İstanbul daki çam kese tırtılları alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor

İlkbaharın ortasıyla birlikte, kentte çam ormanlarının yoğun olduğu ilçelerde, ağaçlardan toprağa toplu halde ilerleyen çam kese tırtılları dikkati çekiyor.

Genellikle kahverengiyle koyu gri tonları arasında değişen ve sırtlarını kaplayan beyaz renkte ince ve sık tüycükler bulunan çam kese tırtılları, çoğunlukla tren vagonları gibi art arda sıralanıyor.

Ağaçlarda da beyaz, pamuksu keseler halinde görülen tırtıl yuvaları, küçük bir koza gibi masum görünse de temas halinde ciltte kaşıntı ve tahrişe neden olabiliyor.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Entomolojisi ve Koruma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hamit Ayberk, çam kese tırtıllarının hem doğadaki yaşam döngüsü hem de insan ve hayvan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda değerlendirmelerde bulundu.

"Yaz aylarının sonunda kelebek olarak toprak üzerine çıkacaklar"

Prof. Dr. Ayberk, çam kese tırtıllarının nisan ayı ortasından mayıs ayı ortasına kadar görüldüğünü belirterek, "Bu sürede çam ağaçlarının üzerinden toprağa ya da yollara doğru iniyorlar. Kendilerine yer yön belirleyerek toprağa girmeye çalışıyorlar. Bunu yaparken tren vagonları gibi uç uca ekleniyorlar. Bu da çok sıra dışı bir davranış olarak algılanıyor, amaçları toprağa inip pupa olmak. Yaz aylarının sonunda kahverengi bir kelebek olarak toprak üzerine çıkacaklar." ifadelerini kullandı.

Çam kese tırtıllarının Akdeniz ve Ege bölgelerinde daha sık görüldüğünü aktaran Ayberk, İstanbul'da da Adalar ile özellikle Anadolu Yakası'nda Sancaktepe, Çekmeköy gibi ilçelerin kızılçam ve kara çam ağaçlarının yoğun olduğu bölgelerde etkili olduğunu kaydetti.

Ayberk, çam ağaçları üzerinde de keseler görülebildiğini ve bunların da tırtılların kışlık yuvası olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Bu tırtıllar eğer çok fazla olursa, yani bir ağacın üzerinde 5 kese, 10 kese gördüğünüz zaman... Bu 10 kesede 3 bine yakın tırtıl var demektir. Tüm o ağacın iğne yapraklarını yemesi anlamına gelir. Bu da ağacı zayıf düşürür, yapraksız kalan ağaç diğer böceklerin saldırısına maruz kalabilir. Bir anlamda da ağaçlar için yararlıdır. Çam ağaçları her dem yeşil ağaçlardır, aslında tırtılların yedikleri çam ağaçlarının kışlık yapraklarıdır. Ağaçlar da yapraklarını dökmediği için tırtıllar bir nevi bahçıvanlık yapıyor da denebilir."

Çam kese tırtıllarının zehirli olmadığını söyleyen Ayberk, "Halkımız rahat olsun, tırtıllar zehirli değil ama alerjendir ve alerjik faaliyetlere neden olabilir. Üzerlerinde bizim belli belirsiz görebileceğimiz beyaz renkte, ayna kılları dediğimiz kıllar vardır. Bunlar alerjik bünyesi olan insanlarda alerjik faaliyetleri meydana getirebilir. Özellikle ince derinin olduğu bileklerde, boyunlarda kaşıntılar, irritasyonlar, hafif şişmeler ve döküntülere neden olabilir. Her insanda aynı etki olacak diye bir şey yok. Tamamen bünyenize bağlı olarak değişebilir." diye konuştu.

"Evcil hayvanlarımız için de bir tehlike söz konusu olabilir"

Özellikle ormanlarda piknik yapılırken dikkat edilmesi gerektiğine dikkati çeken Ayberk, "Piknik faaliyetlerimizle onların toprağa indiği tarihler örtüşüyor. Halkımız da pikniğe Adalar ya da çam ağaçları altına gittikleri zaman mutlaka baksınlar. Eğer orada kışlık keselerini görürseniz bilin ki orada mutlaka çam kese böceği tırtılı bulunmuştur. Yuvayı terk etse, toprağa inse bile orada tüyleri veya tozları kalır, o da çeşitli etkiler yapar. Dolayısıyla o tip ağaçların altında oturmamak da faydalıdır." ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Ayberk, çam kese tırtıllarının evcil hayvanlara da zarar verebileceğini anımsatarak, "Evcil hayvanlarımız için de bir tehlike söz konusu olabilir. Yine onların da, dillerinde, boyunlarında çeşitli şişmeler meydana gelebilir." uyarısında bulundu.

Çam kese tırtıllarıyla mücadelenin yıllardır sürdüğünü aktaran Prof. Dr. Ayberk, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

"Son zamanlarda çok etkili bir mücadele şekli var. Laboratuvarlarda üretilen 'Calosoma Sycophanta' ya da Türkçe karşılığıyla 'Terminatör Böcek' var. Bunlar onların yırtıcısı. Onlar laboratuvarda yetiştirilip, çam kese böceğinin zararları görülen alanlara tahta sandıklarla taşınarak bırakılıyor. O şekilde biyolojik mücadele yapılabiliyor. Ama en başarılı ve yıllardır uygulanan yöntem, entegre mücadeledir. Dolayısıyla yumurtaların toplanması, tırtılların bulunduğu keselerin toplanması, çeşitli yırtıcı böceklerin hepsi birlikte entegre mücadele anlamını taşıyor."