Mültecilikten NBA ye uzanan örnek hayat

Güney Sudan'daki iç savaştan kaçarak Amerika'ya yerleşen ve NBA'de oynama başarısı gösteren Wenyen Gabriel, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği İyi Niyet Elçisi (UNHCR) olarak atanan ilk basketbol oyuncusu olarak örnek oluyor.

Gabriel, Sudan'daki iç savaş nedeniyle henüz bebekken ailesiyle birlikte ülkesinden kaçmak zorunda kaldı. Babası bir süre Hartum'da kalırken annesi ve çocukları güvenli bir yaşam arayışıyla göç etti. Ailesi daha sonra mülteci olarak ABD'ye yeniden yerleştirildi ve Gabriel burada büyüdü.

ABD'de basketbola başlayan Güney Sudanlı oyuncu, yeteneği sayesinde önce üniversite basketbolunda, ardından NBA'de forma giyme fırsatı yakaladı. Başarısına rağmen köklerini hiçbir zaman unutmadı ve ailesinin ayrılmak zorunda kaldığı topraklara karşı ilgisini hep korudu.

Yakın zamanda Güney Sudan'ı ziyaret eden Gabriel, mülteci kamplarında yaşayan insanlarla bir araya geldi. Ailesinden ayrı kalan bir annenin hikayesi, çocukluğunda babasından ayrı kalan kendi ailesini hatırlattı.

Doro Mülteci Kampı'nda bir basketbol sahasının açılışını yapan ve çocuklarla antrenman yapan Gabriel, sporun yalnızca bir oyun değil, umut ve dayanışma aracı olduğunu aktardı.

Anadolu Ajansı muhabirinin sorularını yanıtlayan Gabriel, ülkelere çalışmak için geldiklerini, amaçlarının bedavadan geçinmek ya da başkalarının sırtından yaşamak olmadığını belirtti.

Korumanın bir ayrıcalık değil, temel bir hak olduğunun altını çizen 29 yaşındaki basketbolcu, "Çatışmaların yaşandığı bir ülkede doğmuş olsanız bile, üretken ve topluma katkı sağlayan bir birey olma fırsatına herkes sahip olmalı," dedi.

ANNE VE BABASI ÇALIŞMASINA RAĞMEN MADDİ ZORLUKLAR YAŞANDI

Güney Sudan'daki iç savaştan kaçan anne ve babasının çocuğu olarak Sudan'ın başkenti Hartum'da dünyaya geldi.

Henüz bebekken ailesi Sudan'dan ayrılarak Mısır'ın başkenti Kahire'ye gitti. Burada BMMYK'den (UNHCR) destek alan aile, üçüncü bir ülkeye yeniden yerleştirilmek için başvuruda bulundu.

Ancak bu yolculuk, ilk etapta aileyi ayırdı. Hartum'daki tüm eşyalarını satmalarına rağmen, herkesin birlikte seyahat edebilmesine yetecek paraları yoktu.

Bu nedenle Gabriel'in babası Sudan'da kalırken annesi çocuklarını alıp Mısır'a geçti ve eşinin daha sonra yanlarına gelebilmesini umut etti.

Kahire'de Gabriel'in annesi temizlik görevlisi olarak çalışırken, daha sonra ailesine kavuşan babası güvenlik görevlisi oldu, ancak buradaki hayat şartlarına ayak uyduramadılar.

NBA GABRIEL'İN HAYATINI DEĞİŞTİRDİ

Gabriel iki yaşındayken, ailenin ABD'ye yerleştirilmesine onay verildi ve yeni hayatlarına burada başladılar.

Gabriel'in basketbol kariyeri, Amerikan Kolej Basketbol Ligi (NCAA) ekiplerinden Kentucky Üniversitesi'nde başladı ve NBA'e kadar uzandı.

NBA kariyerinde Sacramento Kings, Portland Trail Blazers, New Orleans Pelicans, Brooklyn Nets, Los Angeles Clippers, Los Angeles Lakers ve Memphis Grizzlies formalarını da giydi.

2024 yılında ise Güney Sudan Milli Takımı'yla Paris Olimpiyatları'nda mücadele ederek ülkesinin Olimpiyat Oyunları tarihindeki ilk temsilinde yer aldı.

