ABD ve Ukrayna istihbarat paylaşımını tekrar devreye aldı Sözcü Gazetesi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Oslo'da bir araya gelmesinin ardından, ABD’nin Ukrayna ile istihbarat paylaşımını salı günü yeniden devreye soktuğunu duyurdu.

Erken uyarı sisteminin siviller için hayati önem taşıdığını vurgulayan Zelenski, "Erken uyarıdan bahsediyorum. Bu halkımız, çocuklar, yetişkinler ve siviller için çok önemli; çünkü bir balistiğin ne zaman geldiğini bilebiliyoruz. Bu yüzden Amerikan tarafına müteşekkiriz. Artık çalışıyor" dedi.

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store’un ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb’ın yanı sıra İngiltere, Avrupa Birliği ve NATO temsilcileri katıldı.

ABD Özel Temsilcisi Witkoff görüşmede şahsen yer alırken, Trump’ın özel temsilcisi ve damadı Jared Kushner toplantıya video bağlantısıyla bağlandı.

Görüşmeler sırasında siyasi gerilime rağmen olumlu bir hava sergileyen Zelenskiy, ilk fotoğraf çekiminde Witkoff ile kucaklaştı ve ardından kendisine bir ödül takdim etti.

SIRADA ÜÇLÜ GÖRÜŞME 

Gergin geçen müzakereler hakkında isminin gizli kalması şartıyla konuşan bir ABD’li yetkili, Oslo toplantılarının "çok verimli" geçtiğini belirtti.

Yetkili, "Ukrayna yeni fikirler ve teklifler sundu, bunlar ayrıntılı olarak tartışıldı. Taraflar, Rusya ile temas kurma ve diplomatik süreci ilerletme konusunda koordineli bir yaklaşımda uzlaşma yönünde anlamlı ilerleme kaydetti" dedi.

Yetkili; ABD, Ukrayna ve Avrupa arasında atılacak adımlar konusunda "güçlü bir uyum" bulunduğunu ve Witkoff ile Kushner’in, Zelenskiy ve Trump ile Putin arasında bir Ukrayna önerisi olan "doğrudan üçlü" görüşmeler yapılması için Rus lidere baskı yapacağını kaydetti.

Norveç Başbakanı Store, görüşmelerin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada "birkaç şeyi yoluna koyabildiği" için memnun olduğunu dile getirerek, "dün söylenenleri kurcalamaktan elde edilecek hiçbir şey olmadığını" ifade etti.

'BARIŞ İÇİN İYİ BİR GÜN'

Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ise toplantıda teknik ve temel konularda ilerleme kaydedildiğini belirterek salı gününü "barış için iyi bir gün" olarak nitelendirdi.

Özel Temsilci Witkoff’un, Rus lideri müzakere masasına çekme çabaları kapsamında üçlü toplantı teklifini iletmek ve fikir alışverişinde bulunmak üzere çarşamba günü St. Petersburg’a gitmesi bekleniyor.

Witkoff’un ayrıca, Nisan 2022'de doğu Ukrayna'daki İzyum kenti işgal altındayken Rus güçlerince yakalanan ve dört yılı aşkın süredir Rusya'da tutuklu bulunan 70'li yaşlarındaki Amerikalı öğretmen Stephen Hubbard'ın serbest bırakılmasını da talep etmesi bekleniyor.

ZELENSKİ'YE SIRTINI DÖNDÜ, PUTİN İLE ANLAŞTI

Oslo'da gerçekleştirilen görüşme, Donald Trump’ın bu ay Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları kaldırması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir dizel anlaşması duyurması ve Ukrayna'nın desteğe en çok ihtiyaç duyduğu bir dönemde Moskova ile yakınlaşmasının ardından Kiev ve Washington arasında bozulan ilişkilerin gölgesinde gerçekleşti.

Zelenski söz konusu yakıt anlaşmasını, Trump’ın İran’daki başarısızlıklarının yol açtığı "zayıf" bir hamle olarak nitelemiş ve yaşanan süreçte kendisini "ihanete uğramış" hissettiğini ifade etmişti.

Ukraynalı yetkililer, Zelenski'nin Trump'a yönelik eleştirilerini artırdığı son 10 günlük dönemde ABD’nin Ukrayna’nın Starlink kabiliyetlerini kısıtladığını, önleme füzelerinin sevkiyatını geciktirdiğini ve istihbarat paylaşımını sınırlandırdığını öne sürdü.

ABD yönetimi bu tür kısıtlamaların getirildiğini reddederken, Ukraynalı siviller geçtiğimiz hafta bu kesintilerin ardından korumasız kaldı.

Cephe hattında son dönemde belirgin bir ilerleme kaydedemeyen Rusya ise kentleri kışa kadar yaşanamaz kılmak amacıyla Kiev ve diğer büyük merkezlere yönelik balistik ve jet motorlu insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırdı.

'SAVAŞI BİTİRME VAKTİ GELDİ'

Zelenski görüşmelerde "müzakerelere hazır" olduğunu yinelerken, Washington’dan süreci takip eden Donald Trump barışın önünde duran tarafın Rusya değil Ukrayna olduğunu savundu.

Salı günü toplantının ardından Beyaz Saray Oval Ofis'te gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, "Ukrayna'nın bu savaşı bitirme zamanı geldi" değerlendirmesinde bulundu.

Sahadaki duruma değinen Trump, "Olan şu ki, Rusya bunu tamamlamak istiyor. Rusya büyük bir makine. Sadece ilerlemeye devam ediyorlar. Çok büyük bir toprak parçasını aldılar ve bilirsiniz, Ukrayna’nın iyi veya kötü gittiğini söyleyebilirsiniz, ancak toprak her zaman, hafta be hafta daha da büyüyor. Sadece ileri doğru yürümeye devam ediyorlar. Sınırsız insan kaynakları var" ifadelerini kullandı.

Ön hattın büyük ölçüde durağan kaldığı ve her iki tarafın da marjinal kazanımlar sağladığı bir süreçte konuşan Trump, "Zelenski’nin bu savaşı çözüme kavuşturmayı istemesi gerekiyor ve eğer istemezse bence bu çok kötü bir şey olacak. Bakın, Ukrayna’ya muazzam miktarlarda yardım verdik. Karşılığında pahalı dizelden başka hiçbir şey alamadık" dedi.