Kışlık çorap muhabbeti: Emekliliğin tadı sıcacık ayaklarla çıkar

Doğal gaz faturaları ise henüz postacının çantasındayken bile insanın içini titretiyor. Kombinin düğmesine her uzanışta sanki kulağımıza bir ses fısıldanıyor: “Biraz daha açarsan bedelini ödersin…” Hal böyleyken insan ister istemez soruyor: Bu kışı gerçekten kombiyle mi geçireceğiz, yoksa aklımızla mı?

Belki de çözüm, teknolojide değil; eskilerin çok iyi bildiği küçük ama etkili yöntemlerde saklıdır. Kalın bir yün çorap, dizlere kadar çekilmiş bir battaniye, soba başında demlenen bir çay… Bunlar hem bedeni ısıtır hem de insanın içini. Üstelik faturaya da pek dokunmaz.

Eskiden evler bu kadar sıcak değildi ama sohbetler daha sıcaktı. Şimdi evler tropikal, insanlar montla dolaşıyor ama kimse memnun değil. Demek ki mesele dereceyle değil, dengeyle ilgili. Evi sauna yapmak yerine, üşümemeyi öğrenmek belki de en akıllıca tasarruf yöntemi.

Kısacası, kara kışa karşı tek savunmamız kombi düğmesi olmak zorunda değil. Biraz sağduyu, ve bolca yün çorap… Hem cebimiz rahat eder hem de kış, çekilir bir mevsime dönüşür.

Bakın, büyüklerimiz ne güzel söylemiş, lafın özü bu aslında:

"Ayağını sıcak tut, başını serin; gönlünü ferah tut düşünme derin"

Bu kadim atasözü, sağlıklı ve huzurlu bir yaşamın sırrını yüzyıllardır fısıldar. Hastalıktan korunmak ve vücudumuzu yıpratmamak için ayaklarımızı sıcak, başımızı serin tutmamız gerektiğini; olur olmaz şeyleri dert etmeyip geniş yürekli olmamız gerektiğini öğütler. Kış aylarında bu öğüt daha da önem kazanır. Kaliteli bir kışlık çorabın temel amacı, ayakları sadece soğuktan korumak değil, aynı zamanda vücudun genel ısı dengesine katkıda bulunmaktır. Modern çorap teknolojisi ise bunun çok daha ötesine geçer. İyi bir kışlık çorap, ayakların nefes almasını sağlamalı ve oluşan nemi (teri) dışarı atarak ayağı kuru tutmalıdır. Nemli kalan ayaklar hem daha çabuk üşür hem de mantar gibi sağlık sorunlarına davetiye çıkarır. Bu nedenle kışlık çorap seçimi, basit bir giyim tercihinden ziyade, atalarımızın bilgeliğini takip eden bir sağlık ve konfor yatırımıdır.

Kışlık çorabın performansını belirleyen en önemli faktör, üretildiği malzemedir. Piyasada yün, termal, polar gibi birçok seçenek bulunuyor. Her birinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları vardır.

Yün, kışlık çorap denince akla gelen ilk ve en klasik malzemedir. Doğal yalıtım kabiliyeti sayesinde en soğuk havalarda bile ayakları sıcak tutar. Yapılan analizlere göre, yünün en büyük avantajlarından biri, nemi emip dışarı atarak ayağın kuru kalmasını sağlaması ve doğal olarak koku oluşumunu engellemesidir. Piyasada farklı yün türleri bulunmaktadır:

Kuzu Yünü (Lambswool): Kuzulardan elde edilen ilk yündür ve son derece yumuşak ve sıcaktır. Hemington gibi markalar, Woolmark sertifikalı Lambswool koleksiyonları sunmaktadır.

Merinos Yünü: İnce ve yumuşak yapısıyla kaşındırmayan, üstün sıcaklık ve nem kontrolü sağlayan bir yün türüdür.

Alpaka Yünü: Hafif, ipeksi ve hipoalerjenik bir yün çeşididir. Mısırlı markasının koleksiyonlarında Alpaka yünlü kışlık çoraplar dikkat çekmektedir.

Yün çoraplar, özellikle outdoor aktiviteler ve uzun süre dışarıda vakit geçirenler için ideal bir seçimdir.