Yaşam öyküsünün uluslararası mülteci koruma sisteminin neleri mümkün kılabileceğinin somut bir kanıtı olduğunu söyleyen Gabriel "Yeniden yerleştirilmenin ne kadar olumlu sonuçlar doğurabileceğinin en iyi örneklerinden biri ve bunun yaşayan kanıtı olduğumu düşünüyorum." şeklinde konuştu.

UZUN YILLAR SONRA EVE DÖNDÜ

Gabriel, bölgeden ayrıldığında yaşananları hatırlayamayacak kadar küçük olmasına rağmen, Güney Sudan'a dair hikayeler çocukluğu boyunca hayatının parçası oldu.

Anne ve babası ona sürekli memleketlerini anlatırken, babası da New Hampshire'daki Güney Sudanlı topluluğunun faaliyetlerinde aktif rol aldı.

Gabriel ayrıca, Güney Sudan'ın bağımsızlık referandumu sırasında otobüslerle Washington DC'ye yaptıkları yolculuğu da hatırlatarak "O dönemde tam olarak neler yaşandığını anlamıyordum ama yeni bir ülkenin doğduğunu biliyordum." dedi.

ABD'de büyüyen Gabriel, ailesinin ayrılmak zorunda kaldığı ülkeye karşı her zaman büyük bir merak duyduğunu söyleyerek "Her zaman merak ediyordum. Gerçekten nereli olduğumu bilmek istiyordum çünkü etrafımdaki insanlardan farklı göründüğümü biliyordum." ifadelerini kullandı.

Yıllar sonra Güney Sudan'a gittiğinde ise bu ziyaret onun için adeta bir eve dönüş oldu. Havalimanında kalabalıklar tarafından karşılanan Gabriel, "Memleketimde, Amerika'dakinden çok daha fazla akrabam var. Kendimi evime dönmüş gibi hissettim ve bu benim için büyük bir onurdu." ifadelerini kullandı.

Ülkesine döndüğünde birçok farklı duyguyu aynı ayda yaşadığını dile getiren Gabriel" İnsanların sizi görünce mutlu olduklarını, umutlandıklarını ve cesaret bulduklarını görüyorsunuz. Ama aynı zamanda onların yaşadığı sıkıntılara ve bizim yurt dışında çoğu zaman farkına bile varmadığımız imkanların eksikliğine de tanık oluyorsunuz. Bu da bana daha fazla yardım etme isteği veriyor." dedi.

BİR ANNENİN HİKAYESİ, KENDİ GEÇMİŞİNİ HATIRLATTI

Gabriel, Güney Sudan'da iki haftadan uzun süre geçirdi ve BMMYK'nin (UNHCR) verilerine göre 220 binden fazla Sudanlı mülteciye ev sahipliği yapan Maban ilçesini ziyaret etti.

Doro Mülteci Kampı'nda Gabriel, ailesinden ayrı düşmüş bir anneyle tanıştı. Kadın, çocuklarının yemek yiyip yemediğini ve eşinin güvende olup olmadığını bilmediği için geceleri uyuyamadığını anlattı.

Bu hikayenin babasının Hartum'da kaldığı ve ailesinin parçalandığı dönemde annesinin yaşadıklarını hatırlattığını aktaran Gabriel, O kadının yaşadıkları bana çok dokundu çünkü o da geceleri uyuyamıyordu. Ailelerin birbirinden koparılması gerçekten çok üzücü... Hiçbir aile ayrılmak zorunda kalmamalı." değerlendirmesinde bulundu.

GÜNEY SUDAN'DA BASKETBOL SAHASI AÇILIŞI

Gabriel, Doro Mülteci Kampı'nda bir basketbol sahasının açılışını yaptı ve kamptaki gençlerle çevredeki ev sahibi topluluklardan gelen çocuklar için bir basketbol etkinliği düzenledi.

Bazı çocukların hayatlarında ilk kez basketbol oynadığını gördüğünü söyleyen Gabriel " Bu gerçekten tarifsiz bir mutluluktu. Onların birlikte eğlenmesini ve benim çok sevdiğim bu sporu paylaşmasını görmek benim için çok özel bir deneyimdi." dedi.

Güney Sudan halkının gıda, barınma ve temiz su gibi çok acil ihtiyaçlarının olduğunu ifade eden Gabriel"Bunca zorluk yaşamış insanların, bir topluluk olarak bir araya gelebilecekleri ve birlikte vakit geçirebilecekleri bir alana ihtiyaçları var." diye konuştu.