İDİL AÇIKALIN Bulgurun ABC’si

İdilika'nın Mutfağı'nda bugün Türk Mutfağı'nda çok önemli bir yere sahip olan bulguru konuk ediyoruz. Bulgur, günümüzde amber renkli sert buğdaydan temizleme, pişirme, kurutma ve buğday tanelerinin kepeğinin ayrıştırılması işlemlerinden geçerek endüstriyel bir şekilde üretilmektedir. Bulgur ya bütün olarak ya da Ortadoğu ve Akdeniz mutfağındaki şekliyle iri (pilavlık), orta ve küçük (köftelik), taneler haline getirilerek kullanılmaktadır. Bulgur, göçlerin de etkisi ile Avrupa ve Amerika'ya taşınmış ve buralarda, pirinç ve bazı makarna ürünlerine alternatif modern bir gıda ürünü halini almıştır. Şu ana kadar yapılan arkeolojik bulguların hiçbiri bize bulgurun bildiğimiz anlamıyla ilk ne zaman yapıldığını göstermemektedir. Bu bilgi halen, Ortadoğu'nun Bereketli Hilali'nin topraklarında gömülü olarak durmaktadır ancak hiç şüphe yoktur ki bulgur ilk kez bu topraklarda üretilmiştir ve üretimin eski çağlardan beri Bereketli Hilal topraklarında, belki de bugün yetiştirilen durum buğdayının atalarını kullanarak yapıldığını varsaymak yanlış olmaz. Bilimsel çerçeveler, buğday üretiminin kökeninin Ortadoğu'ya dayandığını kabul etmektedir. Son elli yılda yapılan elliyi aşkın arkeolojik kazı, Bereketli Hilali, ilk çiftçilerin anavatanı olarak tescil etmiştir.

11 BİN YIL ÖNCE EKİLMİŞ
Yapılan yeni genetik araştırmalar, Türkiye'nin güney doğusunda ve Bereketli Hilal'in üst kısımlarında bulunan Karacadağ Dağları'nın, Einkorn buğdayının ilk kez 11 bin yıl önce ekildiği alanlar olduğuna işaret etmektedir. Ortadoğu ve başka bölgelerde yabani Eikorn alanlarına yönelik yapılan bir araştırmada, Avrupalı bilim adamları ve kadınları, yetiştirilen Eikorn'a benzerlik sergileyen 11 belirgin genetik tür saptamıştır. Bu yabani türler, günümüzde Karacadağ yakınlarında, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Kızıltepe üçgeninde yetiştiğinden ve muhtemelen uzun süredir bu bölgede bulunduğundan, bilim adamları ve kadınları bu bölgenin Eikorn ekiminin yapıldığı alan sonucuna varmışlardır. Asırlar boyunca, tarihi buğday türleri, durum buğdayının yeni türleri ile değiştirilmiş olsa da bulgur üretiminin yöntemi temelde aynı kalmıştır.

LİF BAKIMINDAN ZENGİN ÇOK FAYDALI
YÜKSEK oranda lif içermesi ve glisemik indeksi düşük bir besin olmasından dolayı bulgur, kan şekeri dengesinin kontrol altında tutulmasına katkıda bulunur. Bulgurun içerdiği birçok vitamin, özellikle çinko, demir, magnezyum ve krom, kemik sağlığının korunmasına destek olur. Diyet döneminde düzenli olarak bulgur yiyen kişiler daha uzun süre tok kalırlar ve sindirim sistemleri de hızlı çalıştığından kilo vermeleri kolay olur. Yapısındaki folik asitin en önemli özelliği anne karnındaki bebek sağlığı için de faydalı olmasıdır. Bulgurun içerisindeki vitamin ve mineraller, özellikle de demir, cildi ve saçı beslemek için mucizevi bir etkiye sahiptir.

BULGUR ÇORBASI

MALZEMELER
1 su bardağı ince kısırlık bulgur
1 adet kuru soğan
2 adet orta boy domates
1 yemek kaşığı domates salçası
2 adet çarliston biber
1 adet et bulyon (isteğe bağlı)
2 yemek kaşığı sıvı yağ
9 su bardağı sıcak su
Tuz
Dereotu (isteğe bağlı)
YAPILIŞI: Bulgurları yıkayıp süzün. Bir tencereye sıvı yağı dökün. İnce ince doğradığınız kuru soğanı üzerine ekleyip orta hararetli ateşte biraz kavurun. Daha sonra ince ince doğradığınız biberleri ilave edip kavurmaya devam edin. Rendelenmiş domatesleri ve domates salçasını da ekleyerek biraz kavurun. Sonra üzerine bulguru ilave edip karıştırın. Üzerine sıcak su, et bulyon ve tuzunu ekleyin. Kısık ateşte bulgurlar pişene kadar kaynatın. Servis tabağına aldıktan sonra üzerine dereotu serpin.