İran ve ABD arasında nükleer pazarlık! Masada 20 milyar dolar var

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden nükleer gerilimde çözüm umutları güçleniyor. Tarafların, yaklaşık 20 milyar dolarlık dondurulmuş İran fonunun serbest bırakılmasını içeren kapsamlı bir anlaşma üzerinde son aşamaya geldiği öne sürüldü. Axios'un diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, bu adım karşılığında Tahran yönetiminin yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi bekleniyor.

Son Dakika | Hürmüz Boğazı açıldı! İran duyurdu

Müzakerelerde öne çıkan bu formülle, iki tarafın da temel kırmızı çizgilerine dokunmadan bir orta yol bulmayı hedeflediği iddia edildi. Habere göre İran, uzun süredir erişim talep ettiği finansal kaynaklara kavuşmayı amaçlarken, ABD ise nükleer silah üretimi riskini ortadan kaldıracak somut adımlar görmek istiyor.

Görüşmelerin en kritik başlıklarından biri, İran’ın elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti. Özellikle yüksek saflık oranına ulaşmış stokların, uluslararası denetim altında seyreltilmesi ya da üçüncü bir ülkeye transfer edilmesi seçenekleri üzerinde duruldu. Washington yönetimi, bu stokların tamamen etkisiz hale getirilmesini
güvenlik açısından vazgeçilmez bir şart olarak değerlendirdiğini belirtti.

Diplomatik trafik ise oldukça yoğun. Sürece Pakistan’ın aktif arabuluculuk yaptığı, Türkiye ve Mısır’ın ise perde arkasında destek verdiği ifade edildi. Tarafların önümüzdeki günlerde İslamabad’da yeniden bir araya gelmesi ve görüşmelerin somut bir mutabakat metniyle sonuçlanması bekleniyor.

Ancak anlaşma yolunda hâlâ önemli pürüzler mevcut. ABD tarafı, İran’ın nükleer faaliyetlerini en az 20 yıl boyunca sınırlamasını isterken, Tahran yönetimi bu sürenin 5 yıl ile sınırlandırılmasında ısrar etti. Bu süre farkı, müzakerelerin en zorlu başlıklarından biri olarak öne çıktı.

Taslak metne göre İran’ın yalnızca sivil amaçlarla, özellikle tıbbi izotop üretimi için sınırlı nükleer faaliyet yürütmesine izin verilmesi planlandı. Ayrıca yeni tesislerin yer üstünde kurulması ve mevcut yer altı tesislerinin devre dışı bırakılması da şartlar arasında yer aldı.

Tüm bu başlıklara rağmen, tarafların önceki turlara kıyasla daha somut ilerleme kaydettiği ve bir mutabakat zaptının imzalanmasının her zamankinden daha yakın olduğu belirtildi. Anlaşmanın hayata geçmesi halinde, yalnızca ABD-İran ilişkilerinde değil, bölgesel dengelerde de önemli bir kırılma yaşanabileceği ifade edildi.