Kriptolog Koç, Türkiye de yapay zeka konusundaki farkındalığı değerlendirdi İzmir Haberleri

TEZCAN EKİZLER - Dünyanın önde gelen kriptologlarından Prof. Dr. Çetin Kaya Koç, "Türkiye'de yapay zeka konusunda iyi bir farkındalık var. Bu konuda çok çalışılıyor, bunu kesinlikle görüyorum." dedi.
ABD'de uzun yıllar kriptoloji (şifreleme) üzerinde bilimsel çalışmalar yapan ve bir süre önce Ege Üniversitesi (EÜ) Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesinin akademik kadrosuna dahil olan Prof. Dr. Koç, son dönemin güncel konusu yapay zekayla ilgili AA muhabirinin sorularını cevaplandırdı.
Senelerdir üzerinde çalıştığı kriptografinin veriyi, bilgiyi, yazıyı, sesi, görüntüyü saklamanın bir matematiksel yolu olduğunu hatırlatan Koç, bu sayede başta elektronik ticaret olmak üzere birçok teknolojinin geliştiğini söyledi.
Üniversite öğrencilerine yapay zekayı anlatmak için Türkiye'ye döndüğünü anlatan Koç, "Katıldığım çeşitli seminerlerde hocaların yapay zekayla ilgili endişe içinde konuştuklarına şahit oldum, 'öğrenci gidecek, kompozisyonu yapay zekaya yazdıracak, ben nereden bileceğim?' öğretmenin derdine bakın, bunu düşünüyor. Öğrencinin akıllı bir asistanı olacak. Ben nereden bileceğim? Öğrenci mi yapıyor, asistana mı yapıyor bunu? Bu akıllı asistanı eğitmeliyiz. İşimize yarayacak bir şekilde kullanmalıyız. Ben buna inanıyorum çünkü öğrenciler öyle ya da böyle bunu zaten kullanacak." dedi.
Yapay zekayı hem öğrencilere hem de öğretim üyelerine anlatmak için "Yapay Zeka Prensipleri" ismini verdiği bir ders hazırladığını belirten Koç, şöyle devam etti:
"Bu çalışmayla Türkiye'ye örnek olacağımı düşünüyorum. Şimdi biz buna 'yapay zeka okuryazarlığı' deseydik kavramsal açıdan zayıf kalacaktı. O nedenle dersin adına 'Yapay Zeka Prensipleri' dedik. Ben yapay zekayı kullanmayı öğrenmek istiyorum ama öyle değil. Birazcık motordan anlamazsan, ehliyet gibi bir şey yani. Bazen çalışmadığı zaman da çalıştığını sanıyorsun. Yapay zeka tehlikeli bir araç o açıdan. O yüzden prensiplerini öğretmeye çalışacağım, aslında bu bir kılavuz. Sonra bunu bir kitap haline dönüştürmek istiyorum. Herkesin ulaşabileceği PDF bir kitap olacak. Makine öğrenmesi dahil, dil modelleri dahil, matematiksel modeller dahil, derin öğrenmeyle ilgili modeller dahil hepsini göstermek istiyorum. Yapay zekanın çok gizemli görünmesini istemiyorum. Nasıl çalıştığını anlarsan o zaman onun cevaplarını daha iyi anlamlandırırsın. Yapay zekayı daha etkin kullanmayı sağlamalıyız çünkü bilinçli bir şekilde kullanırsak bizi daha iyi çalışmalar içerisinde olmamızı sağlayacaktır."
- "Şimdi karşında senden daha iyi cümleler kuran bir makine var"
Prof. Dr. Koç, gelecek 10 yılda insanlığı yapay zeka kaynaklı çok büyük sürprizlerin beklediğini ifade etti.
