İşçi istediği zaman izne çıkabilir mi?

Önceki yıllarda okullar haziran ayının ikinci haftasında kapanırdı. Ara tatil uygulamasının başladığı tarihten beri okullar iki hafta daha geç kapanıyor. Ancak, havalar ısınınca iş yerlerinde yıllık izin talepleri artmaya başlıyor. Bazı dönemlerde izin kullanma talepleri daha fazla olabiliyor.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği uyarınca, işçi sayısı 100’den fazla olan iş yerlerinde 2’si işçi, 1’i işveren temsilcisi olmak üzere üç kişiden oluşan izin kurulu kurulması gerekir. İşçileri temsil edecek kurul üyeleri, varsa sendika iş yeri temsilcileri tarafından seçilir. Sendikalı olmayan yerlerde ise işçilerin yarıdan fazlasının katılımıyla iki yılda bir yapılacak oylamada seçilir. Çalışan sayısı 100’den az olan iş yerlerinde ise işçi ve işvereni temsil eden iki kişi görevlendirilir.

İşveren izin kurulu veya izin kurulu yerine geçen kişilere danışmak suretiyle işlerin nitelik ve özelliklerine göre yıllık izinleri yılın belli bir döneminde veya birden fazla döneminde toplu kullandırma kararı alabilir. Bunu iş yerinde ilan ederek, herkese bu plana göre izin kullandırabilir. Özellikle bazı fabrikalarda izinler yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde kullandırılıyor.

İŞVEREN İŞÇİNİN İSTEDİĞİ TARİHTE İZİN VERMEK ZORUNDA DEĞİL AMA

Toplu izin uygulaması olmayan iş yerlerinde ise yıllık izin taleplerinin en az bir ay önceden işverene bildirilmesi gerekiyor. İzin talepleri izin kurulu veya kurul olmayan yerlerde onun yerine belirlenen kişilere iletilir.

İzin kurulu veya işveren, işçinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Bununla birlikte izin sırasını gösteren çizelgeler işçilerin talebi ve iş durumu dikkate alınarak hazırlanır.

Aynı tarihlere rastlayan izin taleplerinde, iş yerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak öncelik sırası belirlenir.

TOPLU İZİN DÖNEMİ NE ZAMANDIR?

Toplu izin uygulanan iş yerlerinde işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izinler nisan ayı başı ile ekim ayının sonu arasındaki süre içinde kullandırılır.

Yıllık izne hak kazanabilmek için en az bir yıl çalışmak gerekiyor. Toplu izin uygulanan iş yerlerinde tüm işçiler topluca izne çıkartıldığı için henüz yıllık ücretli izin hakkını kazanmamış işçiler de izne çıkartılır. Bu şekilde izin kullanmış kişilerin ertesi yıl veya yıllarda toplu izin yönteminin uygulanmaması halinde yıllık izne hak kazanacakları tarih kanundaki genel kurallara göre belirlenir.

YILLIK İZNE HAK KAZANMA TARİHİ NASIL BELİRLENİR?

Yıllık izne hak kazanabilmek için işe başlama tarihinden itibaren deneme süresi dahil olmak üzere bir yıl çalışmış olmak gerekir. İzin süresi, aynı işverenin bir veya daha fazla iş yerindeki çalışma süresine göre belirlenir.

İş yerindeki çalışma süresi 1 yıldan 5 yıla kadar olanlar 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlar 20 gün, on beş yıl ve daha fazla olanlar 26 gün yıllık ücretli izin kullanır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin sürelerine 4’er gün eklenir.

18 yaşından küçük ve 50 yaşını doldurmuş işçilere verilecek izin süresi, iş yerindeki çalışma süresi ne olursa olsun 20 günden az olamaz.

Kanunla belirlenen bu süreler azaltılamaz ancak toplu sözleşme veya bireysel sözleşme ile artırılabilir.

İşçinin yeni izin hakkı için geçmesi gereken bir yıllık süre, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak hesaplanır. Bir yıllık süre hesabına, işçinin devamsızlık yaptığı günler dahil edilmez. Bununla birlikte, işçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği süreler (İhbar süresi + 6 haftayı aşmamak şartıyla), kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalışmadıkları günler, kriz, yangın gibi zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu işçinin çalışmadığı günlerin 15 günü ve “kısa çalışma” süreleri çalışılmış gibi sayılır.

YOL İZNİ KİMLERE VERİLİR?

İşçi iznini iş yerinin bulunduğu yer dışında başka bir yerde geçirecekse yol izni talep edebilir. İşveren, işçinin bu hususu belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreler için 4 güne kadar yol izni vermek zorundadır. Ancak, yol izni işçinin ücretinden kesilir. İşçi 2 gün yol izni kullanmışsa aylık ücretinden 2 günlük, 4 gün yol izni kullanmışsa aylık ücretinden 4 günlük kesinti yapılır.

İşçi yol iznini kullanmadan erken dönerse işveren işçiyi yol izni bitmeden işe başlatıp başlatmama konusunda serbesttir. İşveren isterse yol izni bitimine kadar işçiyi işe başlatmayabilir.

İZİN SÜRESİ TARAFLAR ANLAŞIRSA BÖLÜNEBİLİR

Kanuna göre yıllık iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak, işçi ve işveren kabul ederse yıllık izin bölümler halinde kullandırılabilir. Ancak, izin sürelerinin bölünmesi halinde bir bölümünün en az on gün olması gerekir.

İşverenin yıl içinde vermiş olduğu diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden mahsup edilemez.