‘Metabolik hafıza vücudun gelecekte nasıl davranacağını etkiliyor’

Metabolizma biliminin yeni bir döneme girdiğini belirten Prof. Dr. Barış Öztürk, “İnsan vücudu yalnızca kalori giriş-çıkışı ile çalışan mekanik bir sistem değil. Aksine, geçmiş deneyimleri hatırlayabilen, biyolojik izler taşıyan ve çevresel faktörlere göre şekillenen son derece karmaşık bir organizmadır” diye konuştu.

‘UZUN SÜRELİ KİLO ARTIŞI HÜCRELERDE KALICI İZLER BIRAKABİLİR’

Metabolik hafızanın, vücudun geçmişte yaşadığı metabolik koşulları hücresel düzeyde kaydedebildiğini öne süren bir teori olduğunu söyleyen Prof. Dr. Öztürk, “Uzun süreli kilo artışı, kronik inflamasyon, yüksek kan şekeri dönemleri veya metabolik stres gibi durumlar hücrelerde kalıcı biyolojik izler bırakır. Bu izler metabolizmanın gelecekte nasıl davranacağını şekillendirir. Yani vücut yalnızca bugünkü beslenmeye tepki vermez. Aynı zamanda metabolik geçmişe de tepki verir. Bu fikir ilk olarak diyabet araştırmalarında ortaya çıktı. Uzun süreli klinik çalışmalar, hastalığın erken döneminde metabolik kontrol sağlayan bireylerin yıllar sonra bile daha az komplikasyon yaşadığını gösterdi. Buna karşılık, erken dönemde metabolik kontrolün sağlanamadığı kişilerde risklerin daha sonra da devam ettiği gözlemlendi. Bilim insanları bu durumu metabolik hafıza olarak tanımladı” ifadelerini kullandı.

‘METABOLİK HAFIZA METABOLİZMANIN BİRÇOK YÖNÜNÜ ETKİLİYOR’

Araştırmalar ilerledikçe bu hafızanın yalnızca diyabetle sınırlı olmadığını sözlerine ekleyen Öztürk, “Metabolizmanın birçok yönünü etkilediği düşünülüyor. Bugün epigenetik araştırmalar, hücrelerin geçmişte yaşanan metabolik streslere göre gen ifade biçimlerini değiştirdiğini gösteriyor. Beslenme alışkanlıkları, inflamasyon, hormonal dengesizlikler ve çevresel faktörler hücrelerde biyolojik izler bırakır. Bu izler yıllarca kalıcılığını korur. Metabolik hafıza kavramı özellikle kilo yönetimi konusunda da önemli sorular ortaya çıkarır. Birçok insan kilo vermekte zorlanırken, kilo verenlerin önemli bir kısmı kiloyu korumakta güçlük yaşar. Uzun yıllar bu durum irade eksikliği veya motivasyon sorunu olarak yorumlandı. Ancak modern metabolizma bilimi bunun çok daha karmaşık bir biyolojik süreç olduğunu ortaya koyuyor” dedi.

Bazı araştırmaların, kilo verildikten sonra bile hücresel değişimlerin tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyduğunu belirten Öztürk, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu durum, metabolizmanın geçmişteki metabolik durumları kısmen hatırladığını gösterir. Bugün birçok araştırmacıya göre kalori hesaplamalarına dayanan klasik diyet yaklaşımı metabolizmayı açıklamak için artık yeterli değildir. Metabolizma yalnızca enerji matematiği ile açıklanabilecek bir sistem değildir. Bu nedenle metabolizma araştırmalarında farklı biyolojik faktörler öne çıkmaktadır. Bunlardan biri de histamin yüküdür. Histamin, bağışıklık sistemi ve inflamasyon süreçlerinde önemli rol oynayan biyolojik bir moleküldür. Modern beslenme düzeninde histamin yükünün giderek arttığı görülmektedir. Fermente gıdalar, işlenmiş ürünler, uzun süre beklemiş proteinler ve bazı gıda katkıları vücutta histamin birikimine neden olur. Yüksek histamin yükü kronik inflamasyonu tetikler, ödem oluşumunu artırır ve metabolik dengeyi bozar. Metabolizma yalnızca kaloriye tepki veren bir sistem değil; aynı zamanda inflamasyon sinyallerine yanıt veren kompleks bir biyolojik ağdır.”

‘KETOMİKS DİYET BÜTÜNCÜL BİR MODEL SUNUYOR’

Ketomiks diyet sisteminin metabolizmayı yalnızca kalori matematiği üzerinden değerlendirmek yerine inflamasyon yükü, histamin dengesi, metabolik adaptasyon ve bağ doku sağlığı gibi birçok biyolojik faktörü birlikte ele alan bütüncül bir model sunduğunu söyleyen Prof. Dr. Öztürk, “Bu yaklaşımda amaç yalnızca kilo kaybı değil. Amaç metabolizmanın yeniden dengelenmesi, inflamasyonun azaltılması ve metabolik sistemin daha sağlıklı bir çalışma ritmine kavuşmasıdır. Ketomiks diyet yaklaşımının dikkat çekici yönlerinden biri de histamin yükünü dikkate alan beslenme stratejileri geliştirmesidir. Çünkü birçok metabolik sorunun temelinde kronik inflamasyon ve bağışıklık sistemi aktivasyonu yer alır. Histamin yükünün azaltılması, inflamasyonun kontrol altına alınması ve metabolik dengenin yeniden kurulması bu nedenle kritik bir rol oynar. Metabolizma bilimi bugün artık önemli bir gerçeği kabul etmektedir: Metabolik hafıza gerçektir. Vücudumuz yalnızca bugün yediğimiz besinlere tepki veren bir sistem değil; aynı zamanda geçmişte yaşadığı metabolik deneyimlerin izlerini taşıyan, bu izlere göre davranan canlı ve öğrenen bir biyolojik yapıdır. Bu gerçek, metabolizma biliminde yeni bir dönemin kapısını aralamaktadır” dedi.

‘METABOLİK HAFIZAYI DOĞRU YÖNDE YENİDEN PROGRAMLADIK’

“Metabolizmayı yalnızca kalori matematiği üzerinden değil; inflamasyon, histamin yükü, bağ doku sağlığı ve metabolik adaptasyon üzerinden ele alan Ketomiks Diyet sistemi, bu yeni bilimsel bakış açısıyla örtüşen özgün bir yaklaşım sunuyor” diyen Öztürk, değerlendirmelerine şöyle devam etti:

“Ketomiks yaklaşımı yalnızca bir diyet programı değil; metabolizmanın biyolojik dengesini yeniden kurmayı hedefleyen bütüncül bir metabolik yaşam modelidir. Histamin yükünü azaltmayı, inflamasyonu kontrol altına almayı ve metabolik sistemi yeniden dengelemeyi hedefleyen bu yaklaşım, metabolik hafıza kavramının ortaya koyduğu biyolojik gerçeklerle uyumlu bir çerçeve sunar. Bugün birçok uzman için mesele artık yalnızca kilo vermek değil. Asıl mesele metabolizmayı yeniden eğitmek, metabolik hafızayı doğru yönde yeniden programlamaktır. Bu noktada Ketomiks yaşam modeli, metabolizma biliminin yeni döneminde umut veren yaklaşımlardan biri olarak öne çıkar. Metabolizma artık yalnızca kalori hesaplarının konusu değil. Metabolizma bir biyolojik hafıza. Ve bu hafıza doğru yaklaşımlarla yeniden yazılabilir.”