Putin, hava savunma sistemlerinin faturasını özel şirketlere kesti Sözcü Gazetesi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı savunma sorumluluğunu ve maliyetini şirketlere devrediyor.

Alınan karara göre, varlıklarını Ukrayna saldırılarına karşı korumayı başaramayan şirketler, tesislerinin devlet tarafından geçici yönetime alınması riskiyle karşı karşıya kaldı.

Bu adım, Kiev'in ticari depoları ateşe veren ve Rusya'nın rafine kapasitesinin yüzde 20'ye kadar olan kısmını tahrip ederek ülkeyi yakıt arayışına iten uzun menzilli İHA kampanyasına yanıt olarak atıldı.

Ağustos ayı sonlarında Putin, kendilerini İHA'lara karşı koruyamayan "kritik altyapı nesnelerinde" geçici yönetim uygulanmasına izin veren bir kararname imzaladı. Üç gün sonra ise hükümet, uygulamanı denetlemek üzere bir komite kurdu.

Eski bir Kremlin yetkilisi, istihbarat servisleri ve ordunun İHA savunma sorumluluğunu şirketlere yüklemek istemesinin ardından Putin'in kararnameyi imzaladığını belirtti.

Yetkili, kurumların "Şirketlerin hiçbir şey yapmadan oturduğunu ve parmaklarını bile kıpırdatmak istemediklerini söyleyerek şikâyet ettiklerini, Putin'in de onlara hak verdiğini" aktararak verilen mesajın "Beyler, kendinize gelin ve para harcamaya başlayın" şeklinde olduğunu ifade etti.

İHA savunma uzmanı Vyacheslav Plaksin, kararnamenin açıklanmasının ardından şirketlerden gelen taleplerin beş kat arttığını belirterek "Kararname bir tetikleyici işlevi gördü" dedi.

Putin ise 3 Eylül'de yaptığı açıklamada, "Şirketler sürece dâhil oldu ve para yatırmaya başladı" diyerek durumdan memnun olduğunu dile getirdi.

Savaş boyunca iş dünyası ile devlet arasında maliyeti kimin üstleneceği konusunda anlaşmazlık yaşandı.

Kremlin'e sadık iş lobisi grubunun başkanı Alexander Shokhin, devletin savunmayı finanse etmeye yardım etmesini isterken, Maliye Bakanı Anton Siluanov Haziran ayındaki ekonomi forumunda "Para onlarda var" karşılığını verdi.

Eylül ayı sonlarında Maliye Bakanlığı, ayrıntı açıklamadan savunma harcamalarını tanıyacak "vergi değişiklikleri" hazırladığını bildirdi. Buna karşın kararname, kamulaştırma kaygılarını artırdı.

2022'deki işgalden bu yana Auchan ve Nestlé iştirakleri dahil devlet el koymaları yaygınlaşırken, Putin kararnamayla "hiçbir şeyi ellerinden almayı aklından bile geçirmediğini" savunsa da eski bir Rosneft yöneticisi, düzenlemenin "şüphesiz ki bir noktada varlıklara el koymak için kullanılacağını" ve esasen "insanları ödeme yapmaya zorlama" yöntemi olduğunu iddia etti.

Aynı kaynak, Kremlin ile yakın bağları olan Rosneft gibi şirketlerin "rafinerilerini geçici olarak devlete devredebileceklerini, kamu kaynağıyla onarılmasını sağlayacaklarını ve daha iyi zamanlar geldiğinde geri alabileceklerini" öne sürdü.