‘Menopozda hormon tedavisi için doğru hasta seçimi önemli’

Kadınların yaşamlarının yaklaşık üçte birini menopoz sonrası dönemde geçiriyor. Kadınların yaşamlarının önemli bir bölümünü kapsayan bu dönem, beraberinde getirdiği fiziksel ve psikolojik değişimlerle yaşam kalitesini etkileyebiliyor. Buna rağmen menopoz ve hormon tedavileri konusunda toplumda hala birçok yanlış inanış bulunduğunu ifade eden Liv Hospital Topkapı Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Semra Yüksel, menopoz süreci ve hormon replasman tedavisi hakkında merak edilen soruları yanıtladı.

 'MENOPOZ DOĞAL BİR YAŞAM EVRESİDİR’

Menopozun, bir kadının son adet tarihinden sonra 12 ay boyunca adet görmemesiyle tanımlandığını belirten Doç. Dr. Semra Yüksel, “Menopoz genellikle 45-55 yaşları arasında ortaya çıkar. Türkiye’de yapılan araştırmalar menopoz yaşının ortalama 47-49 yaş olduğunu göstermektedir. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörler menopoz yaşını etkileyebilmektedir” diye konuştu.

Menopoz belirtilerinin yalnızca sıcak basmalarıyla sınırlı olmadığını ifade eden Doç. Dr. Yüksel, “Sıcak basmaları ve gece terlemelerinin yanı sıra uyku problemleri, çarpıntı hissi, duygusal dalgalanmalar, konsantrasyon güçlüğü, yorgunluk, vajinal kuruluk, cinsel istekte azalma, idrar kaçırma, sık idrara çıkma, eklem ve kas ağrıları da sık görülen belirtiler arasındadır. Bazı kadınlar bu dönemi hafif geçirirken, bazılarında yaşam kalitesi ciddi şekilde etkilenebilir” dedi.

 ‘HORMON TEDAVİSİ DOĞRU HASTADA GÜVENLİ VE ETKİLİ’

Menopozda hormon tedavisine ilişkin yanlış algılara dikkat çeken Doç. Dr. Yüksel, “Güncel kılavuzlar, uygun hasta seçildiğinde hormon tedavisinin güvenli ve etkili olduğunu göstermektedir. Şiddetli sıcak basmaları, gece terlemeleri ya da vajinal kuruluk yaşayan kadınlar bu tedavi için aday olabilir” dedi.

Erken menopoz yaşayan kadınlarda hormon tedavisinin daha büyük önem taşıdığını söyleyen Doç. Dr. Yüksel, şu bilgileri paylaştı:

 “45 yaşından önce menopoz gelişen kadınlarda yalnızca semptom kontrolü değil, kemik ve kalp-damar sağlığının korunması amacıyla da hormon tedavisi önerilmektedir. Bu hastalarda doğal menopoz yaşına kadar tedavinin sürdürülmesi çoğu zaman gereklidir.”

 ‘ŞİKAYET OLMASA DA TEDAVİ GEREKEBİLİR’

Doç. Dr. Yüksel, erken menopozda belirgin şikayet olmasa bile hormon tedavisinin önemine dikkat çekerek, “Erken menopoza giren ve hormon kullanmayan kadınların ortalama yaşam süresinin daha kısa olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Erken menopoza giren hastalarda hormon tedavisinde amaç, yalnızca şikayetleri gidermek değil, uzun vadeli sağlık risklerini azaltmaktır” ifadelerini kullandı. 

‘TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI’

Hormon tedavisinin her kadın için farklı şekilde planlandığını belirten Doç. Dr. Yüksel, “Tedavi seçenekleri arasında östrojen içeren jeller ve progesteron kombine tedavisi, lokal vajinal tedaviler ve çok erken menopoza giren hastalar için ağızdan alınan ilaçlar kombine hormon ilaçları yer almaktadır. Günümüzde cilt üzerinden uygulanan östrojen jeller, karaciğerden geçmeden doğrudan kana karıştığı için güvenlidir ve yan etkileri çok denecek kadar azdır” diye konuştu.

‘DOKTOR KONTROLÜ ŞART’

Menopoz hormon tedavisinin mutlaka hekim kontrolünde başlanması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Yüksel, “Bu tedavi reçetesiz kullanılabilecek bir destek ürünü değildir. Tedavi öncesinde meme sağlığı, rahim durumu, kalp-damar hastalıkları ve pıhtılaşma riski mutlaka değerlendirilmelidir. Tedaviye başlayan hastaların da düzenli olarak takip edilmesi gerekir. Örneğin rahmi olan ve olmayan hastalarda hormon replasmanı tedavisi farklıdır” dedi.

 ‘HER KADIN HORMON KULLANAMAZ’

Bazı hasta gruplarında hormon tedavisinin uygun olmadığını ifade eden Doç. Dr. Yüksel, “Daha önce meme kanseri geçirmiş olanlar, östrojene duyarlı kanser öyküsü bulunanlar, nedeni açıklanamayan vajinal kanaması olanlar, aktif pıhtılaşma bozukluğu yaşayanlar, yakın zamanda inme veya kalp krizi geçirenler ile ciddi karaciğer hastalığı olanlarda hormon tedavisi önerilmez” açıklamasında bulundu.

‘HORMONSUZ YENİ TEDAVİLER DE VAR’

Menopoz tedavisinde artık hormon dışı seçeneklerin de bulunduğunu belirten Doç. Dr. Yüksel, “Özellikle sıcak basmaları için geliştirilen hormonal olmayan yeni ilaçlar ve kişiye özel tedavi yaklaşımları sayesinde kadınlar menopoz dönemini çok daha konforlu geçirebiliyor. Önemli olan bu süreci sessizce geçirmek yerine uzman desteği almak” ifadelerini kullandı.