İstanbul Barajları Kritik Seviyede: Yağışlar Hala Yetersiz

Kış aylarında görülen yağışlara rağmen İstanbul’un su rezervlerinde beklenen toparlanma henüz gerçekleşmedi. Barajlardaki doluluk oranı son günlerde sınırlı bir artış gösterse de mevcut seviyeler su güvenliği açısından temkinli bir tablo ortaya koydu.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi verilerine göre megakentteki barajların ortalama doluluk oranı birkaç gün içinde yalnızca çok küçük bir yükseliş kaydetti. Yağışların barajlara katkı sağladığı görülse de artışın oldukça sınırlı kaldığı dikkat çekti.

Son günlerde açıklanan veriler barajlardaki yükselişin milimetrik düzeyde olduğunu gösterdi.

Veriler, son yağışların barajlara bir miktar katkı sağladığını ortaya koysa da artışın oldukça düşük seviyede kaldığı görülüyor.

İki haftalık verilere bakıldığında da tablo benzer.

24 Şubat’ta yüzde 43,39 olan doluluk oranı, 9 Mart itibarıyla yüzde 45,83’e çıktı. Yaklaşık iki haftada yalnızca 2 puanı aşan bir artış yaşanması, su rezervlerinin hâlâ kırılgan seviyede bulunduğunu gösteriyor.

9 Mart 2026 tarihinde açıklanan ölçümlere göre İstanbul’daki barajlarda doluluk oranları şöyle:

Özellikle Terkos ve Sazlıdere barajlarında doluluk oranının yüzde 30 seviyelerine yakın seyretmesi dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre ocak ve şubat aylarında yağış miktarının uzun yıllar ortalamasının altında kalması, İstanbul’un su rezervleri üzerinde doğrudan etkili oldu.

Uzmanlar kısa süreli sağanakların barajlar için kalıcı çözüm olmadığını belirterek şu uyarıda bulunuyor:

“İlkbaharda düzenli ve güçlü yağışlar görülmezse barajlardaki toparlanma sınırlı kalabilir. Yaz aylarında artan tüketim ve buharlaşma da düşünüldüğünde su yönetimi daha zor bir döneme girebilir.”

Sıcaklıkların yükseldiği yaz aylarında hem su tüketimi artıyor hem de buharlaşma hızlanıyor. Bu durum barajlardaki seviyelerin daha hızlı gerilemesine yol açabiliyor.

Uzmanlara göre İstanbul’un önümüzdeki aylardaki su durumunu belirleyecek en kritik faktör ilkbahar yağışları olacak. Mevcut veriler ise kalıcı bir rahatlama için düzenli ve uzun süreli yağışlara ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.

Ömerli, Darlık, Elmalı ve Terkos barajlarında son durum ne? İSKİ açıkladı

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su depolama kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik değeri ifade eder. Başka bir ifadeyle, baraj gölündeki su miktarının maksimum kapasiteye oranı olarak hesaplanır.

Örneğin kapasitesi 100 milyon metreküp olan bir barajda 50 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı yüzde 50 olarak kabul edilir. Bu veri, şehirlerin içme suyu planlamasından tarımsal sulamaya, enerji üretiminden kuraklık yönetimine kadar birçok alanda temel gösterge olarak kullanılır.

Baraj doluluk oranlarının yıl boyunca nasıl değiştiğini görmek için yıllık eğilim analizleri yapılır. Bu analizlerde özellikle şu başlıklar incelenir:

• Geçen yılın aynı dönemindeki doluluk oranları
• Mevsimsel yağış miktarı
• Kurak veya yağışlı dönemlerin etkisi
• Uzun vadeli iklim değişikliği etkileri

Bu karşılaştırmalar sayesinde su kaynaklarının artıp artmadığı, kuraklık riskinin güçlenip güçlenmediği ve hangi önlemlerin alınması gerektiği daha net görülebilir.

Baraj doluluk oranları bir kentin su güvenliği açısından en kritik göstergelerden biri kabul edilir. Özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın içme suyu doğrudan barajlardan sağlanır.

Doluluk oranları şu alanlarda belirleyici rol oynar:

• İçme suyu arzının sürdürülebilirliği
• Tarımsal sulama kapasitesi
• Hidroelektrik enerji üretimi
• Kuraklık riskinin yönetimi
• Su tasarrufu politikalarının belirlenmesi

Doluluk oranlarının uzun süre düşük seviyelerde kalması durumunda su tasarrufu çağrıları, kısıtlamalar veya alternatif su kaynakları gündeme gelebilir.

Baraj doluluk oranı, barajdaki mevcut su miktarının toplam depolama kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır.

Formül şu şekildedir:

Doluluk Oranı (%) = (Mevcut Su Hacmi / Maksimum Baraj Kapasitesi) × 100

Örneğin kapasitesi 200 milyon metreküp olan bir barajda 80 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı şöyle hesaplanır:

(80 / 200) × 100 = yüzde 40

Bu ölçümler barajlarda kurulu sensörler ve hidrometrik sistemler aracılığıyla düzenli olarak takip edilir. Böylece su rezervlerindeki değişim günlük veya haftalık olarak izlenir.

9 Mart İzmir'deki barajların doluluk oranları