Küresel piyasalarda jeopolitik gerilim ve yapay zeka baskısı

Orta Doğu'da çatışmalar şiddetlenirken, taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmaması küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden oluyor.

Bu süreçte taraflardan gelen açıklamalar ise piyasalarda dalgalanmalara neden oluyor. ABD Başkanı Donald Trump New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi." ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'ne "bizzat katılacağını" bildirdi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise ABD Senatosu'nun Finans Komitesi'nde düzenlenen Bakanlığının bütçesine ilişkin konuştuğu oturumda İran savaşıyla tetiklenen enflasyon artışının "kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağını" belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile iletişimin kesilmediğini ve Beyrut'a yönelik saldırıların durdurulması gerektiği konusunda mesajlaştıklarını belirterek, müzakere sürecinde somut bir ilerleme kaydedilmediğini aktardı.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine neden oluyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesine neden oldu.

Şirket, yapay zeka yarı iletkenlerinden elde edilecek gelirin mali yılın üçüncü çeyreğinde 16 milyar dolar olacağını açıkladı. Bu rakam 17,2 milyar dolar olan ortalama tahminlerin altında kaldı.

Şirketin beklentileri karşılayamayan tahminleri, yapay zeka rallisinin devam edip etmeyeceğine yönelik soru işaretlerini öne çıkarıyor. Bu gelişmeyle Broadcom'un hisseleri vadeli piyasada yüzde 11,8 değer kaybetti.

Faiz oranlarının uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik endişeler de piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiliyor.

Makroekonomik tarafa bakıldığında ABD'de özel sektör istihdamı mayıs ayında 122 bin kişi ile beklentilerin üzerinde arttı. Böylece özel sektör istihdamında Ocak 2025'ten bu yana en yüksek artış kaydedildi. Piyasa beklentisi özel sektör istihdamının bu dönemde 118 bin kişi artması yönündeydi.

Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü PMI de mayısta 54,5 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Enflasyonist baskıların arttığı bu dönemde ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. New York Fed Başkanı John Williams, para politikasının "doğru" konumda olduğunu, şimdilik faiz oranlarını artırmaya ya da düşürmeye ihtiyaç görmediğini ifade etti.

Brent petrolün varil fiyatı, İsrail ve Lübnan, ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberle yüzde 1,1 azalışla 96,2 dolarda seyrediyor.

Yüksek petrol fiyatları ve işgücü piyasasının gücünü korumasının Fed'in faiz artırımına gideceği beklentilerini yükseltmesiyle dün 5 baz puan artarak yüzde 4,50'ye çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,49'da dengelendi.

Dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,4 seviyesinde seyrederken, gerileyen petrol fiyatları ve dolar endeksinden destek bulan altının onsu yüzde 0,9 artışla 4 bin 473 dolardan işlem görüyor.

Öte yandan borsa yatırım fonlarındaki çıkışların etkisiyle bitcoinde sert satışlar görüldü. Bitcoin bugün 61 bin 383 dolara kadar gerileyerek 6 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

New York borsası geriledi

ABD'li iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), hisse başına 135 dolar fiyatla 555,6 milyon hisseyi halka arz etmeyi planlıyor.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu belgelere göre, halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacak.

Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,74 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında, dün jeopolitik gerginliklerin yüksek kalmaya devam etmesiyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Orta Doğu'da karşılıklı saldırılarını sürdürmesi ve petrol fiyatlarındaki yükselişin yeniden hızlanması bölgede risk algısının artmasına neden oldu.

ABD'den "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar da Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.

Açıklanan makroekonomik veriler, Avrupa'da hizmet sektörünün daraldığını ortaya koydu. Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), nisan ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6, yıllık bazda yüzde 4,8 arttı.

Avro Bölgesi'nde, mayıs ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 48,5 puanla son 18 ayın en düşük seviyesine geriledi. Hizmet sektörü PMI, mayısta 47,7 oldu.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,31, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 ,İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,71 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Asya borsaları satış ağırlıklı seyrediyor

New York borsasındaki düşüşler Asya piyasalarına da taşınırken, ABD-İran arasındaki gerilimin tırmanmasından dolayı azalan risk iştahı Asya borsalarında geri çekilmelere neden oluyor.

Teknoloji ve çip üreticisi hisselerinin son dönemdeki kazançlarını geri vermesiyle Asya piyasalarında düşüş eğilimine sebep olurken, ABD ile İran arasında barış anlaşması yapılacağına dair süregelen şüpheler piyasalarda genel bir riskten kaçınma eğilimi yarattı.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yüzde 0,4 değer kaybetti.

Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,65 değer kaybederek 13.965,65 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,01 geriledi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,9650'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9780'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.