İZSU açıkladı: İzmir barajları kritik seviyede

İzmir’de kış boyunca etkili olan yağışlara rağmen kentin ana su kaynaklarında tablo hâlâ temkinli. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU), 6 Mart 2026 itibarıyla baraj doluluk oranlarını güncelledi.

Veriler, bazı barajlarda ciddi toparlanma yaşandığını gösterse de özellikle kentin ana içme suyu kaynaklarında seviyelerin kritik eşiklerin altında kaldığını ortaya koydu.

Uzmanlara göre son haftalardaki yağışlar rezervleri artırdı. Ancak yaz aylarına güvenle girilebilmesi için mart boyunca düzenli ve uzun süreli yağışların devam etmesi gerekiyor.

İzmir’in en büyük içme suyu kaynağı olan Tahtalı Barajı’nda kademeli yükseliş sürüyor.

4 Mart’ta yüzde 39,03 olan doluluk oranı, 5 Mart’ta yüzde 39,32’ye çıktı. 6 Mart 2026 verilerine göre ise seviye yüzde 39,32’de kaldı ve bir önceki güne göre değişmedi.

Kuvvetli sağanaklara ve bazı bölgelerde yaşanan taşkınlara rağmen doluluk oranının kritik kabul edilen yüzde 50 eşiğinin altında kalması dikkat çekti. Uzmanlar, barajın güvenli seviyelere ulaşabilmesi için yağışların aralıksız devam etmesi gerektiğini vurguluyor.

Geçen yılın aynı dönemine bakıldığında ise belirgin bir artış görülüyor. 6 Mart 2025’te Tahtalı Barajı’ndaki doluluk yalnızca yüzde 15,75 seviyesindeydi.

İzmir’e takviye su sağlayan Gördes Barajı yılın başında neredeyse tamamen kuruma noktasına gelmişti.

30 Ocak’ta doluluk oranı yüzde 0 olarak kaydedilmiş, baraj fiilen boşalmıştı. 31 Ocak’ta başlayan yağışların ardından su seviyesi yeniden yükselmeye başladı.

Şubat ayındaki yoğun yağışlar ve taşkınlar baraj rezervinde kademeli toparlanma sağladı.

4 Mart’ta yüzde 27,90 olan doluluk oranı, 5 Mart’ta yüzde 27,96’ya çıktı. 6 Mart 2026 itibarıyla ise seviye yüzde 28,04 olarak ölçüldü.

Uzmanlara göre bu artış olumlu bir işaret olsa da yaz ayları için yeterli değil. Gördes’te yüzde 40 seviyesinin aşılması durumunda su arzı açısından kısmi bir rahatlama sağlanabileceği belirtiliyor.

İZSU’nun 6 Mart 2026 verilerine göre İzmir’deki barajların doluluk oranları şöyle:

• Tahtalı Barajı: %39,32

• Balçova Barajı: %90,96

• Ürkmez Barajı: %100

• Gördes Barajı: %28,04

• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %71,56

Bazı barajlarda doluluk oranları yüksek seviyelere ulaşmış olsa da kentin ana su kaynağı olan Tahtalı ile takviye sistemi açısından kritik olan Gördes’teki seviyeler, yaz ayları öncesi su güvenliği açısından dikkatle izleniyor.

Veriler, geçen yılın aynı dönemine kıyasla İzmir barajlarında belirgin bir toparlanma olduğunu gösterdi

• Tahtalı Barajı: 2025’te %15,75 → 2026’da %39,32

• Balçova Barajı: 2025’te %37,85 → 2026’da %90,96

• Ürkmez Barajı: 2025’te %27,25 → 2026’da %100

• Gördes Barajı: 2025’te %5,95 → 2026’da %28,04

• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: 2025’te %19,06 → 2026’da %71,56

İZSU açıkladı: Tahtalı ve Gördes hala kritik seviyede

Barajlardaki artış eğilimine rağmen uzmanlar uyardı: kış yağışları beklenen seviyede gerçekleşmezse yaz aylarında su yönetimi yeniden kritik hale gelebilir. Bu nedenle özellikle mart ayındaki yağışların baraj rezervleri açısından belirleyici olacağı belirtildi.

Baraj doluluk oranı, bir barajın depolayabildiği toplam su kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik bir değerdir. Başka bir ifadeyle, baraj rezervuarında bulunan mevcut su miktarının barajın maksimum kapasitesine oranıdır.

Örneğin kapasitesi 100 milyon metreküp olan bir barajda 50 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı yüzde 50 olarak hesaplanır. Bu oran, şehirlerin içme suyu planlaması, tarımsal sulama ve enerji üretimi açısından en önemli göstergelerden biridir.

