Kahkahanın gizli gücü: Bir gülüşle sağlığınızı nasıl değiştirirsiniz?

Gülmenin, kalori yakmaktan bağışıklığı desteklemeye kadar geniş bir yelpazede fayda sağladığı kanıtlandı. Bilim insanlarına göre içten bir kahkaha, kimi zaman bir egzersiz kadar etkili olabiliyor.

Takıntı hastalığının (OKB) belirtileri

Stres seviyesini yönetmenin yolları neler?

GÜLMENİN SAĞLIĞA BEKLENMEDİK FAYDALARI

Gülmenin insan sağlığı üzerindeki etkileri sanılandan çok daha derindir. ABD’de yürütülen araştırmalar, kahkahanın stresle mücadelede son derece etkili bir yöntem olduğunu ortaya koyuyor. Hatta yalnızca gülmeyi beklemek bile vücuttaki kortizol, adrenalin ve dopamin gibi stres hormonlarının dengelenmesine katkı sağlıyor. Bu hormonların düzenli çalışması bağışıklık sistemini koruyarak hastalıklara, özellikle de kansere karşı koruyucu bir görev üstlenebiliyor. Ayrıca gülmenin ağrı eşiğini yükselttiği de biliniyor. Uzmanlar, uzun süreli ağrı yaşayan kişilere mizahi içerikler izlemenin tedavi sürecine destek olabileceğini belirtiyor. Çünkü pozitif bir ruh hali, ağrı toleransını artırıyor. İçten bir kahkahanın yalnızca 15 dakikada sıkıntıyı yüzde 10 azalttığı bile tespit edilmiş durumda. Gülme sırasında, tıpkı egzersiz yaparken salgılanan endorfin gibi, mutluluk sağlayan kimyasallar devreye giriyor.

KAHKAHA NEDEN ORTAYA ÇIKAR?

Kahkaha yalnızca insanlara özgü bir davranış olarak görülse de, yapılan çalışmalar bunun sosyal bir iletişim biçimi olduğunu gösteriyor. Araştırmalara göre kahkaha ve gülümseme, karşı tarafa iyi niyet mesajı iletmenin doğal bir yolu. Primatların da samimiyet gösterisi olarak dişlerini açarak yaptıkları ifadelerin benzer bir işleve sahip olduğu düşünülüyor.

KAN BASINCI VE KALP SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLER

Stresin önemli sonuçlarından biri olan yüksek tansiyon, kalp hastalıkları ve felç açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Araştırmacılar bu nedenle kahkahanın kan basıncı üzerindeki etkisini incelemeye başladı. Hemodiyaliz gören 40 hasta üzerinde yürütülen sekiz haftalık bir deneyde, hastalara komik içerikler dinletildi ve seanslar sonrası kan basınçlarının düştüğü görüldü.

Bu çalışmalar, zamanla kahkaha yogası adı verilen özel bir terapinin doğmasına zemin hazırladı. Kurucusu Kataria, kahkaha atmak için mizaha bile gerek olmadığını, kahkahanın bir grup içinde egzersiz olarak başlatıldığında kısa sürede gerçek kahkahalara dönüştüğünü belirtiyor. Kataria’nın 200 kişiyle yürüttüğü araştırmada, katılımcıların hem sistolik hem de diyastolik kan basıncında belirgin düşüşler gözlendi ve stres hormonu kortizol seviyeleri azaldı.

KAYGI, ANKSİYETE VE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLER

Mizahın kaygı üzerindeki etkisini inceleyen bir başka çalışma, elektrik şoku verileceğine inandırılan öğrencilerin mizahi içerik dinlediklerinde kaygılarının önemli ölçüde azaldığını ortaya koydu. Ayrıca, Parkinson hastalarında, hemşirelik öğrencilerinde ve menopoz dönemindeki kadınlarda kahkaha terapisinin depresyon, anksiyete ve özsaygı üzerinde olumlu etkiler sağladığı görüldü.

Soğuk algınlığı ve grip gibi bağışıklık sistemiyle ilgili sorunların arttığı dönemlerde kahkaha terapisinin uygulanmasının bağışıklığı desteklediği düşünülüyor. Doğum sonrası anneler üzerinde yapılan araştırmalarda, kahkaha terapisi sonrasında anne sütündeki IgA düzeylerinde artış gözlenmesi bunun en dikkat çekici örneklerinden biri.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE KİMYASAL TEPKİLER

Komik içerik izleyen üniversite öğrencilerinin tükürük IgA (sIgA) seviyelerinin arttığı tespit edildi. Ayrıca yapılan küçük ölçekli deneyler, kahkahanın vücudun doğal öldürücü hücreleri olan NK hücrelerinin aktivitesini yükseltebildiğini gösteriyor. Bu etkiler özellikle erkek deneklerde daha belirgin olarak kaydedilmiş olsa da genel eğilim bağışıklık üzerinde olumlu bir rol oynadığını işaret ediyor.

UYKU, DUYGUDURUM VE DEPRESON ÜZERİNE ETKİLER

Uzun süreli bakım tesislerinde yaşayan hastalar üzerinde yapılan bir çalışmada, sekiz seanslık kahkaha terapisinin depresyonu azalttığı, genel ruh hâlini iyileştirdiği ve uyku kalitesini artırdığı görüldü. Bir diğer çalışmada ise, kanser hastalarının kahkaha terapisi sonrasında depresyon ve olumsuz duygu durumlarında anlamlı iyileşmeler olduğu belirlendi.

KARDİYOVASKÜLER FAYDALAR VE KALORİ YAKMA

Kahkaha atmak, kalp atış hızını ve solunumu artırarak tıpkı egzersizde olduğu gibi oksijen tüketimini yükseltiyor. Fakat bu etkiler yalnızca kahkaha sürdüğü müddetçe devam ediyor. Buna rağmen 30–60 dakika süren bir kahkaha seansı, hafif bir egzersiz kadar etkili olabiliyor.

Kalp sağlığı açısından bakıldığında, komik sahneler izleyen kişilerin damar genişleme kapasitesinin yüzde 22 arttığı; stresli içerik izleyenlerde ise bu oranın yüzde 35 azaldığı tespit edildi. Ayrıca kahkahanın “iyi” kolesterolü artırdığı da araştırmalarca destekleniyor.

Son olarak, yapılan deneylerde 10 dakikalık kahkaha seansının enerji harcamasını artırarak yaklaşık 10 kalori fazladan yakılmasını sağladığı görüldü.

Görsel Kaynak: shutterstock