Motokuryeler zammı aldı: Kazançları parmak ısırttı

Türkiye’de dijital platformların büyümesiyle birlikte esnaf kuryelik, yüksek kazanç potansiyeliyle en çok tercih edilen gelir kapılarından biri haline geldi.

Sektöre dönüşen moto kuryelik işi yapılan zamlarla da dikkat çekti.

NTV'nşn haberine göre; esnaf kuryelerin saatlik açılış ücretleri yüzde 27 ile yüzde 47 arasında zamlandı. Pazartesi günü en düşük saat 14:00-17:00 arası 51 lira olurken en yüksek saat 02:30 ve sonrası oldu ve 92 liraya çıktı. En yüksek kazançlar Pazar günü gerçekleşti.

Sektördeki gelir artışını sadece paket sayısı değil, platformların sunduğu yeni "bonus" ve "destek" paketleri de tetikliyor.

Bazı bölgelerde ilk paket ücreti 100 TL’ye, çoklu paketlerde ise 50 TL’ye kadar yükselmiş durumda.

AVM teslimatları için 10 TL "AVM bonusu", gece vardiyaları için ise saat 00:00 ile 05:00 arasında paket başına ekstra 20 TL bonus ödeniyor.

Özellikle bazı sipariş platformlarında kuryelere mesafe başına 4 TL ile 4,80 TL arasında değişen kilometre desteği sağlanıyor. Günlük 100 km yol yapan bir kurye sadece mesafeden günde yaklaşık 500 TL ek kazanç elde edebiliyor.

Haftalık paket sayısına göre kuryelere 1.000 TL’den başlayıp 10.000 TL’ye kadar varan "sadakat bonusları" sunuluyor.

Kazancı artıran bir diğer önemli faktör ise devletin sunduğu teşvikler. 29 yaş altı kuryeler için uygulanan "Genç Girişimci Desteği", kuryenin cebinde yaklaşık 150 bin-156 liralık bir tasarruf bırakıyor. 12 ay boyunca aylık 7.671,38 TL tutarındaki BAĞ-KUR priminin devlet tarafından karşılanması ve 330 bin liraya kadar olan kazançların gelir vergisinden muaf tutulması, kuryelerin net kazancını doğrudan yukarı çekiyor.

E-ticaret siteleri dışında yerel restoran, lokanta ve çiçekçilere hizmet veren kuryeler, çok kısa mesafeli teslimatlar için bile paket başına yaklaşık 100 TL talep edebiliyor. Özellikle çalışma saatlerini 12 saate çıkaran kuryeler, günde 40-45 paket sınırını aşarak aylık 120 bin lira bandını rahatlıkla geçebiliyor. Bu rakamlar, kurye pozisyonunda ortalama 40 bin 600 lira civarında olan maaş beklentilerini ikiye katlayarak sektörün cazibesini korumasını sağlıyor.

Esnaf kuryeler, e-ticaret sitelerine üye olmayan restoran, lokanta, çiçekçi gibi yerlere hizmet veriyor ve çok yakın mesafelere yaklaşık 100 liraya paket bırakıyorlar. Bu ücretler için fatura kesmedikleri için kayıt dışılık nedeniyle 100 liranın neredeyse tamamı kendilerine kalıyor.

Kuryelerin en büyük çıkmazı, hakedişlerini alabilmek için kesmek zorunda oldukları yüksek montanlı faturalar. Yakıt ve bakım dışında gider gösteremeyen kuryeler, vergi ödememek için sosyal medya gruplarında %1-3 komisyonla satılan yasa dışı "naylon" faturalara yöneliyor.

Ancak bu "vergi kaçırma" yöntemi, Vergi Usul Kanunu 359. maddesi uyarınca 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ile sonuçlanabiliyor. Üstelik tespit edilen vergi kaybı için 3 kat "vergi ziyaı cezası" uygulanıyor.

Yüksek kazanca rağmen BAĞ-KUR primlerini ödeyemeyen binlerce kurye, icra takipleri nedeniyle şahıs şirketlerini kapatıp taşeron firmalara sığınıyor. BAĞ-KUR primlerini sildirmeyi düşünen esnaf kuryeler, vergi borçları için de yapılandırma ümitlerini koruyorlar.