MEVLÜT TEZEL Domatesi 40 TL’ye alıp 199 TL’ye satmak!

Dün sosyal medyaya düşen bir zincir marketin fiyat etiketi epey tartışma yarattı.
Etikette, 199 TL fiyatla satılan kokteyl domatesin, market tarafından 26 Şubat tarihinde yani yaklaşık 1 ay önce 40 TL'ye satın alındığı görülüyor.
Domatesten bürüt yüzde 397 kâr ettiklerini bile etikette belirtmişler, saklamaya gerek duymamışlar.
Evet, işletme giderlerini unutmadım!
Fire (çürüyen, ezilen ürünler) yüzde 10–30 olabilir... KDV (Sebzede genelde yüzde 1 ama yine de etkisi var)...
Lojistik (nakliye, soğuk zincir), Depolama / soğutma maliyeti...
Personel gideri...
Kira (özellikle büyük şehirlerde çok yüksek)...
Finansman maliyeti (stok taşıma)... vs.

Tüm bu giderleri hesaplattığınızda bile kokteyl domatesin gerçek maliyeti 75 TL'ye çıkıyor. 199-75= 124 TL yine devasa bir kâr marjı demek.
Marketleri toptan suçlama derdinde de değilim. Örneğin aynı kokteyl domates, Beşiktaş'taki küçük bir markette 220 TL'ye satılıyordu.
Dev zincir marketlerin depolama kapasitesi fiyatı düşürüyor elbette.
Marketler olmasa bakkal, küçük marketlerden daha pahalıya alışveriş yapacağımızın farkındayım.
Bence bizdeki sorunlardan biri de; serbest piyasa kurallarını yanlış anlamak ya da işimize geldiği gibi yorumlamak!
Sektörlerin belli bir kar marjı vardır! Bu marjlar gerçekçi nedenler olmadan çok aşılırsa devlet devreye girmelidir.
Dünyada süpermarket sektöründe genel net kâr: yüzde 2 – yüzde 8 arası.
Taze sebze/meyvede net marj genelde yüzde 5 – yüzde 20 arası!
Serbest piyasa kafana göre domatese fiyat koyup yüzde 124 karla satmak değildir.
Avrupa'da restoran ve gıda sektöründe ortalama net kar marjları genellikle yüzde 3 ile yüzde 13 arasında değişiyor. Kahve dükkânları yüzde 15 - yüzde 25 gibi daha yüksek işletme marjlarına ulaşabilir.
Amerika'da bu oranlar daha düşük! Türkiye'de enflasyon, Avrupa'ya göre çok yüksek ama marketinden restoranına genel anlamda gıda sektöründe fahiş fiyat politikası uygulanıyor!
Çoğu işletme ve şirket tutturabildiği fiyata satıyor!
İçinde 100 gram etin olduğu bir porsiyon İskender kebabı bile 800-1000 TL!
Bir de ülkemizde enflasyonun görünmez yüzü 'Shrinkflation' (küçültme enflasyonu) sorunu var. Ürün fiyatlarını korurken tüketim mallarının miktarını veya boyutunu küçültme, kalitesini düşürmeye 'shrinkflation' deniyor. Dönerin, lahmacunun içinden dana eti dışında her şeyin çıkması...
Ünlü bir dondurma markasının İngiltere'de satılan ürünlerde süt oranı yüzde 13 iken, Türkiye'deki ürünlerde bu oranın yüzde 1 seviyelerine kadar düşmesi...
Bir kilo çaydan 200 gram toz çıkması vs. gibi dünyada eşi görülmemiş hileler yapılıyor. Denetimler de işe yaramıyor.
Örneğin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ifşa listelerinde yer alan İzmir merkezli bir zeytinyağı firmasının, yakalandıkça marka ismini değiştirerek tam 46 farklı isim altında 82 kez taklit ve tağşiş yaptığı ortaya çıktı, iyi mi?
Gıda ve market sektöründe firmaların fahiş fiyatı uygulamayı aklına bile getirmeyeceği ağır cezalar belirlenmeli!
Hile yapana 46 farklı isim altında 82 kez hile yapmasına fırsat tanınmamalı!
Gıda ve market sektöründeki kurallar ve cezalar sil baştan yenilenmeli!

***

GS KAFE
Galatasaray kulübü, GS Kafe projesini hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Kulüp, 34'ü İstanbul'da olmak üzere toplam 82 GS Store mağazasından yıllık yaklaşık 100 milyon euro kazanç sağlıyor.
Mevcut store'lardan aynı zamanda kafe hizmeti vermeye müsait olanlar kullanılır diye düşünüyorum.
İlk kafelerin RAMS Park ve İstiklal Caddesi GS Store'da açılacağı söyleniyor.

Dünyada ve ülkemizde Fenerbahçe'nin de kafe işletmeleri var. Önemli olan kafe konseptini oturtmak.
Hazır müşteri kitlesi var zaten.
Makul fiyat politikası, çekilişler, maç yayınları ve futbolcu ziyaretleriyle zenginleştirilirse Galatasaray bu projeden büyük gelir elde eder.
Hatta taraftar "Kahvemi GS Kafe'de içip kulübüme destek olayım" derse, zincir kafeler bu işten uzun vadede zarar bile görebilir.
Milyonlarca taraftardan bahsediyoruz!

***

YAĞMURDAN SIKILMAK
İstanbul'da 72 saattir aralıksız yağmur yağıyor.
Yağışlı havaların 5 Nisan'a kadar devam etmesi bekleniyor.
"Yağmur iyidir, barajlar dolsun" diyenler bile yağmurdan şikâyetçi olmaya başladı.
Aslında olması gereken, normal yağmurlar bunlar.

Küresel Isınma ile birlikte karı geçtim, yağmuru bile unutmuştuk!
Ülke genelinde kışın eskisi gibi karlı ve yağmurlu geçmesi iyi oldu.
Sadece barajlar dolmadı, kuruyan bazı göller de eski haline döndü, ekili arazilere bereket yağdı.
İstanbul'da barajların doluluk oranı yüzde 58.3 olması da güzel ama hemen havaya girmeyelim!
Yağmur yağması, Küresel Isınma'yı bitirmiyor!
Doğru su yönetimi ve tasarrufu yaparsak, kurak günlerde de susuz kalmayız!

***

NAZAR DEĞDİRDİK
Romanya A Milli Futbol Takımı teknik direktörü Mircea Lucescu fenalaşması üzerine hastaneye kaldırılmış. Romanya Federasyonu'nda toplantı yaparken fenalaşmış 80 yaşındaki kurt hoca.

Bence bu durumdan biraz da biz sorumlu olabiliriz! Kulübede onu görünce "Hiç değişmemiş, istikrar abidesi" gibi yorumlar yapıldı.
Hatta Lucescu, Romanya teknik direktörü olarak Milli Takımımız ile ilk maçını tam 43 yıl önce oynadığında sahada Fatih Terim ve Şenol Güneş'in futbolcu olduğu fotoğraf paylaşıldı vs. Nazar değdirdik adama. Umarım sağlığına kavuşur.

***

Altyazı
"Benim gibi adamlara ihtiyacınız var çünkü parmağınızla beni gösterip 'işte kötü adam' diyebilirsiniz. Benden daha iyi değilsiniz, çünkü ben hep doğruları söylerim; yalan söylerken bile." (Scarface)