Liseli 3 gencin ALS hastaları için geliştirdiği yapay zeka destekli uygulama, ABD de 2 ödül kazandı

Batman Türk Telekom Anadolu Lisesi öğrencileri Eren Aygün, Sinan Güneş ve Eyüp Bilir, İngilizce öğretmenleri Emre Arslan’ın babasını ALS hastalığı nedeniyle kaybettiğini öğrenmelerinin ardından, hastaların iletişim sorunlarına çözüm üretmek amacıyla çalışma başlattı.

Öğrenciler, uzun süren araştırma ve geliştirme sürecinin ardından göz hareketleriyle çalışan, yapay zeka destekli, çok dilli ve düşük maliyetli bir mobil uygulama geliştirdi. Proje, 25-29 Mayıs tarihlerinde Ankara’da düzenlenen TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda yazılım alanında Türkiye ikincisi oldu. Daha sonra TÜBİTAK tarafından, ABD'nin Arizona eyaletinde düzenlenen Regeneron ISEF Bilim ve Mühendislik Yarışması’nda Türkiye’yi temsil edecek 14 projeden biri olarak seçildi.

ABD’DEN 2 ÖDÜLLE DÖNDÜLER

Arizona eyaletinin Phoenix kentindeki Phoenix Kongre Merkezi’nde 9-15 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen yarışmada öğrenciler, hem Grand Award (Büyük Ödül) hem de Special Award (Özel Ödül) kazanarak önemli bir başarı elde etti.

Uygulama bugüne kadar 8’i felçli hasta olmak üzere toplam 108 kişi üzerinde test edildi. Yapılan testlerde yüzde 93 başarı oranına ulaşıldığı belirtilirken, hasta ve yakınlarından alınan olumlu geri dönüşlerin öğrencilerin projeyi geliştirme motivasyonunu artırdığı ifade edildi. ABD’den dönen öğrenciler, okulda öğretmenleri ve arkadaşları tarafından çiçeklerle karşılandı.

‘BU SÜRECİ DÜNYA DERECESİYLE TAÇLANDIRDIK’

Projenin danışman öğretmeni Emre Arslan, çalışmanın kendisi için bilimsel bir araştırmanın ötesinde anlam taşıdığını belirterek, “Ben babamı ALS hastalığından dolayı kaybettim. Bu yüzden danışmanlığını yürüttüğüm bu proje benim için bilimsel bir çalışmanın çok ötesinde derin bir vefa borcu aslında. Dünya derecesiyle taçlandırdık tabii bu süreci. Bizim için çok küçük bir fikirle başlayan bu süreçte tarihi bir başarı ve aldığımız uluslararası bu ödül, hem azimleriyle gurur duyduğum öğrencilerime hem de bu projeye ilham kaynağı olan canım babamın aziz hatırasına ithaftır bizim için” dedi.

'SOSYAL İZOLASYONA ÇÖZÜM OLUYOR'

Öğrencilerden Eren Aygün ise geliştirdikleri sistemin felçli bireylerin iletişim kurmasını kolaylaştırdığını belirterek, “Biz felçli bireylerin göz hareketlerini kullanarak iletişim kurabilecekleri bir sistem geliştirdik. Bu sistem aslında şöyle işliyor. Göz hareketlerini algılıyor ve bunu sonrasında cihaz içindeki kendi lokal modelimizle cümle tahminine dönüştürüyor. Hastalar bu şekilde iletişim kurabiliyor. Bu proje başta ALS hastaları olmak üzere tüm felçli bireylere hitap ediyor. İletişim kurabilmelerini sağlıyor ve hayatlarını önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Bu sosyal izolasyona aslında çözüm bulmuş oluyoruz. Bu hastaların sesi olmuş oluyoruz. Yaklaşık 80 ülkeden bin 350’nin üzerinde projenin katıldığı yarışmadan iki ödülle döndük. Bunun mutluluğunu ve haklı gururunu yaşıyoruz” diye konuştu.

'İKİ ÖDÜLLE DÖNMEK GURUR VERİCİYDİ'

Projeye öğretmenlerinin yaşadığı kayıptan etkilenerek başladıklarını söyleyen Sinan Güneş de “Danışman öğretmenimizin babasının ALS nedeniyle hayatını kaybetmesi bizi derinden etkiledi ve projeyi geliştirme kararı aldık. ALS hastaları başta olmak üzere tüm felçli hastalar için kullanılabilir bir proje ortaya çıktı. Amerika’dan iki ödül kazanarak ülkemize dönmek bizim için çok gurur vericiydi” dedi.

'BÖLGEMİZ AÇISINDAN BİR İLK OLDU'

Öğrencilerden Eyüp Bilir ise “Amerika’dan Batman’a iki ödülle dönmek bölgemiz açısından bir ilk oldu ve bu bizim için gerçekten bir gurur kaynağı. Küçük bir fikirle yola çıktık. İnanarak ve çalışarak bu projeyi geliştirdik. Tüm felçli hastaların kullanabileceği bir uygulama haline getirdik. Bu tarz projeler yapmak isteyen arkadaşlarıma da seslenmek istiyorum. Eğer aklınızda bir fikir oluşursa, öğretmenlerinizden yardım alarak ve çalışarak her şeyi başarabilirsiniz” ifadelerini kullandı.