimizden biridir. Geçmişte 8’e yaklaşan büyüklükte depremlerden etkilendiği bilinen Erzincan, gelecekte de bundan daha düşük bir olası depremde bile yine hem depremin yaratacağı şiddetli sarsıntı hem de yüzey faylanması tehlikesi nedeniyle hasar alması beklenen bir ilimizdir” denildi.

Bingöl’ün de alüviyal zemini nedeniyle Türkiye’nin deprem riski en yüksek kentlerinden olduğu vurgulanan raporda yine büyük depremlere gebe olduğu, can kayıplarının azaltılması için fay üzerindeki yapıların boşaltılarak imara kapatılması istendi. Raporun, “1900’den günümüze kadar geçen zamanda Bingöl ilinde çok sayıda can kaybına neden olan büyük depremler yaşanmasına, kent merkezi ve Karlıova, Yedisu ilçe merkezleri ile 36 köy yerleşim birimi doğrudan fay hatları/zonları üzerine oturduğu bilinmesine rağmen kamu kurumları bu bölgede yaptıkları yeni yerleşim alanı ve konutları da yine fay zonları üzerinde yapmışlardır. Bu durum açık bir cinayete davetiye niteliğindedir” tespiti dikkat çekti.

‘AFET RİSKLERİ AZALTILMALI’

Jeoloji Mühendisleri Odası, önceki gün meydana gelen Malatya depreminin ardından yayınladığı yeni uyarısında ise şu noktalara dikkat çekti:

“Malatya, Elazığ, Adıyaman, Kahramanmaraş gibi illerimiz başta olmak üzere tüm Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinin öncelikle temel jeoloji haritalarının bir an önce güncellenmesi, çalışmaları tamamlanan Türkiye Diri Fay Haritası’nın bir an önce kamuoyu ile paylaşılması, yeni Türkiye Diri Fay Haritası baz alınarak Türkiye Deprem Tehlike Haritası ile Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği yenilenmelidir. Ayrıca ülkemizin sahip olduğu afet risklerinin azaltılması için de TBMM bir an önce ‘Afet Risk Azaltma Kanunu’ çıkararak, ülkedeki afet risklerinin azaltılmasını sağlayacak politika ve uygulamalar bir an önce yaşama geçirilmelidir.”