Kendiliğinden yetişiyor, kilosu 850 lira: Türkiye şurubunu yapıpı yurt dışına satıyor Sözcü Gazetesi

Son yıllarda gıda takviyeleri ve bağışıklık ürünlerinde adını sıkça duyduğumuz kara mürver (Sambucus nigra), Türkiye’de tarım ve ihracat dünyasının yeni gözdelerinden biri haline geldi. Halk arasında "melesir", "patlangaç" veya "mindiraç" gibi yerel isimlerle bilinen bu bitki, doğada tamamen kendi kendine yetişen yabani yapısıyla dikkat çekerken, artan küresel talep doğrultusunda artık modern tarım sahalarında da planlı olarak üretiliyor.

EN ÇOK KARADENİZ VE MARMARA'DA KENDİLİĞİNDEN YETİŞİYOR

Kara mürver, nemli toprakları, dere yataklarını ve bol yağış alan iklimleri seven bir bitkidir. Bu nedenle Türkiye'de doğal olarak en yoğun görüldüğü yer Karadeniz Bölgesi'dir. Özellikle Rize, Artvin, Giresun ve Sinop gibi illerin kırsal alanlarında, orman altlarında ve su kenarlarında hiçbir insan müdahalesi olmadan tamamen kendi kendine yetişiyor.

Marmara Bölgesi'nde ise Kırklareli’nin Istranca ormanları ve Sakarya çevresi bitkinin doğal yaşam alanlarındandır. Ege Bölgesi'nde (özellikle İzmir'in yüksek kesimleri) ve Doğu Anadolu’da su kaynaklarına yakın vadilerde de mürver ağaçlarına rastlanıyor.

İLAÇ SANAYİSİNDE KULLANILIYOR

Kara mürverin çiçeği de meyvesi de tam bir şifa kaynağıdır. A, B ve C vitaminleri, lifler ve çok yüksek oranda antioksidan (antosiyanin) içeren bu bitki, özellikle ilaç ve gıda takviyesi sektörünün ham maddesidir.

Tıbbi kullanım: Klinik çalışmalar kara mürver ekstraktlarının antiviral (virüs engelleyici) özelliklerini ortaya koymuştur. Bu nedenle grip, nezle ve üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı üretilen şurup, kapsül ve efervesan tabletlerin ana bileşenidir.

Gıda ve boya sektörü: Meyvelerinden marmelat, reçel, meyve suyu ve çay yapılırken; gıda sanayisinde doğal renklendirici (mor-siyah boya) olarak da yaygın şekilde tercih edilmektedir.

KİLOGRAM FİYATI DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR

Kara mürverin piyasadaki kilogram fiyatı, ürünün taze toplanmış olmasına ya da kurutulma biçimine göre farklılık gösteriyor. Ağustos ve Eylül aylarındaki hasat döneminde doğrudan dalından toplanan taze (yaş) kara mürver meyvesinin kilogramı piyasada 150 TL ile 300 TL arasında alıcı buluyor. 

KURU MÜRVERİN KİLOSU 700 TL'YE KADAR ÇIKIYOR

Ürün kurutulduğunda ise hem raf ömrü uzamakta hem de değeri artmaktadır; aktarlarda ve online şifa pazarlarında kurutulmuş kara mürver meyvesinin kilogram fiyatı 400 TL ile 700 TL arasında değişiyor. Bitkinin toplanması ve kurutulması çok daha büyük bir el emeği gerektiren beyaz renkli mürver çiçeği formu ise en değerli kısmı olup, kilogramı 500 TL ile 850 TL bandına kadar yükseliyor.

TÜRKİYE ŞURUBUNU ÜRETİP DIŞARIYA İHRAÇ EDİYOR

Geçmiş yıllarda ilaç ve takviye gıda sektörü için kara mürveri çoğunlukla yurt dışından ithal eden Türkiye, artık rollerini değiştiriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı destekli projeler, kadın kooperatifleri ve girişimci ziraat mühendisleri sayesinde Sakarya, Balıkesir ve Kastamonu gibi illerde ticari kara mürver bahçeleri kuruldu.

Bu yerli üretim hamlesi, meyvenin sadece ham madde olarak kalmamasını sağladı. Türkiye’de faaliyet gösteren yerli ilaç ve gıda firmaları, Türkiye’nin ilk yerli kara mürver şuruplarını ve ekstraktlarını üreterek piyasaya sürdü. Tamamen yerli mürverlerden elde edilen bu takviye gıdalar ve ham kurutulmuş mürver ürünleri, başta Avrupa ülkeleri ve ABD olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilerek ülke ekonomisine ciddi bir döviz girdisi sağlamaya başladı.