MEVLÜT TEZEL Turistler, Salah’ın yediği kuymağı arıyor

Dünyaca ünlü futbolcu Muhammed Salah'ın Trabzonspor'a transferinin etkisinin sadece futbolla sınırlı olmadığı ortaya çıktı.
Kulübün Salah ile yayımladığı videoda yer alan yöresel lezzetlerin, kent mutfağının tanıtımını bir üst seviyeye çıkardığına dair haberler geliyor.
Salah'ın yörede yaşayan bir ailenin sofrasına konuk olduğu videoda yer alan kuymak, karalahana sarması, mısır ekmeği, tereyağı ve kaygana gibi yöresel lezzetler, artık yabancı ziyaretçilerin de ilgisini çekiyor.
Trabzon Gastronomi Derneği Başkanı Emre Murat, "Salah videosundaki ürünleri görmek için insanlar Trabzon'a akın etti. 'Salah'ın yediği o yemek neydi?', özellikle yabancı turistlerin 'Nerede bulabilirim?' diye arayışları oldu.
Bizim irtibat halinde olduğumuz gıda tedarikçileri, geceleri geç saatlere kadar çalıştıklarını, stoklarını artırdıklarını ve çok büyük bir talep olduğunu söylediler.

Salah aslında gastronomi turizmi anlamında Trabzon'a çok şey kattı. İnsanlar artık o lezzetleri aramaya başladı. Yerel üreticilerimiz artık bu ürünleri daha fazla üretmeye başladı" diye konuştu.
Özellikle tanıtım videosunda yer alan kuymağa büyük ilgi var.
Örneğin Mamal Jeri adlı Kuveytli turist, Salah'ın transfer videosunu gördükten sonra Trabzon'da kuymak yediğini söylüyor:
"Muhammed Salah'ı tanımayan yok. Buraya gelmesi büyük bir sürpriz oldu ama çok sevindim. Trabzon şehrini çok beğendim, insanlar güler yüzlü, en çok kuymağı sevdim." Bu arada Salah'ın bordo-mavili forması başta Mısır olmak üzere Arap ülkelerinde de ilgi görmeye başlamış.
Örneğin Kahire'deki tarihi çarşı Han el- Halili'deki spor mağazalarının vitrinlerinde Salah'ın forması sergilenmeye başlanmış.
Forma 400 ila 500 Mısır cüneyhine (8 ila 10 dolara) satılıyormuş.
Forma satışlarından pay isteyen Salah, demek ki bu gelişmeyi daha önceden öngörmüş.
Salah'ın transferinin siyasete bile etkisi olduğu söyleniyor.
Mısır-Türkiye ilişkileri uzmanı Kerem Said'e göre Salah'a Türkiye'ye transferinden bu yana gösterilen yoğun ilgi, spor boyutunu aştı.
Salah'ın Chelsea ve Liverpool'da oynadığı zamanlarda da popülaritesinin olduğunu belirten Said, "Ancak Salah, Türkiye'ye transferinde olduğu gibi daha önce hiç böyle resmi, siyasi ve diplomatik söylemlerin konusu olmamıştı.
Bu da Mısır ile Türkiye arasında siyasi ilişkileri geliştirme ve halk bağlarını daha önce görülmemiş bir şekilde destekleme yönünde resmi bir irade olduğunu doğruluyor" diyor.
Özetle Salah'ın transferi gastronomi turizminden ticarete ve siyasi ilişkilere kadar birçok alanda Türkiye üzerinde pozitif etkisi oldu.
Bakalım Salah aynı etkiyi yeşil sahalarda da gösterebilecek mi?

***

KENELERLE SAVAŞI NASIL KAZANIRIZ?
Sivas'ta vücuduna kene yapışan 32 yaşındaki vatandaş hayatını kaybetti.
Sivas'ta bu yıl kene nedeniyle ölenlerin sayısı 13'e yükseldi.
Her yıl özellikle yaz aylarında benzer ölüm vakalarını yaşıyoruz.
Geçtiğimiz yıl Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarında 36 vatandaşımız hayatını kaybetti.
Her yıl keneler yüzünden ortalama 30-40 insanımız hayatını kaybediyor.
Bu sorunun bir de psikolojik boyutu var.
Özellikle Sivas ve Çorum'da insanlar piknik yapmaya korkuyor.
Çözüm olarak genelde insanlara yaz aylarında uzun paçalı kıyafetler giymeleri, mera alanlarında dolaşmamaları ve keneleri cımbızla söküp almamaları gibi bireysel yöntemler öneriliyor.

Bazen de doğaya sınırlı sayıda keklik salınıyor.
KKKA vakaları İç Anadolu Bölgesi'nden yavaş yavaş tüm Türkiye'ye yayılırsa sorun daha da büyür.
Daha kapsamlı sistematik çözümlere ihtiyaç var.
Virüsün ana taşıyıcısı olan keneler, sığır, koyun, keçi gibi çiftlik hayvanları üzerinde çoğalıyor.
Orman ve mera gibi alanlarda kimyasal ilaçlama ekosisteme ve faydalı böceklere zarar verdiği için önerilmiyor.
Kenelerle beslenen sülün, keklik gibi kuş türlerinin riskli bölgelerde popülasyonlarının artırılması gerekiyor.
Öte yandan biyolojik mücadele de tek başına yeterli değil.
Güney Afrika, dünyada KKKA riskini en disiplinli yöneten ülkelerden biri.
Kesime gönderilecek hayvanlar (özellikle devekuşları ve sığırlar), kesimhaneye sevk edilmeden önce 14 gün boyunca özel, kenesiz karantina alanlarında tutuluyor.
Karantinaya giren hayvanlar ilaçlı banyolardan veya sprey tünellerinden geçiriliyorlar.
Türkiye'de de sıkı bir karantina uygulaması hayata geçirilmeli.
Ayrıca kenelerin yoğunlaştığı ve virüs taşıma oranının yüksek olduğu bölgeler dijital haritalarla anlık olarak takip edilmeli.
Dünyada yüzde 100 etkili bir KKKA aşısı bulunmuyor ama devlet desteğiyle yürütülen yerli aşı ve koruyucu serum çalışmalarına daha büyük fonların ayrılması gerekiyor.
Özetle KKKA vakaları daha fazla artmadan sistematik, kararlı bir mücadele başlatmalıyız.

***

ROBOTLAR KAN ALMAYA DA BAŞLADI
Kan alma ustalık ve beceri isteyen bir işlem. Damar yolunu bulamayan deneyimsiz hemşireler bile var.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), yetişkin hastalardan kan alma işlemini büyük ölçüde otomatikleştiren Aletta adlı robotik cihazı onayladı.
Sistem kızılötesi ışık ve Doppler ultrason teknolojisini kullanarak damarın atardamar olup olmadığını ayırt edebiliyor.
Uygun bir damar belirlenemezse kan alma işlemi başlamıyor.

Damar tespit edildiğinde ise kan alma otomatik olarak gerçekleşiyor.
Testlerde cihazın başarılı kan alma oranlarının eğitimli sağlık çalışanlarıyla karşılaştırılabilir veya daha yüksek olduğu görüldü.
Elbette hemşireler kan almanın dışında birçok işi yapıyor ama otomatik kan alma sistemi yaygınlaşırsa hemşirelere olan ihtiyaç belirli bir oranda azalabilir.

***

İZ BIRAKAN SÖZLER:
"Yalnızlığı sevmeyen özgürlüğü de sevmez. Kişi ancak yalnız olduğunda özgürdür çünkü." (Arthur Schopenhauer)