Kanser ilaçlarına yeni şartlar getirildi: Herkes alamayacak

Kanserle mücadelede hayati öneme sahip olan ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödeme listesinde yer almayan "akıllı ilaçlar" konusunda Yargıtay, kanser hastalarını ve yakınlarını bir kez daha üzecek karara imza attı. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin sadece doktor raporunu yeterli görmeyerek "bilimsel filtre" şartı getirdiğini duyurdu.

Kararın detaylarını köşesine taşıyan Karakaş, hastaların bugüne kadar izlediği yolun artık kapandığını belirterek şunları söyledi:

"Akıllı ilacın parasını kendim öderim. Sonra tedavi ile ilgili aldığım rapora istinaden nasıl olsa mahkemeyi kazanır ve bu kararla paramı geri alırım dönemi bitti. Yargıtay, akıllı ilaç parasını geri alabilmek için emsal nitelikte yeni ve sert kriterler belirledi."

Karakaş’ın aktardığına göre Yargıtay, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına atıf yaparak devletin mali imkanlarına vurgu yaptı.

Vefat eden kanser hastasının ilaç bedeli SGK'dan alınacak

Kararda, "Her türlü sağlık hizmetinin ücretsiz olması arzu edilse de bu durum devletin mali kaynaklarıyla doğrudan ilişkilidir. Her ilaç bedelinin sınırsızca ödenmesi, sistemin finansal sürdürülebilirliğini yok edebilir" denildi.

Bu gerekçeyle, sosyal devlet ilkesi bütçe kısıtlılığına takılırken, parası olmayanın sağlık hakkı da ancak belli şartlarda korunacak.

İsa Karakaş, mahkemelerin artık bir ilacın ödenmesine karar verebilmesi için şu dört temel şartın oluşmasını bekleyeceğini ifade etti:

FAZ ÇALIŞMALARI TAMAMLANMALI İlacın güvenilirliği dünya ve Türkiye genelinde (Faz 1-4 süreçleri) tescilli olmalı.

KİŞİYE ÖZEL GENETİK UYGUNLUK: Hastanın genetik yapısının (PD-L1 seviyesi gibi) ilaca uygun olduğu testlerle netleşmeli.

GEÇİCİ DEĞİL, SÜREKLİ FAYDA: İlacın sadece yaşam kalitesini artırması yetmeyecek; hastayı "sürekli olarak" iyileştireceğine dair uzman heyet raporu şart olacak.

SGK İLAÇLARININ YETERSİZLİĞİ: Mevcutta SGK tarafından ödenen ilaçların hastada işe yaramadığı ispatlanmak zorunda kalacak.

Kararın hem hasta hem de kurum açısından sonuçlarını değerlendiren Karakaş, "Bu karar ile tedavi hakkı güvence altında görünse de artık her yeni ilaç her hastaya ödenir dönemi kapandı. Bilimsel temeli zayıf veya deneme aşamasındaki ilaçlar için SGK kasasından kontrolsüz harcama yapılmasının önüne geçildi" dedi.

Köpekleri hayat kurtardı: Sahiplerinin iki kanserini birden fark etti

Karakaş’a göre bu karar, akıllı ilaç bekleyen binlerce hasta için zorlu bir yol haritası anlamına geliyor.