Avrupa nın en büyük rezervi burada ortaya çıktı: Tüm ülkelerin planı değişti Sözcü Gazetesi

Euronews'in haberine göre Norveç hükümeti, başkent Oslo'nun 150 kilometre güneybatısında yer alan Fen Kompleksi'ndeki madencilik projesini hızlandırmak amacıyla sürece doğrudan müdahale etti. Ülkenin ve Avrupa'nın en büyük nadir toprak elementi yatağı olarak değerlendirilen alanda kurulacak tesisler için hazırlanan detaylı planın 2028 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor.

AVRUPA'NIN DIŞA BAĞIMLILIĞINI AZALTACAK DEV REZERV 

Madencilik şirketi Rare Earths Norway tarafından doğrulanan verilere göre, Fen Kompleksi'nde 15,9 milyon ton nadir toprak oksiti rezervi bulunuyor. Bu miktar, 2024 yılındaki tespitlere oranla %81'lik bir artışa işaret ediyor.

Mevcut rezervin yaklaşık %19'unu neodim ve prazodim oluşturuyor. Söz konusu elementler; elektrikli araçlar, rüzgar türbinleri ve savunma sanayisinde kritik rol oynayan yüksek performanslı kalıcı mıknatısların üretiminde temel bileşen olarak kullanılıyor. Bugüne kadar söz konusu maddelerin tedarikinde neredeyse tamamen Çin'e bağımlı olan Avrupa pazarı açısından projenin hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.

BÜROKRATİK ENGELLERİ AŞMAK İÇİN YETKİ MERKEZİLEŞTİRİLDİ 

Projeyi yavaşlatan yerel bürokratik engelleri ve muhtemel vetoları ortadan kaldırmak isteyen Norveç hükümeti, karar alma yetkilerini tek elde topladı. Ticaret ve Sanayi Bakanlığı yetkilileri, hazırlanan yeni düzenleme ve çalışma çerçevesinin gelecek yılın ilk yarısında kamuoyunun görüşüne açılacağını bildirdi.

Planlamalara göre madende fiili üretim sürecinin 2031 yılının sonlarında başlaması öngörülüyor. Tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde yıllık 800 ton neodim ve prazodim üretmesi beklenen tesis, Avrupa Birliği üye ülkelerinin yıllık toplam talebinin yaklaşık %5'ini tek başına karşılayabilecek.

Öte yandan proje, bölgedeki jeolojik yapı nedeniyle ciddi çevre kaygılarını ve sıkı denetimleri beraberinde getiriyor. Telemark bölgesindeki kayaçların doğal olarak toryum ve uranyum gibi radyoaktif maddeler içermesi nedeniyle ekolojik dengeyi korumak adına "görünmez maden" adı verilen yenilikçi bir üretim modeli tasarlandı.

Bu konsept kapsamında:

Extraksiyon (çıkarma) işlemlerinin neredeyse tamamı yer altında yürütülecek.

İşleme sonrası ortaya çıkan maden atıkları, hem yüzeydeki karbon ayak izini asgariye indirmek hem de yapısal dayanıklılığı korumak amacıyla boşaltılan yer altı galerilerine geri doldurulacak.

DÖNÜM NOKTASI OLARAK GÖSTERİLİYOR 

Avrupa Birliği'nin Kritik Hammaddeler Yasası kapsamında belirlediği "2030 yılına kadar temel hammadde ihtiyacının en az %10'unu iç kaynaklardan sağlama" hedefi doğrultusunda, Norveç'teki bu gelişme jeopolitik açıdan da kritik bir adım olarak görülüyor. EIT RawMaterials Direktörü Bernd Schäfer, Norveç'teki güncellenen rezerv verilerinin Avrupa sanayi stratejisi için belirleyici bir dönüm noktası niteliğinde olduğunu ifade etti.