İran ABD hattında Lübnan düğümü: Tahran diplomatik sınav istiyor

İsrail ve Hizbullah arasında Lübnan’da bir ateşkes sağlandığı yönündeki açıklamalara rağmen bölgeden gelen saldırı haberleri, varılan hassas uzlaşmayı ve geniş kapsamlı barış çabalarını gölgelemeye devam ediyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin bu anlaşmanın tüm cephelerde eksiksiz uygulanmasını sağlama konusunda doğrudan sorumluluk taşıdığını ifade etti.

Lübnan sahası ashington için güven testi

Uzmanlar, İran’ın Lübnan’daki gelişmeleri, ABD’nin İsrail üzerindeki nüfuzunu ölçmek için bir turnusol kağıdı olarak gördüğünü belirtiyor. Tahran’ın, Washington’ın İsrail’i dizginleme gücünü yakından izlediği ve Lübnan’daki saldırıların durdurulamaması halinde gelecekte doğrudan İran’ı hedef alabilecek olası hamlelerin engellenemeyeceğinden endişe duyduğu kaydediliyor.

Diğer yandan, bazı analistler İran’ın ABD ile yürüttüğü müzakereleri Lübnan’daki duruma endekslemesinin riskli bir strateji olabileceği uyarısında bulunuyor. ABD ve İsrail’in çıkarlarının her alanda birebir örtüşmediğini savunan uzmanlar, iki farklı kriz hattını birbirine bağlama çabasının diplomatik süreci tıkayabileceğine dikkat çekiyor.

Kapsamlı bir anlaşma için süreç zamana yayılabilir

Washington ile Tahran arasındaki derin güvensizlik ve müzakerelerin teknik karmaşıklığı, 60 günlük kısa vadeli takvimde kapsamlı bir ortak mutabakata varılmasını zorlaştırıyor. Tarafların daha iyi bir alternatif bulunmadığı için bir süre daha geçici niyet beyanları çerçevesinde kalacağı öngörülüyor.

Bu sırada ABD yönetiminin, Lübnan, Hizbullah ve İsrail arasındaki çatışmaları tamamen bitirecek topyekün bir ateşkes için baskıyı artırdığı, ancak İsrail’in sahadaki askeri operasyonlarının bu çabalarla çeliştiği ifade ediliyor. Tahran’ın Lübnan’dan İsrail askerlerinin çekilmesi talebinde kararlı oluşu, mevcut sürecin en kırılgan noktasını oluşturuyor.

Washington’da kritik görüşmeler trafiği

Bölgedeki kalıcı barış arayışları kapsamında, önümüzdeki hafta Washington’da İsrail ve Lübnanlı yetkililerin katılımıyla yeni bir müzakere turunun gerçekleştirilmesi planlanıyor. ABD yönetimi, Lübnan’ın yeniden imarı ve ekonomik toparlanması için bu doğrudan görüşmeleri tek geçerli yol olarak nitelendiriyor.

Ancak Hizbullah’ın bu görüşmelere yönelik mesafeli tutumu ve silah bırakma çağrıları üzerindeki anlaşmazlıklar, çözüm yolundaki karmaşıklığı koruyor. Katar, ABD ve İran’ın diplomatik girişimleriyle hayata geçirilen ateşkesin, sahadaki son saldırılara rağmen ne ölçüde korunabileceği ise henüz belirsizliğini koruyor.