Hürmüz ve nükleer düğümü çözülemiyor... İran ABD hattında diplomasi tıkandı

ABD ile İran arasında müzakerelerin tıkanması ve 7 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından tarafların bir türlü anlaşma zemini bulamaması savaşın yeniden başlaması ihtimalini arttırıyor. ABD’nin Pakistan arabuluculuğunda Tahran’a ilettiği anlaşma taslağına İran’dan gelen yanıtın ABD Başkanı Donald Trump tarafından “kabul edilemez” bulunması, tarafların anlaşabileceğine dair umutları azalttı. 

‘CÖMERT VE SORUMLU BİR YANIT VERDİK’

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, dün yaptığı basın toplantısında temel taleplerinin savaşın sona erdirilmesi, ablukanın ve korsanlığın durdurulması ile ABD baskısı nedeniyle bankalarda haksız yere dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması olduğunu belirtirken, ilettikleri önerinin sorumlu ve cömert olduğunu öne sürdü. “Savaşmaya zorlandığımızda savaşırız, ancak diplomasi için bir alan doğduğunda bu fırsatı değerlendiririz” diyen Bekayi, tüm kararların ulusal çıkarlar ile halkın menfaatlerini koruma esasına göre alınacağını vurguladı. ABD’nin ise “mantıksız taleplerini” sürdürdüğünü ifade etti.

‘TESLİMİYET ANLAMINA GELİYOR’

İran devlet televizyonu, ABD’nin önerdiği ve Tahran’ın dün cevapladığı taslak tasarıya ilişkin bir bildiri yayımladı. Bildiride, “Tahran, Trump’ın aşırı talepleri karşısında İran’ın teslim olması anlamına gelen ABD planını reddetmiştir” denildi. İran’ın ABD’ye sunduğu öneride, Washington’un savaş tazminatı ödemesi ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliğinin tanınmasının istediği aktarıldı. Ayrıca İran’ın, yaptırımların kaldırılması gerektiğini de ABD tarafına ilettiği kaydedildi.

‘ATEŞKES YOĞUN BAKIMDA’

Öte yandan ABD Başkanı önceki gün Tahran’ın yanıtını “kabul edilemez” bulduğunu açıklamasının ardından dün de “(İran’ın gönderdiği öneri metni) Bu çöp parçasını okuduktan sonra ki okumayı bile bitirmedim, ‘bunu okuyarak zamanımı boşa mı harcayacağım’ dedim. Şu anda (ateşkesin) en zayıf anında olduğunu söyleyebilirim. Yaşam desteğine bağlı durumda” değerlendirmesini yaptı.

NETANYAHU’NUN URANYUM İNADI

Bu arada müzakerelerin tıkanmasının arkasında İsrail’in olduğuna dair haberler artarken ABD medyasına röportaj veren İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iddiaları doğrularcasına, “Savaş çok şey başardı ama henüz bitmedi çünkü dışarı çıkarılması gereken nükleer materyaller, zenginleştirilmiş uranyum var. Ayrıca uranyum zenginleştirme yapılan tesislerin de sökülmesi gerekiyor” dedi.

KİM’DEN AÇIK TALİMAT ‘HAMANEY GİBİ OLURSA VURUN’

İRAN’ın dini lideri Ali Hamaney’in İsrail’in 28 Şubat’ta konutuna düzenlediği saldırıda öldürülmesinin ardından Kuzey Kore’yi “lider suikastı” endişesi sardı. İngiliz The Telegraph’ın haberine göre Pyongyang yönetimi, lider Kim Jong Un’a yönelik olası bir suikast durumunda otomatik nükleer saldırı yapılmasını öngören düzenlemeyi yürürlüğe koydu. “Devletin nükleer kuvvetlerine yönelik komuta ve kontrol sistemi düşman güçlerin saldırıları nedeniyle tehlikeye girerse, nükleer saldırı otomatik ve derhal başlatılacaktır” ifadelerine yer verilen düzenleme 22 Mart’ta Pyongyang’da toplanan Kuzey Kore Yüksek Halk Meclisi oturumunda kabul edildi.

İRAN DÜNYA KUPASI İÇİN ‘GARANTİ’ İSTİYOR

İRAN Futbol Federasyonu, ABD, Meksika ve Kanada’nın ortaklığında 11 Haziran’da başlayacak 2026 Dünya Kupası’na katılım öncesi garanti istedi. Federasyonun açıklamasında, başta askerlik hizmetini Devrim Muhafızları bünyesinde yapan futbolcular olmak üzere tüm kafileye vize garantisi verilmesi, İran bayrağı ve milli marşına tam protokol uygulanması ve takım için üst düzey güvenlik önlemleri alınması talep edildi. Açıklamada, “İnançlarımızdan ve milli değerlerimizden taviz vermeden orada olacağız” denildi. ABD Başkanı Donald Trump daha önce İran’ın turnuvadan çıkarılmasını istediğini söylemişti.