Makinelerin birçok işi yapıyor olmasının insanları ilk başlarda çok endişelendirmediğine dikkati çeken Koç, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Çünkü çok mekanik, sürekli tekrarlanabilen işleri yapıyorlardı. Ben daha iyisini yaparım dediğin için kendine rakip görmüyordun ama şimdi karşında senden daha iyi cümleler kuran bir makine var. Sen yazdığın cümleyi veriyorsun, 'bunu biraz düzeltir misin, daha etkili yapabilir misin?' dediğinde ağzın açık kalıyor. Ne kadar güzel yazmış diyorsun. Böyle bir sistemin benim elimde olması bana çok fazla. Hem sorumluluk hem güç veriyor. Güçle birlikte sorumluluk da olmalı. Zaman da kazandırıyor. Akıllı bir asistan birçok işi çok güzel yapıyor ama azıcık sorguladığın zaman bakıyorsun saçmalıyor. Bizim karşımızda böyle bir sistem var. Dolayısıyla şimdi çalışma alanı ne olursa olsun bunu kullanmanın bir temel prensiplerini öğrenmek gerekiyor. Kullanmanın temel prensiplerini öğrenmeliyiz ayrıca sürekli testler, denemeler yapa yapa bu konudaki uzmanlığımızı artırmalıyız. Yani dil gibi bu. Konuşa konuşa daha iyisini öğrenebiliyorsun."
​​​​​​​- "Şu anda yapay zekayı biraz zorluyoruz"
Yakın gelecekte yapay zekayla ilgili yaşanacak gelişmelere bütün dünyanın çok şaşıracağını dile getiren Koç, insanın zekayı yeniden sorgulayacağı döneme girileceğini belirtti.
"Tamamıyla kontrolü yapay zekaya vermeyin" diye görüşlerin de ortaya çıktığını anlatan Koç, şunları kaydetti:
"Yani kritik yerlerde yapay zekaya kontrol tamamıyla verilmez. Sebebi çünkü hatalar yapıyor. O hataların sorumlusu biz oluruz. Zararını da biz görürüz. Şimdi emniyet supabını nasıl kurmalıyız? Validasyon... Validasyon kelime olarak teyit etme anlamına geliyor. Şu anda öyle bir yapıyoruz ki biraz yapay zekayı zorluyoruz. Mesela bir labirent var, oradan çıkmasını istiyoruz. Labirente koyuyoruz. Ondan sonra bakıyoruz çıkmıyor, sürekli dönüyor. Yardım ediyoruz biraz soldan götürüyoruz. Şu anda yardım ediyoruz resmen yapay zeka sistemlerine. Böylece onun o labirentten çıkmasını sağlıyoruz. Doğru yola sokmaya çalışıyoruz. Yapay zekanın başarısız olduğu alan matematiktir ancak bununla ilgili çok ciddi çalışmalar yapılıyor. Soruları çözdürüyoruz yapay zekaya. Matematik hocaları, resmen onu yönlendiren problemi çözüyor ve ondan sonra oturup evet çözdük diyor problemi. Şu anda bununla ilgili 8-10 makale var. Bazı bilinmeyen problemleri çözdüler. Bir süre sonra yapay zeka modelleri ödül kazanacak hale gelecek. 10 yıldan bahsediyorlar, kendini toplayacak o zaman. Önümüzdeki 10 yıl içerisinde insanoğlunun hüngür hüngür ağlayacağı zamanlar olacak, 'benden daha iyi yapıyor' diye. O zaman mutsuzluktan değil benden daha iyi yapıyor diye ağlayacak insanlar. O şimdi senden daha iyi problem çözüyor. Senden daha iyi matematik yapıyor, senden daha iyi arkeoloji, ziraat yapıyor."
Türkiye'de yapay zeka konusunda iyi bir farkındalık olduğunu vurgulayan Koç, "Bu konuda çok çalışılıyor, bunu kesinlikle görüyorum. Bizim savunma sanayimiz içerisine bayağı bir entegre oldu. Herkes bir şeyler yapıyor. Türkiye'nin şu andaki hükümeti bu konunun gayet farkında. Hükümet bunu çok stratejik bulduğu için elinden geldiği kadar kaynaklarını bu konuya aktarıyor." diye konuştu.