Baraj doluluk oranları genellikle su idareleri tarafından günlük veya haftalık olarak açıklanır ve su yönetimi politikalarının belirlenmesinde temel veri olarak kullanılır.

Baraj doluluk oranlarında yıllık eğilim, barajlardaki su seviyelerinin bir yıl boyunca nasıl değiştiğini ve önceki yıllarla karşılaştırıldığında nasıl bir tablo ortaya çıktığını gösterir.

Bu eğilim incelenirken özellikle şu noktalar dikkate alınır:

• Geçen yılın aynı dönemindeki doluluk oranı

• Mevsimsel yağış miktarı

• Kurak veya yağışlı dönemlerin etkisi

• Uzun vadeli iklim değişikliği etkileri

Yıllık eğilim analizleri sayesinde su kaynaklarının artıp artmadığı, kuraklık riskinin güçlenip güçlenmediği ve şehirlerin su yönetiminde hangi önlemleri alması gerektiği daha net görülebilir.

Baraj doluluk oranları, bir bölgenin su güvenliği açısından en kritik göstergelerden biridir. Özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın içme suyu doğrudan barajlardan sağlanır.

Doluluk oranlarının önemi şu başlıklarda ortaya çıkar:

• İçme suyu arzının sürdürülebilirliği

• Tarımsal sulama kapasitesi

• Hidroelektrik enerji üretimi

• Kuraklık riskinin yönetimi

• Su tasarrufu politikalarının belirlenmesi

Doluluk oranları düşük olduğunda su kısıtlamaları, tasarruf çağrıları veya alternatif su kaynakları gündeme gelebilir.

Baraj seviyeleri büyük ölçüde yağış miktarına bağlıdır. Yağmur ve kar suları, akarsular ve yeraltı akışları aracılığıyla barajlara ulaşarak rezervuarları doldurur.

Ancak yağışın barajlara etkisi yalnızca miktarına bağlı değildir. Yağışın:

• Süresi

• Düzenliliği

• Mevsimi

• Yağmur veya kar şeklinde olması

gibi faktörler de belirleyici olur.

Kısa sürede gerçekleşen çok şiddetli yağışlar sel riskini artırabilir ancak baraj doluluğunu beklenen kadar yükseltmeyebilir. Buna karşılık uzun süreli ve dengeli yağışlar baraj rezervlerinin daha sağlıklı şekilde artmasını sağlar.

Baraj doluluk oranı, barajda bulunan mevcut su miktarının toplam depolama kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır.

Hesaplama formülü şöyledir:

Doluluk Oranı (%) = (Mevcut Su Hacmi / Maksimum Baraj Kapasitesi) × 100

Örneğin:

• Baraj kapasitesi: 200 milyon metreküp

• Mevcut su miktarı: 80 milyon metreküp

Bu durumda doluluk oranı:

(80 / 200) × 100 = %40 olur.

Bu ölçümler genellikle barajdaki su seviyesini izleyen sensörler ve hidrometrik ölçüm sistemleri aracılığıyla belirlenir.

Kuraklık riski, bir bölgede uzun süre yeterli yağış olmaması nedeniyle su kaynaklarının azalması ve su talebinin karşılanamaması ihtimalini ifade eder.

Kuraklık yalnızca yağış eksikliğiyle ilgili değildir. Aynı zamanda şu faktörler de riski artırabilir:

• Artan nüfus ve su tüketimi

• Yetersiz su yönetimi

• İklim değişikliği

• Yeraltı su kaynaklarının aşırı kullanımı

Baraj doluluk oranlarının uzun süre düşük kalması, kuraklık riskinin arttığının en önemli göstergelerinden biri olarak kabul edilir.

Barajlarda tam doluluk, rezervuarın maksimum depolama kapasitesine ulaşması anlamına gelir. Bu durumda barajdaki su seviyesi teknik olarak belirlenen üst sınırına yaklaşır veya ulaşır.

Tam doluluk durumunda:

• İçme suyu arzı açısından güvenli bir rezerv oluşur

• Tarımsal sulama için yeterli su sağlanabilir

• Hidroelektrik enerji üretimi daha verimli yapılabilir

Ancak barajların tamamen dolu olması her zaman sorunsuz bir durum anlamına gelmez. Çok yoğun yağış dönemlerinde barajların güvenliğini sağlamak için fazla su kontrollü şekilde tahliye edilebilir. Bu işlem, taşkın riskini azaltmak için yapılır.