İş güvenliğinde yeni yönetmelik! Tepeden tırnağa değişti

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2013 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi’ni (UİSGK) baştan aşağı yeniden yapılandırdı. Yeni yönetmelik, sadece kural değişikliğini değil, iş sağlığı ve güvenliğine dair tüm yaklaşımların dönüşümünü içeriyor.

Yeni Konsey, iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemeye yönelik sürdürülebilir politikaların hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi görevini üstlenecek. Böylece iş yerlerinde sağlıklı ve güvenli ortamların oluşturulması hedefleniyor.

Önceki yönetmelikte danışma görüşleri isteğe bağlıyken, artık sabit “Danışma Grupları” kurularak akademik görüşlerin alınması zorunlu hâle getirildi. Söz konusu gruplar, bilimsel araştırmalar ve teknik incelemeler yürütecek akademisyenlerden oluşacak. Bu değişiklik, politikaların sadece bürokratik değil bilimsel temelli olmasını sağlayacak.

Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken yönlerinden biri, dezavantajlı grupların korunmasına dair 5. madde. Konsey artık; kadın, engelli, yaşlı, genç, gebe veya emziren çalışanların ihtiyaçlarını özel olarak gözetmekle yükümlü. Eski yönetmelikte genel atıflar varken, yeni dönemde bu gruplara stratejik öncelik tanındı.

İş sağlığı ve güvenliği ruhsatla değil denetimle yaşar!

Yeni düzenlemede Bakan Yardımcıları düzeyinde temsil öngörülerek kurumlar arası koordinasyon güçlendirildi. Öte yandan sivil toplum ve özel sektör temsilcileri de “Çalışma Grupları” aracılığıyla sürece daha etkin şekilde katılacak.

Artık Konsey sadece politika üretmeyecek; bu politikaların sahada uygulanmasını ve sürekli güncellenmesini de denetleyecek. 7. madde ile getirilen bu düzenleme, yönetmeliklerin rafta kalmasının önüne geçmeyi amaçlıyor. “Hazırla ve unut” dönemi kapanıyor.

12. maddeyle getirilen yeni kural, Konsey alt kurullarında görev alanlara sıkı bir sorumluluk yüklüyor. Ticari ve teknik sırların korunması yasal zorunluluk hâline getirildi.

Üyeler, görevden ayrılsalar bile edindikleri bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşamayacak. Bu durum, özellikle iş dünyasında güvenli bilgi akışı açısından kritik önem taşıyor.

Türkiye Gazetesi'nden İsa Karakaş'ın köşe yazısına göre; Yeni yönetmelikte klasik çoğunluk anlayışı terk edilerek, çekimser oy yasağı getirildi. Ayrıca eşitlik hâlinde Başkan’ın belirleyici oy kullanmasıyla karar süreçlerinin hızlanması sağlandı.

Eski sistemde farklı genel müdürlükler görev alırken, yeni yönetmelikte bu görev İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’ne verildi. Bu müdürlüğe özel görev tanımı da yapılarak işlerlik artırıldı.