Termal çoraplar, ısıyı hapsetmek ve yalıtım sağlamak üzere tasarlanmış teknolojik ipliklerden üretilir. Kaynaklara göre, bu çoraplar özellikle botlarla kullanıldığında gün boyu üstün bir sıcaklık performansı sergiler. Yüksek nem yönetimi kabiliyetleri sayesinde ayağı kuru tutarlar ve bazı modeller antibakteriyel özellikler sunarak uzun süreli kullanımlarda hijyen sağlar. Mund Everest gibi markalar, -30°C gibi ekstrem koşullar için tasarlanmış termal çoraplar üretmektedir.

Polar, hafif ve ultra yumuşak dokusuyla bilinen bir kumaştır. Çorap Evi'nin rehberine göre, polar çoraplar genellikle ev içinde kullanım için idealdir. Yüksek konfor sunmaları ve soğuk zeminlerden gelen üşümeyi engellemeleri en büyük avantajlarıdır. Ancak yalıtım ve nem yönetimi konusunda yün ve termal çoraplara göre daha zayıf kaldıkları için dış mekan aktivitelerinde tercih edilmezler.

Kışın pamuklu çoraplar genellikle önerilmez çünkü teri emip ıslak kalarak ayağın daha çok üşümesine neden olabilirler. Ancak, yün ve pamuk karışımlı veya "havlu" olarak tabir edilen kalın dokulu pamuklu çoraplar (erkek havlu çorap gibi) daha iyi bir performans sunabilir. Bambu ise genellikle yün ile karıştırılarak kullanılır ve yumuşaklık katar. Kaşmir ise lüks, hafif ve olağanüstü sıcaklık sunan bir seçenek olarak öne çıkar.

Şimdi "İyi diyorsun da her şey ateş pahası" dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız. Ama çaresi yok değil. O parlak dükkanları, yabancı markaları bir kenara bırakın. Bizim hazinemiz pazarlarda, yöresel ürün satan teyzelerin tezgahlarında! Emekli maaşını en verimli kullanmanın yolu, doğrudan üreticiden almaktır. Kaliteli bir yün çorap, evladiyeliktir. Bir kere alırsınız, yıllarca giyersiniz. Üstelik o tezgahlarda pazarlık da sünnettendir, iki tatlı söze fiyatı da düşürürsünüz!

Hele o torunlara, çocuklara örülen çorapların, patiklerin kıymetini neyle ölçebiliriz ki? Onların sıcaklığı sadece yünden değil, ilmek ilmek işlenen sevgiden gelir. O paha biçilmezdir işte!

Hazır yöresel ürünlerden bahsetmişken Hemşin çorabına bir selam durmak lazım! O ne renklerdir, o ne desenlerdir...

Her biri bir tablo gibi. Sadece ayağınızı değil, insanın içini de ısıtır. Karadeniz'in o zorlu kışlarında, ninelerimizin, annelerimizin ellerinden

dökülen bir gelenektir bu. Ayağınıza giydiğiniz şey bir çoraptan öte, bir kültürün, bir yaşanmışlığın mirasıdır. Bulursanız kaçırmayın, hem kendinize alın hem de eşe dosta en güzel hediye olur.

Çorabı kaptık diyelim. Peki bu ayak donmasına karşı başka ne silahlarımız var? Gelin bakalım:

Pamukluya Elveda: Kışın pamuklu çorap giymek, kendi ayağına sıkmaktır. Teri emer, sonra da ayağınızda buz gibi olur. Aman ha, uzak durun!

Kat Kat Giymek Sanattır: Baktınız hava çok fena, tek çorap kesmiyor. İnce bir yün çorabın üstüne bir de kalın yün patik çekin. Soğuk falan dinlemez!

Akşam Sefası Masajı: Haberleri izlerken, çayınızı yudumlarken ayaklarınıza bir güzel masaj yapın. Kan bir dolaşsın, canlansın. Sonra çekin çorapları, değmeyin keyfinize.

Eski Dost Sıcak Su Torbası: Yatağa girmeden yarım saat önce yatağın ayak ucuna o vefalı dostumuzu koyun. Yatağın o ilk ayazını alır, sizi mışıl mışıl bir uykuya teslim eder.

Soğuktan, sızıdan, ayazdan keyfimiz kaçmasın. Çekelim ayağımıza o renkli, sıcacık yün çoraplarımızı, demleyelim tavşankanı çayımızı... Bırakalım dışarıda fırtına kopsun. Bizim ayaklarımız da sıcak, gönlümüz de ferah olsun. Hadi sağlıcakla kalın!

Zeynep Moreau haberleri için tıklayın.