Maya Aydın Ünal

Suriye Ordusu’nun PKK/YPG’ye yönelik operasyonları bizi tatsız bir hakikatle yüzleştirdi. Evet, “Kürt eşittir PKK” değil, evet, bütün Kürtler PKK’yı desteklemiyor, ona sempati duymuyor, evet, PKK’nın siyasi uzantısı DEM’e bütün Kürtler oy vermiyor. Ancak gördük ki, Kürtlerin büyük çoğunluğunun, özellikle de Kürt aydınlarının, kanaat önderlerinin, yazarlarının, İslamcı, dindar, muhafazakâr Kürtlerin üzerinde PKK propagandasının, özellikle de PKK dil ve jargonunun çok güçlü bir etkisi var. PKK’lı

Suriye Ordusu’nun PKK/YPG’ye yönelik operasyonları bizi tatsız bir hakikatle yüzleştirdi. Evet, “Kürt eşittir PKK” değil, evet, bütün Kürtler PKK’yı desteklemiyor, ona sempati duymuyor, evet, PKK’nın siyasi uzantısı DEM’e bütün Kürtler oy vermiyor. Ancak gördük ki, Kürtlerin büyük çoğunluğunun, özellikle de Kürt aydınlarının, kanaat önderlerinin, yazarlarının, İslamcı, dindar, muhafazakâr Kürtlerin üzerinde PKK propagandasının, özellikle de PKK dil ve jargonunun çok güçlü bir etkisi var.

PKK’lı olsun ya da olmasın, bahsettiğim kesim, uzun yıllardır kelime, kavram, coğrafi yer isimlerini PKK’nın belirlediği şekilde kullanıyor ve hiç şüphesiz düşünce de bu dil üzerine kuruluyor.

PKK daha kurulurken bunu hedeflemiş, önce sahada, sonra Diyarbakır Cezaevi’nde kendisi dışındaki tüm Kürt muhalefetini kanlı ya da kansız ortadan kaldırmış, tek örgütlü Kürt hareketi olarak sahnede kalmıştı. Bu sayede PKK, Kürtlerin mayasını, özünü, ruhunu, hamurunu bozmayı, dilini, jargonunu, düşüncesini hatta edebiyatını, müziğini, sanatını şekillendirmeyi başarmıştı.

Hepimiz Adem’in çocuklarıyız; milletlerin, ırkların, kavimlerin doğuştan diğerlerine üstünlüğü yok. Topluluklara genel karakterler izafe etmek, örneğin misafirperver, cömert, cesur, yiğit, doğuştan asker, asil gibi sıfatlar yüklemek hakikate tekabül etmez; olsa olsa hamaseti artırır, asabiyeyi güçlendirir.

Kuşkusuz “coğrafya kaderdir”; bunun yanında tarihi tecrübe de topluluklar üzerinde nesilden nesile miras gibi aktarılacak karakterler inşa eder. Örneğin Kürtler için sarp dağlarda yaşıyor olmanın etkisiyle savaşçı ve kapalı bir millettir diyebiliriz. Örneğin Türkler, tarihin cilvesiyle örgütlenme, devlet kurma, ordu teşkil etme konusunda tecrübe kazanmıştır. Tarihteki savaşların, galibiyetlerin, mağlubiyetlerin, fetihlerin ya da işgal edilme ve küçülmenin bugünün nesilleri üzerinde, tek tek fertlerde şüphesiz yansımaları olacaktır. Örneğin “ümmet” kavramı, örneğin “sınır ötesi vizyon”, örneğin “kimliğin din ile bütünleşmesi”, örneğin “kerim devlet” anlayışı, kardeşlik, dayanışma, iş birliği tarihi tecrübenin adeta ruhumuza nakşedilmiş, mayamızı oluşturmuş neticeleridir.

Bugün “bilim” dediğimiz şey, çokça, savaş sanatının yan ürünüdür. Sadece fizik, kimya, biyoloji, matematik değil; sosyoloji, psikoloji, antropoloji, iktisat, dilbilim de evrenin sırrını çözmekten ziyade savaşın ve tahakkümün aracı olarak ortaya çıkmış, gelişmiştir. Fen bilimleri daha öldürücü silahların üretimine hizmet ederken sosyal bilimlerin düşmanı tanıma, ayrıştırma, bölme, ikna etme, ifsat etme, sömürme emellerine hizmet ettiğini kim inkâr edebilir ki?

Bugün coğrafyamızda bir Haçlı işgali yaşanırken, aslında daha kötüsü ruhumuza, zihnimize, bizi biz eden tarihi mirasımıza, inancımıza, yani mayamıza yönelik yoğun saldırı olduğuna şüphe yok. Arapları, Kürtleri, Türkleri, birbirinden sadece coğrafi sınırlarla değil, zihnen, ruhen, kalben de ayırmak için içerden değil dışardan yoğun bir gayret olduğunu görmek zorundayız.

Türkler, son birkaç yüzyıldır üzerlerine çöken “Batılılaşma” karabasanına karşı tarihi tecrübe ve oradan edindikleri mirasla direniyorlar. Mayayı bozmaya yönelik gayretler toplumun bir kesiminde etkili olsa da büyük çoğunluk hala tarihi mirası üzerinde taşıyor.

Kürtler bu saldırılara karşı daha korumasız kaldılar. “Türk Kemalizmi” bir noktada duvara toslarken, “Kürt Kemalizmi”, yani PKK, Kürtlerin mayasını bozma konusunda kabul edelim ki epey etkili oldu.

PKK’nın Türkiye ve Suriye’de yaşadığı hezimet, bir Kürt uyanışına vesile olabilir. Arap, Kürt ve Türkler, tekraren, mayalarına uygun biçimde, “ümmetçi” vizyon ve kardeşlik hukukuyla yeni bir dili, yeni bir düşünceyi inşa edebilir, o eski ruhu canlandırabilirler.

PKK’nın zehirli dilinden ve düşüncesinden kurtulmak, kendi özgün dili ve düşüncesini tarihi tecrübe ve maya ile uyumlu şekilde yeniden kurmak, bu yönde atılacak ilk adım olacaktır.