Kafası kuyruk, bacakları diken çıktı: Bu hayvan 50 yıl herkesi kandırmış Sözcü Gazetesi

Bilim her zaman ilk seferde doğruyu bulamaz. Bunun en büyük kanıtı ise 500 milyon yıl önce yaşamış, sadece birkaç santim boyundaki bir deniz canlısı: Hallucigenia sparsa.

Burgess Shale fosil yataklarında bulunan bu dikenli yaratık, o kadar tuhaftı ki ismini "Halüsinasyon" kelimesinden aldı; ancak asıl tuhaflık, bilim insanlarının onu yıllarca tamamen yanlış anlamasıydı.

İngiliz paleontolog Simon Conway Morris, 1977'de fosili incelediğinde şoke edici bir iddia ortaya attı: "Bu hayvan sırtındaki sert dikenlerin üzerinde, sırıkla yürür gibi yürüyor. Sırtındaki yumuşak tüpler ise yiyecek yakalamaya yarayan kolları." Bu teori yıllarca kabul gördü. Bilim kitaplarına "dikenleri üzerinde yürüyen canavar" olarak girdi.

Yıllar sonra İsveçli Lars Ramsköld fosili tekrar inceledi ve tarihi hatayı fark etti. Fosil aslında baş aşağı duruyordu! Morris'in "bacak" sandığı şeyler aslında hayvanı koruyan sırt dikenleriydi. "Yiyecek toplayıcı kol" sanılanlar ise gerçek bacaklarıydı. Hayvan ters çevrilince her şey mantıklı hale geldi.

Hayvanı düz çevirdiler ama bu sefer de önüyle arkasını karıştırdılar. Yıllarca fosilin bir ucundaki koyu lekenin, ezilmiş bir kafa olduğu sanıldı. Nature dergisinde yayınlanan son çalışma ise noktayı koydu: O leke kafa değil, hayvan öldükten sonra dışarı çıkan bağırsak sıvılarıydı! Gelişmiş mikroskoplarla yapılan incelemede, gerçek kafa ve ağız, yıllarca "kuyruk" sanılan diğer uçta bulundu. Üstelik ağzının etrafında halka şeklinde dişler vardı.

Bugün "Lobopod" grubuna dahil edilen Hallucigenia, bilimin hatasız olmadığını ama hatalarını düzelterek ilerlediğini gösteren en güzel örnek. 500 milyon yıllık bu minik "kabus", sonunda hak ettiği doğru resme kavuştu.