İşçi ve memurlukta devamsızlığa dikkat: Devamsızlık işten çıkarma sebebi Sosyal Güvenlik Haberleri

Mazereti olmaksazan işe devamsızlık Devlet Memurları Kanununda ve İş Kanununda yaptırımlara bağlanmıştır. Mazeret bildirmeden işe gelmeyen memura önce disiplin cezası uygulanıyor. Memurluktan çıkarma en son başvurulan yöntem oluyor. İşçi açısından ise daha ağır yaptırımlar gündeme gelebiliyor. Yaptırımların ayrıntısına girmeden önce memur ve işçinin mazeret izinlerini özetleyelim.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected] MEMURUN MAZERET İZİNLERİ

Devlet memurlarına doğum izni ve babalık izninin yanı sıra kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hallerinde 7 gün izin veriliyor. Bunların dışında merkez teşkilatında atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında ise diplomatik misyon şefi tarafından, birim amirinin muvafakati ile bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde memurlara on gün mazeret izni verilebiliyor. Öğretmenler hariç olmak üzere, zaruret halinde on gün daha mazeret izni verilmekle birlikte ikinci kez verilen izin yıllık izinden düşülür. En az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğun hastalığı halinde memur anne veya babadan sadece biri tarafından kullanılması şartıyla bir yıl içinde on güne kadar mazeret izni verilebilir.

Memurların kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde 18 aya kadar, diğer hastalık hallerinde ise 12 aya kadar izin verilir. İzin süresinin sonunda hastalığının devam ettiğine dair rapor düzenlenen memurların izni, söz konusu süreler kadar uzatılır. Memur bu sürenin sonunda da iyileşmezse emekli edilir.

Bütün bunların yanı sıra memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hallerinde, aylık ve özlük hakları korunarak üç aya kadar refakat izni verilir. Bu süre gerektiğinde bir katına kadar uzatılır. Bu sürelerin bitiminden sonra ise sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla memura 18 aya kadar aylıksız izin verilebilir.

Doğum yapan memura talep etmeleri halinde analık izninin bitiminden itibaren, eşi doğum yapan memura ise doğumdan itibaren 24 aya kadar aylıksız izin kullandırılabilir.

Beş hizmet yılını tamamlamış memurlara isteği halinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

İŞÇİNİN MAZERET İZİNLERİ

Işçiye evlenmesi veya evlat edinmesi ya da anne veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü halinde sadece 3 gün, eşinin doğum yapması halinde ise 5 gün ücretli izin verilir. TBMM gündeminde bulunan kanun teklifiyle eşi doğum yapan işçiye verilen babalık izni memurlarla eşitlenerek 10 güne çıkartılacak.

Işçinin en az yüzde 70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması şartıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on güne kadar ücretli izin verilir.

MEMURA KADEMELİ YAPTIRIM UYGULANIYOR

Yukarıda görüldüğü gibi, memurların mazeret izinleri konusunda oldukça çeşitli seçenekleri bulunuyor. Kurumu tarafından kabul edilen mazereti olmadan devamsızlık yapan memurlara ise öncelikle disiplin cezaları uygulanıyor.

Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmeyen memura brüt aylığının 1/30 ile 1/8’i arasında aylıktan kesme cezası uygulanıyor.

Özürsüz ve kesintisiz olarak göreve 3 ila 9 gün gelmeyen memurun bulunduğu kademede ilerlemesi 1-3 yıl süreyle durduruluyor.

Yukarıda saydığım aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması halinde on gün içinde göreve dönülmesi gerekiyor. Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılırlar.

Aylıksız izinden bağımsız olarak kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevini terk eden ve bu terki kesintisiz 10 gün devam eden memurlar, yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunmuş kabul edilir. Bu kişi memuriyetten istifa etmiş sayılır.

Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün süreyle göreve gelmeyen memur da devlet memurluğundan çıkartılır.

İŞÇİ TAZMİNATSIZ İŞTEN ÇIKARTILABİLİR

Devamsızlık yapan işçinin yaptırımları daha ağırdır. İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hale gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına 3 iş günü veya bir ayda 5 iş gününden fazla sürmesi halinde işveren işçiyi ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı ödemeden işten çıkartabilir.

Bu sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde kesintisiz işe devamsızlık süresi ihbar süresini 6 hafta aştıktan sonra işveren açısından ihbar süresini beklemeden iş akdini fesih hakkı doğar.

İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına 2 iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda 3 iş günü işe gelmemesi de işveren açısından haklı işten çıkarma sebebidir.

İşçinin iş yerinde 7 günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi halinde de işveren işçiyi işten çıkarma hakkına sahiptir.